Nổi bật

Art? Ực!

Một trong những thói quen tạo ảnh hưởng tích cực, diễn tiếp trong cuộc sống của mình cả đến khi đã du học về đó là đi bảo tàng.

Có thông tin nước Pháp chính thức sở hữu 1240* bảo tàng, nhiều trong số đó được gắn “nhãn” Musée de France của Bộ Văn hóa, nhưng nếu rộng rãi định nghĩa bảo tàng như là nơi phô diễn các tác phẩm nghệ thuật ra công chúng thì con số này lên tới hàng ngàn, thậm chí chục ngàn – từ các bảo tàng tư nhân, quỹ, phòng trưng bày và cả các bộ sưu tập kín của các gia tộc mê tranh.

Tọa lạc tại xã Les Baux-de-Provence, miền nam nước Pháp, không gian triển lãm Carrières des Lumières là một trong những trải nghiệm thưởng tranh xưa nay hiếm của các tín đồ nghệ thuật toàn cầu. Đến đây, du khách đúng nghĩa được đắm mình trong một đêm tiệc của hội họa, với hiệu ứng tranh được phóng to trên 7000m2 tường đá bao quanh, trong tiếng nhạc nền được thiết kế riêng. Bản thân không gian triển lãm đã mang trong mình một lịch sử hơn 20 triệu năm, trải dài suốt quá trình hình thành từ hiện tượng canxi cacbonat trên cát đá vôi.

Thăm bảo tàng có thể đi hai mình, một mình, đi với gia đình, trong các kỳ nghỉ, nhân một cuộc triển lãm có hạn định, và nhất là khi có bạn bè từ xa đến – mong tận mắt ngắm những tác phẩm để đời của người nghệ sĩ có nơi này là chốn khai sinh, hay đơn giản chỉ để hít thở trong những bối cảnh bước từ tranh ra (làng Auvers-sur-Oise của Van Gogh, làng chài cổ Collioure trong tranh Henri Matisse, hay ao nhà trong khu vườn Giverny – nơi khởi nguồn các tác phẩm hoa súng của danh họa Claude Monet chẳng hạn).

Không hiếm khi người ta mua vé vào bảo tàng chỉ để ngắm cho thỏa một tác phẩm riêng có – trường hợp này đúng với bức “La Joconde” ở bảo tàng Louvre hay bức “Le Chêne de Flagey” – Gustave Courbet. Sau hơn thế kỷ lang bạt nước ngoài, bức “Le Chêne” đã trở về quê quán Ornans nhờ nỗ lực vận động gây quỹ của Ủy ban các cấp từ vùng đến xã. Giá bán khi đó là 4 triệu euros, quá nhiều so với ngân sách văn hóa tỉnh nhà. Thế là chiến dịch gây quỹ cộng đồng (crowdfunding) được lăng-xê. Doanh nghiệp địa phương, những trái tim đồng hương mê tranh Courbet (cả những người mê tranh nói chung, không nhất thiết say đắm Courbet cho lắm), cho đến cả các cụ già nơi viện dưỡng lão đều đồng lòng chắt bóp ủng hộ – dẫu chỉ là 10 euros trích từ khoản trợ cấp an sinh ít ỏi. Không biết bao giờ mới bán vé cho đủ 4 triệu euros, nhưng ngày về của bức “Le Chêne”, ai nấy khấp khởi niềm vui đoàn tụ như chưa hề có cuộc chia ly với người thân năm cũ. Thành phố vỏn vẹn 4000 dân thôi à, nhưng lượt khách vào thăm năm đầu mở cửa gấp những 20 lần.

Đến bảo tàng không chỉ để trầm trồ những tác phẩm được dày công thu thập, bảo quản mà còn để lắng nghe bộc bạch và mối cảm tình nhân sinh của tác giả, từ đó soi chiếu tâm hồn, để rộng lòng hơn – đón chào những góc nhìn trái hệ về mọi điều, mọi người. Và hơn thế nữa – đi bảo tàng để “chạm va” với mức độ bận tâm của một thành phố dành cho hoạt động văn hóa, với giá trị kiến trúc nơi tòa nhà các tác phẩm trưng bày, với sự hóm hỉnh ẩn sau bài phát biểu khai mạc buổi véc-ni, với một trào lưu nghệ thuật tưởng đã ở lại bên kia dấu chấm, với cơn bĩ cực và những hồi thái lai của người họa sĩ, về nhân vật làm mẫu, về lí lẽ tác phẩm thành hình, về một mác giá mua tranh, về một góc nhìn ôm trọn góc phố, về một thế giới 7 ngày và lâu hơn*.

Baan Kang Wat, nơi tề tựu những tâm hồn nghệ sĩ nơi Chiang Mai, miền bắc Thái Lan

Không sợ nhàm chán quẩn quanh các chú dẫn dài thượt như được cắt dán từ sách giáo khoa, những bức ảnh trắng đen, vài ba chiếc mũ vải, đôi dép đứt quai hay mấy quả lựu đạn từng lập công giết 1, 2, 3 quân thù mà mọi người thường tự động liên tưởng khi nghe nhắc tới hai chữ “bảo tàng” đâu. Ở xứ người ta, lĩnh vực nào cũng có một cõi trời riêng: Mỹ thuật, Khoa học, Công nghệ, Lịch sử, Khảo cổ, Tự nhiên, Tôn giáo, Y khoa, Máy tính, Thời trang, Nhiếp ảnh… Có lần lật giở quyển cẩm nang các bảo tàng độc đáo ở Paris, thấy người ta còn rủ đi thăm Bảo tàng của những căn bệnh ngoài da. Siriraj Medical Museum nơi đất nước láng giềng (Bangkok, Thái Lan) được mệnh danh là bảo tàng của cái chết. Tổng thống Obama trong chuyến thăm Dakar, Senegal, không chọn nơi nào khác ngoài Ngôi nhà Nô lệ trên đảo Gorée – điểm giam giữ cuối cùng các nô lệ Phi châu trước khi lênh đênh vượt Đại Tây Dương, đến những chuỗi ngày không có nước lùi.

Ngọt ngào và mê đắm hơn có Bảo tàng kẹo Haribo, Bảo tàng chocolat, Bảo tàng rượu Absinthe, Bảo tàng nước hoa… Rồi thì Bảo tàng Xà cừ và Sừng ngà, Bảo tàng xe đạp, Bảo tàng Máy hát, Bảo tàng chợ phiên, Bảo tàng quạt giấy, Bảo tàng của… tín đồ thuốc lá. Đến cả những chiếc nắp cống cũng đòi phải có bảo tàng riêng, và tại sao lại không?

Trải nghiệm “khoái trá” của mình sau chuyến tham quan Bảo tàng rượu vang, Bordeaux với ly rượu Sauternes trứ danh.

Năm 1694, nước Pháp đánh dấu sự ra đời của bảo tàng công lập đầu tiên đúng nghĩa, và thật bất ngờ khi nó nằm ở thành phố nơi mình du học (Musée des beaux arts et d’archéologie de Besançon). Tất cả là nhờ công thầy dòng Boisot hào phóng đóng góp cho bảo tàng toàn bộ các bộ sưu tập và thư viện của ông, với điều kiện phải mở cửa 2 lần mỗi tuần cho công chúng…

Đến bảo tàng giờ đây, dễ bắt gặp cảnh ông bà cúi người vắn tắt cho cháu bài bình phẩm đọc được trong quyển tạp chí mĩ thuật, thỉnh thoảng lại thấy học trò túm tụm bàn luận tìm câu trả lời cho danh mục câu hỏi đã được giáo viên phát sẵn. Các bạn sinh viên học Art xem bảo tàng là ngôi nhà thứ 2 (họ vào ra không mất phí) có khi còn lắp giá vẽ, ngồi bệt trước một bức tranh nào đó ký họa, tìm tòi, say sưa phân tích… Và mình thích nhất nhìn những cặp đôi nắm tay nhau đứng trước một bức họa nào đó, tưởng cùng nhau mà không, họ đang mỗi người mỗi liên tưởng xa xăm, miết mải những suy nghĩ khó có thể giãi bày cho một người nào khác – bởi trên đời có ai vừa sống chung hồi ức Y, chuyện trò cùng nhân vật X hay ngắm cùng mình một khung cảnh Z.

Người ta đến Centre Georges-Pompidou không chỉ để xem triển lãm mà còn tự học, tìm mua sách hay tra cứu thông tin. Thầy giáo dạy lớp “chống sốc văn hóa” dặn là, nếu một hôm nào đó ở Paris, tò mò muốn lục lại những tờ báo xuất bản vào một ngày cụ thể (ngày sinh nhật chẳng hạn), thì có thể đến đây mà tra cứu.

Pompidou, chốn hò hẹn của những trái tim ái mộ nghệ thuật đương đại – mỗi bận đến Paris.

Vậy đó, có người còn rủ nhau đến Louvre để ngắm nhìn cung điện hoàng gia, bảo tàng Picasso đặng ngắm nghía dinh thự kiểu mẫu được xây dựng vào thế kỷ 18 giữa lòng khu Marais danh giá, đi Bảo tàng Orsay để tưởng tượng cảnh tấp nập tàu thuyền và các hoạt động sắm mua, chất chở hàng hóa trên ke – thuở nơi này còn có công năng của một nhà ga được xây dựng dịp Triển lãm thế giới 1900.

Tóm lại là quá nhiều lí do thú vị để khiến mình phải gạch đầu dòng trong sổ tay, nhất định ghé thăm ít nhất một bảo tàng trên hành trình dọc ngang thành phố. Đã luôn muốn chia sẻ một album, tổng hợp các bảo tàng, phòng tranh và những thông tin lý thú lượm lặt được trên hành trình “bảo tàng thơ ngây” của riêng mình. Giờ thì thành thật, hý hoáy chép ghi, tìm tòi và đăng bằng hết vào category “Ặc Art” nhé).

* Trong mục “Có bao nhiêu bảo tàng ở Pháp” trang 128, quyển “Les musées de France” (Presses Universitaires de France, 2015), tác giả cho rằng có đến 3000 bảo tàng ở Pháp, nhưng con số này có thể lên tới 10.000 nếu gộp cả phòng trưng bày vào chung hạng mục.

** Sách “Bảy ngày trong thế giới nghệ thuật” là cuốn “nhật ký” chia sẻ tỉ mỉ những đánh giá và câu chuyện gặp gỡ của tác giả Sarah Thornton, trên hành trình bước vào thế giới nghệ thuật đương đại toàn cầu.

*** Ảnh mình chụp đôi bạn trên đường trở xuống từ Pompidou một ngày tháng 3 năm 2017. Thích quá, về bập bẹ viết thế này. Ước mong mọi người cũng vậy nha, sớm tìm được một nửa cùng mình lang thang khắp chốn, thưởng tranh. 🙂

Một buổi chiều.

Như mọi buổi chiều.

Tôi và em.

Khắp chốn.

Lang thang.

Nổi bật

Những không gian triển lãm đến quen chân vẫn vương hoài xúc cảm

[English below]

Để hiểu và thêm yêu một thành phố, khi đến với một vùng đất mới, tôi luôn ghé thăm ít nhất một bảo tàng địa phương. Tại Việt Nam, bên cạnh Bảo tàng Lịch sử và Bảo tàng Mỹ thuật thường được giới thiệu trong các cẩm nang du lịch, tôi đã có dịp đến thăm những không gian nghệ thuật độc đáo mang nét “tính cách” rất riêng, vừa có “độ dày” về số lượng hiện vật, vừa có “độ rung” của xúc cảm. Trong đó, bốn cái tên dưới đây là những “chốn hẹn hò nghệ thuật” khiến tôi vương hoài xao xuyến.

Hà Nội: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Dẫu bạn đi một mình hay nhiều người, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam sẽ luôn là một lựa chọn không bao giờ khiến bạn phải tiếc nuối. Có chăng chỉ là tiếc vì chưa đủ thời gian để có thể đặt chân đến từng ngóc ngách nhỏ trong khuôn viên rộng đến 4,5 ha này.

Đập vào mắt du khách trước tiên là Tòa nhà Trống Đồng do kiến trúc sư người Tày Hà Đức Lịnh thực hiện, mô phỏng chiếc trống đồng tiêu biểu cho nền văn minh Đông Sơn của người Việt cổ. Với sự khéo léo sắp đặt của những chuyên gia bảo tàng Pháp, khi bước vào đây, bạn sẽ được “chạm va” với những hiện vật văn hóa, phim ảnh, không gian tái tạo sinh động. Bên cạnh đó, các phòng khám phá, trải nghiệm sẽ giúp bạn hiểu thêm về sự khác biệt và tương đồng giữa người Kinh với các nhóm dân tộc thiểu số, như Mường, Thổ, Chứt, Tày – Thái, Kađai, Hmông – Dao, Tạng – Miến, Môn – Khmer, Nam Đảo, Chăm, Hoa, Khmer… đang chung sống hòa bình trên dải đất hình chữ S.

Ảnh tư liệu của tác giả (3)

Đáng trông đợi nhất ở buổi tham quan là khu trưng bày ngoài trời, còn được biết đến dưới cái tên Vườn kiến trúc, với những công trình nhà ở mang âm hưởng kiến trúc dân gian. Nơi đây là cả một bộ sưu tập đa dạng các kiểu nhà người Chăm, nhà 5 gian của người Việt, nhà dài Êđê, nhà mồ Cơ Tu, nhà nửa sàn nửa trệt người Dao, nhà trệt Hmông hay nhà trình tường của người Hà Nhì ở vùng cao Tây bắc.

Cô bạn Dalila công tác tại UNESCO của tôi rất ấn tượng với công trình Nhà rông Bana sừng sững chắn giữa khuôn viên. Để lên đó, bạn sẽ phải leo lên những cột gỗ vững chãi, có đường kính lên tới 60 cm.

Ảnh tư liệu của tác giả (5)

Khuôn viên triển lãm ngoài trời cũng là nơi tổ chức biểu diễn rối nước, quảng bá các nghề thủ công truyền thống, trò chơi dân gian còn mãi ghi dấu trong ký ức tuổi thơ của mỗi người Việt. Cô bạn Dalila đã khiến tôi ngạc nhiên không ít khi chia sẻ rằng trò chơi đi cà kheo của Việt Nam cũng là một phần ký ức của cô những ngày tuổi nhỏ tham gia hội hè, nơi làng quê Thụy Sĩ.

Được khánh thành vào năm 1997 với sự có mặt của Tổng thống Cộng hoà Pháp Jacques Chirac, người gắn liền với tên tuổi Bảo tàng Quai Branly – Jacques-Chirac chuyên trưng bày các hiện vật dân tộc trên khắp thế giới, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam có thể xem như một mảng màu rất riêng của người Việt – rực rỡ và không thể vắng mặt trong bức họa đa sắc màu văn hóa các dân tộc trên địa cầu.

Sau khi tham quan không gian triển lãm văn hóa 54 dân tộc Việt Nam và khu vườn kiến trúc, bạn có thể ghé tòa nhà Cánh Diều nằm ngay trong khuôn viên để tìm hiểu thêm về văn hóa các dân tộc ngoài Việt Nam, chủ yếu là ở khu vực Đông Nam Á. Bạn không nên bỏ qua các tác phẩm thủ công tinh xảo như vải batik của người Java và người Hmông/Miao, đồ sơn mài cốt tre đan của người Myanmar… cùng nhiều hiện vật đặc sắc khác.

Địa chỉ: Bảo tàng dân tộc học Việt Nam, Đường Nguyễn Văn Huyên, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Huế: Trung tâm nghệ thuật Lê Bá Đảng

Đến Huế, bao giờ tôi cũng thích đi dạo trên con đường Lê Lợi, nơi có những tòa nhà đặc trưng kiến trúc Pháp, như trường Quốc học Huế, khách sạn Saigon – Morin và nhất là Trung tâm Nghệ thuật Lê Bá Đảng, nơi trưng bày gần 400 tác phẩm của danh họa gốc Việt tầm cỡ thế giới.

Ảnh tư liệu của tác giả (2)

Tuy dành ba phần tư đời mình ở Pháp, người con của Quảng Trị vẫn luôn trọn vẹn những nhớ thương dành cho quê hương xứ sở của mình qua tác phẩm. Điều đáng quý nhất nơi ông còn là tinh thần tìm tòi đa thể nghiệm, từ ký họa mực nho theo phong cách thư pháp phương Đông, tranh chân dung, tranh mực tàu, sơn dầu cho đến màu nước, tranh in nổi, in thạch bản, cắt dán, cả những tác phẩm điêu khắc, ký họa và hơn thế nữa.

Ảnh tư liệu của tác giả (2)

Chủ đề thể hiện trong tác phẩm của ông phần nhiều gắn liền với hình ảnh làng quê (như thuyền và ngựa), rồi cả đề tài chiến tranh (chiến dịch Điện Biên Phủ, đường mòn Hồ Chí Minh)… Đặc biệt, từ chất liệu xác máy bay B52 của Mỹ bị bắn rơi, ông đã sắp đặt nên các tác phẩm ẩn dụ qua hình ảnh “châu chấu đá voi”, hay tác phẩm điêu khắc hình chú chim bày tỏ khát vọng hòa bình. Sau này, tâm hồn Việt của họa sĩ Lê Bá Đảng còn có dịp thăng hoa trong vở nhạc kịch “Mỵ Châu – Trọng Thủy” (biểu diễn tại Nhà hát Opera, Paris, Pháp) với vai trò thiết kế phục trang.

Sau hơn 70 năm miệt mài sáng tạo, họa sĩ Lê Bá Đảng được vinh danh là một trong những nghệ sĩ bậc thầy của nghệ thuật Đông – Tây. Ông cũng giành được nhiều giải thưởng giá trị, tiêu biểu như “Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo” (Viện Quốc tế Saint-Louis của Mỹ), “Công dân danh dự của thành phố New Orleans”, “Huân chương Văn hóa nghệ thuật Pháp”. Trung tâm tiểu sử quốc tế thuộc Đại học Cambridge (Vương quốc Anh) cũng đã đưa tên ông vào danh mục những người có tầm ảnh hưởng trên thế giới.

Ảnh do Lebadang Memory Space cung cấp (8)

Danh họa Lê Bá Đảng đã làm rạng danh cái tài tình, lãng mạn của người Việt ra thế giới, và những chủ đề hoài niệm, quê hương, Thiền – Phật trong tranh ông cũng chính là những xúc cảm chung của người Việt xa quê.

Bên cạnh Trung tâm Nghệ thuật Lê Bá Đảng trên đường Lê Lợi (cách khách sạn Saigon – Morin khoảng 300 m), vào năm 2019, Không gian lưu niệm Lê Bá Đảng (Le Ba Dang Memory Space) đã được khánh thành tại thôn Kim Sơn giữa khung cảnh ngát xanh đồi núi của xã Thủy Bằng, huyện Hương Thủy. Nơi đây như thêm một “cõi mộng” để bạn khám phá thế giới nghệ thuật của người họa sĩ kỳ tài mỗi lần đến thăm xứ Huế.

Ảnh do Lebadang Memory Space cung cấp (4)

Đà Nẵng: Bảo tàng điêu khắc Chăm Đà Nẵng

Nằm bên tả ngạn sông Hàn, Bảo tàng điêu khắc Chăm Đà Nẵng là một trong những chứng nhân cho lịch sử phát triển vượt trội của Đà thành. Tìm hiểu về lịch sử tòa nhà, ta sẽ bắt gặp cái tên Henri Parmentier, chủ nhiệm Khoa Khảo cổ Viện Viễn Đông Bác Cổ của Pháp (L’École Française d’Extrême – Orient). Ông là người có công lớn trong việc sưu tầm và lưu trữ các hiện vật điêu khắc Chăm. Chính ông đã gợi ý cho hai kiến trúc sư người Pháp Delaval và Auclair sử dụng một số đường nét kiến trúc Chăm nhằm tạo dấu ấn riêng trong quá trình xây dựng công trình giá trị này.

Ảnh từ trang www.all-free-photos.com

Photo credit: http://www.all-free-photos.com

“Bảo tàng Chăm”, theo cách gọi tắt của người dân địa phương, sẽ đưa bạn đến với thế giới của những hiện vật biểu trưng cho nền văn minh Chămpa từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ thứ 15, được khai quật từ cuối thế kỷ 19 đến tận những năm gần đây.

Sau nhiều lần mở rộng, bảo tàng hiện được phân thành nhiều không gian như Phòng Trà Kiệu, Phòng Mỹ Sơn, Phòng Đồng Dương, Phòng Tháp Mẫm cùng các hành lang Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Kon Tum, Văn khắc, Gốm Sa Huỳnh – Chămpa, Phòng Văn hóa Chăm Ninh Thuận – Bình Thuận… Bảo tàng triển lãm các hiện vật đặc sắc gồm hoa văn đền tháp, mộ chum, đồ trang sức, vật dụng sinh hoạt hàng ngày, trong đó có nhiều tác phẩm nguyên bản được làm từ ba chất liệu chính là sa thạch, đất nung và đồng.

Đến đây, bạn nhất định phải thưởng lãm bốn báu vật quốc gia, bao gồm: Đài thờ Trà Kiệu, đài thờ Mỹ Sơn, tượng Bồ tát Tara và đài thờ Đồng Dương. Ngoài ra, các khu vực giới thiệu tập tục, tài nghệ thủ công cũng như các lễ hội văn hóa của người Chăm sẽ giúp bạn hiểu thêm về cuộc sống của đồng bào Chăm hiện nay.

Bảo tàng đặt tại địa chỉ số 2, Đường 2/9, Quận Hải Châu, Đà Nẵng. Vào những dịp lễ tết, không gian sân vườn của bảo tàng được dùng để triển lãm ảnh ngoài trời, giúp bạn thêm yêu con người Đà Nẵng hiền hòa, mến khách.

Thành phố Hồ Chí Minh: Salon Saigon

Tôi biết đến Salon Saigon là nhờ Michell Pontie, một họa sĩ sơn mài người Pháp có mẹ là người Việt Nam. Đây có lẽ cũng là một trong những trải nghiệm thưởng lãm nghệ thuật đáng nhớ nhất của tôi.

Nằm ẩn mình trong một con hẻm trên đường Ngô Thời Nhiệm, Salon Saigon là một không gian nghệ thuật duyên dáng, ít người biết đến nhưng lại mang trong mình một sứ mệnh lớn lao: nơi canh giữ và tôn vinh nghệ thuật truyền thống cũng như đương đại của Việt Nam.

Ảnh do Salon Saigon cung cấp (1)

Sau cánh cửa tòa biệt thự cổ từng là nhà riêng của gia đình đại sứ Mỹ Henry Cabot Lodge Jr trong nhiệm kỳ tại Việt Nam (1963-1967), bà giám đốc Sandrine Llouquet chào đón chúng tôi với nụ cười ấm áp như người quen đã lâu không gặp. Theo lời kể của bà Llouquet, vốn cũng là một nghệ sĩ mang hai dòng máu Pháp – Việt, Salon Saigon được thành lập bởi John Tuệ Nguyễn – một người đam mê sưu tầm và canh gác các tác phẩm truyền thống và đương đại của các nghệ sĩ người Việt.

Bên cạnh bộ sưu tập cố định các tác phẩm nghệ thuật được lấy cảm hứng từ lịch sử và đời sống Việt Nam, Salon Saigon còn liên tục tổ chức các buổi biểu diễn, công chiếu, tọa đàm giáo dục và thực hành (workshop)… Những sự kiện này cho phép người xem được lại gần, lắng nghe thông điệp mà các nghệ sĩ đương đại mới nổi muốn tỏ bày, thông qua hội họa, điêu khắc, sắp đặt và các hình thái nghệ thuật khác.

Ảnh do Salon Saigon cung cấp (8)

Đến Salon Saigon, bạn có thể ngồi xuống lật giở những đầu sách Anh/Pháp/Việt viết về đề tài văn hóa Việt Nam và Nghệ thuật đương đại tại không gian thư viện. Từ tháng 3/2020, Salon Saigon mở cửa các ngày thứ ba hàng tuần, và từ thứ tư đến thứ bảy sẽ đón khách theo lịch hẹn trước qua địa chỉ email: info@salonsaigon.com. Địa chỉ: 6D Ngô Thời Nhiệm, Phường 7, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh

 ….

MEMORABLE ART SPACES FULL OF ENDLESS EMOTIONS

Whenever I venture to a new land, in order to better understand and fall in love with a city, I always visit at least one local museum. In Vietnam, aside from the History Museum and the Museum of Fine Arts, which are often recommended in travel guides, I’ve had the opportunity to visit unique art spaces that possess both robust artworks and a flood of emotions. Among them, the following four are the “dating spots” that have been keeping me lovesick.

Hanoi: Vietnam Museum of Ethnology

Whether you travel alone or with others, the Vietnam Museum of Ethnology will not disappoint. The only thing you may regret is not having enough time to explore every corner of this of this 4.5-hectare art space.

Ảnh tư liệu của tác giả (1)

The first thing that catches tourists’ eyes is the Trong Dong (Dong Drum) building, made by the Tay architect Ha Duc Linh, simulating a typical Dong Son bronze drum – a remarkable symbol of ancient Vietnamese civilization. With an interior cleverly designed by French experts, when you enter the museum’s permanent exhibition space inside the Dong Drum building, you will be able to contemplate cultural artifacts, documentaries, as well as vivid simulations of discovery. Moreover, these “experience rooms” will help you understand more about the differences and similarities between the ethnic groups of the Kinh, Muong, Tho, Chut, Tay – Thai, KaDai, Hmong-Dao, Sino-Tibetan, Northern Mon-Khmer, Truong Son Range – Central Highlands Mon-Khmer, Cham, Hoa, Khmer… that live peacefully throughout the S-shaped country.

The highlight of this visit is the outdoor exhibition area, known as the Architecture Garden, that features the typical buildings of folk architecture. Here, you can find a diverse collection that boasts a traditional Cham house, five-room Viet house, Ede long house, Co Tu tomb, “half ground half stilt” Dao house, Hmong house, or the Trinh Tuong house of the Ha Nhi people from the Northwest.

Ảnh tư liệu của tác giả (7)

My friend Dalila, who works at UNESCO, was impressed by the towering Rong (tall) house of the Bana minority found in the center of the Architectural Garden. In order to enter the communal house, you must climb up solid wooden pillars that are up to 60 cm in diameter. The open-air exhibition space is also the venue of water puppet shows, promoting traditional crafts and folk games that are forever imprinted into the childhood memories of every Vietnamese. Dalila surprised me when she said that Vietnamese stilts game was reminiscent of the festivals in the Swiss countryside.

Officially opened to the public in 1997, with the presence of the former President of the French Republic, Jacques Chirac (the founder of the celebrated Quai Branly Museum –Jacques Chirac, featuring the indigenous art and cultures of Africa, Asia, Oceania, and the Americas), the Vietnam Museum of Ethnology can be considered as a uniquely Vietnamese piece of the world’s mosaic of indigenous cultures.

After visiting the cultural exhibition space, featuring the 54 ethnic groups of Vietnam, as well as the Architectural Garden, you can visit the Canh Dieu (Kite) building, also at the museum, to learn more about ethnic groups outside of Vietnam, mostly those of Southeast Asia. Don’t forget to check out the sophisticated crafts such as the batik fabrics of Java and the lacquered bamboo offering boxes of the Hmong/Miao people of Myanmar… and many other exclusive artworks.

Address: Vietnam Museum of Ethnology, Nguyen Van Huyen Street, Cau Giay District, Hanoi

 Hue: Le Ba Dang Art Foundation

Each time I visit Hue, I always wander along the romantic Le Loi Street, where various French architectural monuments are gathered, such as Hue High School for the Gifted, Saigon – Morin Hotel and especially Le Ba Dang Art Foundation. This is also where nearly 400 original works of the world-renowned Vietnamese artist Le Ba Dang are displayed.

Ảnh tư liệu của tác giả (1)

Despite living three quarters of his life in France, through his works, the son of Quang Tri dedicated his heart to his homeland. The most distinguished quality of Le Ba Dang is his experimental spirit toward art, from his paintings in the style of East Asian calligraphy, portraits, Chinese ink paintings, oil paintings, aquarelles, embossed paintings, lithographs, collages, to his sculptures, drawings and more.

The themes presented in his work deal largely with the countryside (such as boats and horses), the theme of war (the battle of Dien Bien Phu, Ho Chi Minh Trail)… Especially, from the wreckages of downed American B-52 bombers, he has crafted metaphorical sculptures such as the image of “a grasshopper kicking an elephant,” or his bird sculptures that express his desire for peace. The Vietnamese soul of artist Le Ba Dang was also channeled in the musical performance of “My Chau – Trong Thuy” (performed at the Opera House, Paris, France) under the role of a costume designer.

After more than 70 years of an illustrious career, artist Le Ba Dang was finally honored as one of the masters of Eastern – Western art. He has also been bestowed several esteemed awards and honors such as the Prize of the International Institute of St. Louis (USA), Honorary Citizen of New Orleans, and Chevalier de l’ordre des Arts et des Lettres (Knight of the Order of Arts and Literature by the French Minister of Culture). The International Biographical Centre of Cambridge University (UK) has also featured him on their list of the world’s most influential people.

The artist Le Ba Dang has spread the great sense of ingenuity and romance of the Vietnamese people to the world. The familiar topics in his painting such as nostalgia, homesickness, and Zen-Buddhism are also common feelings of Vietnamese far from home.

Besides Le Ba Dang Art Foundation on Le Loi Street (about 300 m from Saigon-Morin Hotel), in 2019, Le Ba Dang Memory Space was inaugurated in Kim Son Hamlet, amidst the hilly green scenery of Thuy Bang Commune, Huong Thuy District – another “dreamland” ripe for exploration in the creative universe of the talented artist that should not be missed during your next trip to Hue.

Ảnh do Lebadang Memory Space cung cấp (6)

Danang: Museum of Cham Sculpture

Located on the left bank of the Han River, the Cham Sculpture museum has been witnesses to Da Nang’s remarkable development history. If you search for information about landmark, you will come across the name Henri Parmentier, head of the Archaeological Department of the French School of the Far East (L’École Française d’Extrême-Orient). In fact, he made major contributions to the collection and storage of Cham artifacts. He was also the one who suggested to the French architects Delaval and Auclair to use Cham architectural “touch” to create the special facade of this invaluable structure.

Known locally as the “Cham Museum,” this site will transport you to the world of the Champa civilization through a collection of artifacts that date back from 7th to the 15th centuries. These relics have been excavated from the late 19th century up until the present day.

After undergoing several expansions, the museum is currently divided into multiple exhibition spaces of the Tra Kieu Room, My Son Room, Dong Duong Room, Thap Mam Room or the corridors of Quang Nam, Quang Ngai, Binh Dinh, Kon Tum, Van Khac, Sa Huynh – Champa Pottery and also special areas dedicated to Cham Culture in Ninh Thuạn- Binh Thuan. The museum exhibits exceptional artifacts including temple and worshiping ornaments, pedestals, Sa Huynh burial jar, jewelry, daily items as well as many original works made from three primary materials: sandstone, terracotta and copper.

When visiting, make sure to check out the four national treasures, including: Tra Kieu Altar, My Son Altar, Tara Buddhist Statue and Dong Duong Altar. In addition, the display area reserved for customs, handicrafts and cultural festivals of the Cham people will help you to understand more about the modern lives of the Cham people.

Ảnh từ trang www.all-free-photos.com (4)

Photo credit: http://www.all-free-photos.com

The museum is located at 2, 2/9 Street, Hai Chau District, Danang. On Tet and other festival days, the museum’s garden is often used for outdoor photo exhibitions to bring tourists closer to the gentle and hospitable people of Danang.

 Ho Chi Minh City: Salon Saigon

Thanks to Michell Pontie, a French lacquer artist whose mother is Vietnamese, I came to know Salon Saigon by chance, becoming one of my most memorable art-appreciating experiences.

Ảnh do Salon Saigon cung cấp (7)

Tucked inside a small alley on Ngo Thoi Nhiem Street, Salon Saigon is a charming, little-known art space that fulfills a great mission: guard and honor the traditional, as well as contemporary, arts of Vietnam.

Once we crossed the threshold of the old mansion that was once the private home of American ambassador Henry Cabot Lodge Jr during his mandate in Vietnam (1963-1967), we were cordially greeted with the warm smile of Sandrine Llouquet, the director, as if we were long lost friends. According to Mrs. Llouquet, who is also a French-Vietnamese artist, Salon Saigon was founded by John Tue Nguyen – with a passion for collecting and guarding traditional and contemporary works of Vietnamese artists.

Ảnh do Salon Saigon cung cấp (12)

In addition to a permanent collection of artworks that are directly inspired by Vietnamese history and contemporary life, Salon Saigon is always organizing performances, premieres, educational talk shows and workshops. These events allow viewers to get closer and listen to the messages expressed by emerging contemporary artists through paintings, sculptures, installations and a variety of other art forms.

During your visit to Salon Saigon, you can sit down and browse English/French/Vietnamese books on Vietnamese culture and Contemporary Art at the library space. From March 2020, Salon Saigon will be opened every Tuesday and by appointment from Wednesday to Saturday via email to info@salonsaigon.com.

Address:
6D Ngo Thoi Nhiem Street, Ward 7, District 3, Ho Chi Minh city

TRANG AMI

Ảnh: Trang Ami & do bảo tàng cung cấp

Photos: Trang Ami & some provided by museums

[SAVOUR VIETNAM magazine, May 2020 issue]

Nổi bật

Vác đàn cùng Andy đi khắp thế gian: Ninh Thuận, Ninh Thuận

Ai đã từng chạy xe trên cung đường liền kề nối tiếp mấy ruộng bậc thang lên Mù Cang Chải, hay miết mải đuổi theo những chú khỉ trên núi Sơn Trà chắc hẳn không thể không động lòng khi đến với cung đường tỉnh lộ 702 ấp ôm núi Chúa. Có lẽ vì thế mà cặp vợ chồng quản lý tên Ray ở Sorrento Beach Club & Kite Centre đã quyết định chọn một bãi biển thưa người giữa đất “Nắng như Phan, gió như Rang” mà ở lại, gắn bó…

Ngạc nhiên, thật nhiều những ngạc nhiên

Sống ở Việt Nam một năm nay nhưng chưa bao giờ tôi nghe nhắc đến, và chắc chắn là càng chưa từng đặt chân đến tỉnh Ninh Thuận cho đến khi vợ thông báo là chúng tôi sắp đi đến đó. Tôi quyết định lên đường với tâm thế mù lòa. Không tìm kiếm thông tin về điểm đến để duyên đời tự nhiên dẫn lối. Thông tin duy nhất mà tôi “khưi” được từ vợ đó là nơi ấy rất khô cằn, thế nên tưởng tượng trong tôi là một địa hình cam go, khắc nghiệt, có khi còn cả những khu rừng rậm rạp, heo hút?

Vốn đã quá quen thuộc với đời sống tấp nập nơi đô hội, cùng những con đường đen đặc đầu người và ma trận xe gắn máy, một chuyến đi về nơi dân dã với tôi là một cuộc “đi trốn” đáng để mong chờ.

Sau chuyến bay chóng vánh, chúng tôi đến Nha Trang. Tiếp tục là một cuốc taxi từ sân bay quốc tế Cam Ranh tới khách sạn mà chúng tôi đặt trước ở vùng vịnh cùng tên, sau đó, chúng tôi thuê một chiếc xe gắn máy, nhắm hướng Vịnh Vĩnh Hy. Và tỉnh lộ 702 chạy dọc bờ biển Ninh Thuận đã khiến tôi… bị sốc trước khung cảnh ven đường.

Không hề có những rừng cây xanh tốt, trước mắt tôi lúc ấy là những tảng đá lớn, dài ra những sườn đồi. Cảnh sắc này làm tôi có cảm giác đang ở miền nam California hơn là một Việt Nam mà tôi từng biết. Nước biển xanh trong màu ngọc bích, lấp lánh thắp sáng bãi đá nhấp nhô.  

60748396_2297261443873412_5886228210739314688_n.jpg

Vịnh Vĩnh Hy có khác gì những bãi biển đâu đó từng thấy nơi các tấm bưu thiếp về du lịch Hy Lạp? Chưa kể, cái thú chạy xe trên ĐT702 đó là lâu lắm mới thấy xuất hiện một, hai chiếc xe gắn máy hay ô tô, còn lại chỉ toàn những đàn dê nhởn nhơ băng qua đường, không một mảy may sợ hãi trước sự hiện diện của loài người.

62040078_2197647807213782_1151505763127001088_n.jpg

Khi đến Vĩnh Hy, vì cây cầu vẫn còn đang xây dở, người dân địa phương đã hào phóng chỉ chúng tôi con đường tắt băng ngang một trang trại thuộc sở hữu tư nhân. Men theo con đường đất dưới những rặng cây xoài, mùi xoài chín lẫn vị mặn của gió biển đã ngay lập tức cho tôi một ấn tượng cuốn hút, riêng có về vịnh biển này. Đón chúng tôi nơi con đường dọc cảng là những nụ cười. Sau khi gửi xe, mua một chai nước được làm từ rong biển và vài chiếc nón lá, chúng tôi cũng sắp xếp được một chiếc tàu đáy kính để đi ngắm san hô và đến nhà hàng nổi có cái tên Vui vẻ để dùng bữa trưa.

received_374384250088078

Vịnh biển thanh bình với những cơn gió nhẹ và mặt nước ngắt xanh, chung quanh được bao bọc bởi những ngọn núi đá, còn sau lưng là Núi Chúa sừng sững, khiến tôi cảm giác như đang được nhìn ngắm một quả cầu bình yên, an trú trong thế giới của riêng mình.

Sau chuyến tham quan vịnh, thuyền trưởng đã đưa chúng tôi đến một nhà hàng nổi. Thật may khoảnh khắc chúng tôi vừa đến cũng là lúc các ngư dân trong vùng vừa xáp lại để bán mẻ cá vừa đánh bắt được. Vài giây sau khi chủ nhà hàng thỏa thuận thành công thương vụ của ngày, chúng tôi bắt đầu gọi món. Ốc vú nàng, nhum, ốc sừng trâu… toàn những cái tên lần đầu nghe tới, và món nào cũng tươi đến ngọt rịm. Chất lượng hải sản ở đây phải nói rằng không đâu sánh được.

60504376_303210423941712_7397538502537117696_n

Ngay khi ra khỏi Vĩnh Hy, xe máy của chúng tôi đột nhiên hỏng. Chạy khắp Vịnh Vĩnh Hy, tìm được 2 anh sợ sửa xe thì cả hai đều… không biết sửa xe tay ga. Thế là chúng tôi có cớ nán lại chụp ảnh vịnh Vĩnh Hy từ góc nhìn trên cao, chơi XO trên mặt đá ven đường trong lúc đợi dịch vụ cho thuê xe gửi xe cứu hộ đến đón.

Lúc này, như để khẳng định chủ quyền, từng đàn dê từ trên núi đá đổ xuống từng bầy, sau đó cứ thế lừng lững vừa bước ngang qua, vừa đi vừa cất tiếng “bee bee”. Âm thanh dội vào vách núi rồi vang xa ấy cứ mãi đọng lại, để rồi cái suy nghĩ “đang ở tận cùng thế giới” cứ in mãi trong đầu tôi lúc ngồi sau thùng xe cứu hộ về khách sạn, ngay thời điểm hoàng hôn.

61692420_2979318582108350_3765000204625903616_o.jpg

Tâm tư thành phố

Đọc cuốn “The language of cities”, tôi nhớ mãi câu này: “Nếu muốn hiểu một thành phố, bạn phải hiểu người dân sống ở đó, cả những người đã hình thành ra nó. Hãy hỏi họ đã xây dựng nó thế nào và tại sao phải làm thế.”

Đó thật ra cũng chính là sứ mệnh mà chúng tôi tự đặt cho mình trước mỗi chuyến đi. Sự kỳ vọng về những cuộc hành trình đôi khi chỉ là được bắt gặp một cử chỉ, một sự tiếp đón, và sau tất cả là một ánh nhìn lấp lánh tự hào khi chia sẻ về quê hương bản quán của họ – và hơn hết, là những đóng góp mà họ mang lại cho xứ sở mình.

Từ Cam Ranh, chúng tôi thuê một chiếc ô tô 7 chỗ chở cả gia đình đến vùng biển Mỹ Hòa thuộc xã Vĩnh Hải (Ninh Hải), Ninh Thuận. Với người Mỹ, Việt Nam luôn gợi lên những hình dung nhất định, nhưng Ninh Thuận đã gợi lên cho tôi một ấn tượng khác hẳn với tưởng tượng. Tôi làm gì nghĩ đến chuyện sẽ được nhìn ngắm những giàn nho xanh mướt mát, hằng hà sa số các ruộng muối óng lên dưới nắng, hay những ngôi đền Chăm bí ẩn và biết mấy câu chuyện đằng sau, khiến ta cứ muốn nán lại, hỏi thêm cô hướng dẫn.

Sau khi thưởng ngoạn bãi đá san hô cổ phải có đến một nghìn năm tuổi nơi kỳ quan Hang Rái (mà các cháu tôi bảo là trông chẳng khác gì đang được bước chân trên một hành tinh khác), chúng tôi ghé lại một xưởng làm nho truyền thống bên đường. Đón chúng tôi là một hình ảnh không thể bình dị hơn: dưới những giàn cây ngắt xanh màu lá và trĩu nặng mấy chùm nho đến kỳ thu hoạch, vài ba người phụ nữ nhẹ nhàng đưa võng. “Ốc đảo” của họ mới lý tưởng làm sao.

60782346_10219793278129174_461672416968441856_n.jpg

Như đã quen với những bước chân khách lạ ghé vườn, họ vẫy tay chào và huơ nhau chuẩn bị bàn thưởng rượu. Không hề có chuyện kỳ kèo, gạ gẫm. Họ để chúng tôi ngồi đấy rồi mời dùng một ít rượu nhà làm, còn các du khách nữ thì có dịp thử món nước mật nho. Chai mật nho vỏn vẹn 60.000VND này có lẽ để vợ tôi nhâm nhi cả tháng cũng chưa hết. Chị Ngọc Nga chủ vườn nho cùng tên cho bí quyết: pha một ít mật nho vào ly, thêm chút nước, đá viên và 1, 2 quả quật là ngon. Và thức uống này đúng là mát lịm.

Trong đoàn chúng tôi có bà Sylvie là người Pháp, nên câu chuyện về sự tích “Người Pháp… nhả hột khi ăn, sau đó cây tự mình phát triển trên rừng rồi được một người địa phương mang về khu đất ven biển ươm giống, nhân rộng hơn một trăm năm trước hẳn nhiên đã khiến bà vô cùng thích thú.

62011221_651586882023834_5119570780262236160_n

Quả thật những cử chỉ nhẹ nhàng của người dân địa phương ở đây là điều tôi chưa từng trải nghiệm ở một nơi nào khác, nhưng họ cũng có những tinh nghịch của riêng mình: họ đã cười phá lên vì tôi quá cao và không thể đứng thẳng người – cứ phải lom khom cúi đầu khi đi dạo dưới những giàn nho. Nếu là những ruộng nho nước Pháp vươn lên từ đất và được xếp thành hàng ngay lối sẽ dễ cho tôi hơn, nhưng nếu là ở Pháp thì làm gì có hình ảnh người nông dân thuần phác đưa võng nghỉ trưa, lại còn mời chúng tôi nếm thử rượu nho, ăn mứt nho nhà làm.

Khi xe băng qua những thị trấn nhỏ dọc đường, chúng tôi trông thấy những hầm chiến tranh. Thời gian đã chôn vùi chúng trên cát, rong rêu. Một sự gợi nhớ về quá khứ, và chắc chắn đã không còn là biểu tượng của hiện tại. Con đường thẳng tắp lại tiếp tục mở ra, đưa chúng tôi đến với những ruộng muối biển tuyệt đẹp.

61800418_608107993041108_6230026319715893248_n.jpg

Cũng được khai thác vuông vức như những ruộng lúa, cách chúng hiện ra giữa vùng đất cằn cỗi trong bối cảnh của trùng điệp, lô xô núi đá sao mà vô thực. Thi thoảng nổi lên giữa ruộng muối mênh mông là những đụn muối chất cao những nhọc nhằn đáng tôn vinh của người diêm dân. Trong buổi hoàng hôn, khung cảnh ruộng muối Ninh Hải hiện lên trong mắt tôi như một tác phẩm patchwork (vải ghép) được cấu thành bởi những ô vải xanh, đỏ và hồng. Còn đường nối ư? Chính là những ống nhựa nối thẳng ra biển, với sứ mệnh dẫn nước mặn về.

Và ấn tượng về cái tài tình của người dân Ninh Thuận sẽ còn bắt gặp nơi Tháp Po Klong Garai, hay nói đúng hơn là cụm tháp toàn vẹn và kỳ công nhất còn lại của nền văn minh Chăm.

62067745_2291088511102765_7756982047796625408_n.jpg

Ghé thăm ba ngôi tháp (Tháp cổng, tháp chính và tháp lửa) được xây dựng vào cuối thế kỷ 13, đầu thế kỷ 14 này, chúng tôi được cô hướng dẫn viên kể những câu chuyện đặc sắc về sự tích chào đời và quan trọng hơn cả là những tốt đẹp mà vua Po Klong Garai đã mang lại cho người dân xứ sở mình. Công lao to nhất của ông thường được dân chúng bao đời tóm gọn bằng cụm từ “dẫn thủy nhập điền” – bởi ông chính là người đã cho xây dựng các công trình thủy lợi có giá trị đáng kể cho nông nghiệp địa phương. Đáng kinh ngạc hơn, những công trình thủy lợi hàng ngàn năm tuổi như Đập Nha Trinh (huyện Ninh Sơn) hiện vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.

61747333_335226144063077_1950192431177662464_n

Ninh Thuận là vùng đất giao thoa giữa định kiến khồ cằn và vẻ đẹp tự nhiên rất hiếm khi ta nghe thấy trên báo đài hay cả những cuốn cẩm nang du lịch nước ngoài, nhưng hơn hết là vẻ đẹp của đời sống cộng cư hòa thuận giữa các dân tộc thiểu số. Tôi bật cười với ý nghĩ những người nước ngoài ở đây cũng có thể ví như một nhóm dân tộc thiểu số, với những giá trị đặc sắc mà họ đem đến vậy. Chẳng như cặp vợ chồng Úc-Mỹ quản lý Sorrento Beach Club & Kite Centre, một khu nghỉ dưỡng kiêm câu lạc bộ lướt ván diều nơi chúng tôi nghỉ lại.

60649864_624109541333348_7292980143646048256_n.jpg

Nhân viên khu resort mini chia sẻ, nhờ lợi thế gió mạnh, từ tháng 11 đến tháng 3 mỗi năm, Sorrento chào đón rất nhiều du khách từ mọi miền thế giới đến tận hưởng niềm đam mê lướt ván diều. Vì đang là tháng 5 nên Mỹ Hòa không nhiều gió, và thú thật đã có lúc tôi thấy nghi ngờ về thứ đặc sản này của người Ninh Thuận. Nhưng càng rong ruổi, có một thứ đã khiến tôi bị thuyết phục, đó chính là hình ảnh những chiếc tuabin gió xa tít chân trời.

Tạm biệt khu resort bé xinh với mặt cỏ cắt khéo, chúng tôi lên xe về hướng Ga Tháp Chàm để bắt tàu trở về nhà. Chỉ chừng 6 tiếng nữa chúng tôi sẽ về lại với lối sống “chao đảo có tổ chức” nơi đô hội, nhưng có lẽ từ đây đến đó sẽ không qua lâu – ngày tôi trở lại Ninh Thuận, để lại được thưởng ngoạn “một Việt Nam rất khác”.

ANDY – TRANG AMI

Nổi bật

Angkor, đền tháp huy hoàng nơi xứ sở nụ cười

Cái tên Angkor Vat (hay Angkor Wat), một trong những ngôi đền ấn tượng và nổi tiếng nhất của người Khmer trong quần thể di tích Angkor, có nghĩa là “thành phố đền”. Và Angkor đâu chỉ có một “thành phố đền” duy nhất.

Trải dài trên tổng diện tích 400km2 của niềm tự hào kiến trúc Đế quốc Angkor cổ là tổng thể các công trình đền đài, hệ thống thủy lực (lưu vực, đê, hồ chứa, kênh rạch), đường xá. Tất cả tạo nên một đô thị tầm cỡ không một xứ sở nào trên thế giới có thể sánh được về quy mô vào thế kỉ 12.

P1070853

 

Angkor đâu chỉ có Angkor Vat

Trong số những công trình kiến trúc điển hình ở Angkor, nổi tiếng nhất là Angkor Vat. Với kích thước đồ sộ, ngôi đền được biết đến với danh xưng công trình tôn giáo vĩ đại nhất của thế giới, vượt trên cả nhà thờ lớn Saint-Pierre của Rome. Công trình để đời của nhà vua Suryavarman II được xây dựng từ năm 1112 đến 1150 để dâng lên một trong những vị thần quan trọng nhất của đạo Hindu – thần Vishnu.

Các chuyên gia lý giải, công trình tượng trưng cho cách nhìn của đạo Hindu về thế giới, với đại dương và sự sống sinh sôi thể hiện qua hào nước rộng gần 200m. Bức tường bao quanh được ví như non núi trùng điệp, chắn giữ tòa tháp trung tâm hình hoa sen tượng trưng cho năm đỉnh núi thiêng Meru – trung tâm của Vũ trụ và là nơi sinh sống của các vị thần.

Sau này, khi Vương triều Khmer theo Phật giáo, Angkor Vat trở thành linh đền thờ Phật. Vì lẽ này mà chỉ trong vòng chưa đến 50m di chuyển, mình đã rất ấn tượng khi bắt gặp nhóm hành hương từ Ấn Độ thành tâm dâng lễ trước bức tượng thần bảo hộ Vishnu đặt gần cổng vào phía tây Angkor Vat. Trong khi đó, ngay khoảng sân sau lại là cảnh sư thầy đang ban phép vào chiếc vòng chỉ may mắn cho tín đồ Phật giáo.

23032807_10215136559634122_3847805375566553635_n

Trong lòng tòa tháp cao nhất giữa Angkor Vat là một nhà nguyện. Các nhà khảo cổ đã phát hiện dưới những phiến đá lát sàn có một cái giếng sâu 23m với những lá vàng và ngọc lam – những chi tiết khiến người đời càng thêm tin tưởng vào giả thuyết rằng đây có thể là nơi tro cốt của vua Suryavarman II được rải xuống.

Nhưng đọng lại cho mình nhiều xúc cảm hơn cả không phải là Angkor Vat tấp nập bước chân du khách. Nếu được chọn sống lại một khoảnh khắc của chuyến hành trình Siem Riep lần đầu (vì sẽ còn những lần sau, mình chắc thế), là lúc xe tuk tuk đưa mình vòng quanh ngôi đền Bayon thuộc quần thể Angkor Thom vào buổi hoàng hôn.

23231219_10215119165159271_3597789833908174756_n

Sắc xanh từ hồ nước bao quanh ửng trong nắng hoàng hôn màu vàng nhạt, khiến cho 256 khuôn mặt đang nở nụ cười bí ẩn nơi đền Bayon càng thêm kỳ ảo. Tương truyền, đây là nụ cười của vua Jayavarman (người tự coi là hiện thân của Phật Boddhisatva). Một thời điểm lý tưởng nữa trong ngày để đến thăm Bayon là vào buổi bình minh.

P1080088

Đứng đây vào thời khắc ánh sáng huy hoàng khẳng định vai vế, nghĩ đến cảnh tượng còn nguyên dấu tích mà những con người đã từng được đứng đây ngày đầu thế kỷ 19 được chứng kiến, hẳn sẽ ít nhiều thấy choáng ngợp. Nhà thám hiểm Henri Mouhot – người từng ở đây vào lúc đó đã viết thế này bằng tiếng Pháp: “Tại Ongcor, có những tàn tích của sự hùng vĩ. Chính tại thời khắc khi được chứng kiến khung cảnh ấy lần đầu, có người thấy ngập tràn lòng ngưỡng mộ sâu sắc, và không khỏi thắc mắc điều gì đã xảy ra với nòi giống quá đỗi văn minh, thông suốt, những chủ nhân của công trình vĩ đại này?”

P1070834

Ngắm Angkor từ góc nhìn toàn cảnh

Đồng cảm với Henro Mouhot là nhà khảo cổ Roland Fletcher, đồng quản lý dự án Đại Angkor (GAP) với hơn 15 năm kinh nghiệm làm việc cho Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO. Fletcher cho rằng chuyến hành trình khám phá Angkor sẽ càng thêm ý nghĩa nếu bạn ngắm nhìn tổng thể Angkor bằng cái nhìn toàn cảnh. Hãy ngắm nhìn Angkor từ góc nhìn của một con chim đại bàng hay từ trực thăng, sẽ thấy nơi này đúng là trung tâm đô thị lớn thay vì một quần thể đền đài khuất lẩn trong rừng.

23172545_10215136556994056_4579721802800061521_n

 

Trên thực tế, Angkor là một thành phố lớn với nhiều đền đài cũng như Rome với hơn 900 nhà thờ lớn nhỏ. Và thành phố khi đó không hề được bao phủ trong rừng già. Cảnh quan ngày ấy, ngược lại, rất thoáng đãng với những cánh đồng dài ra bất tận, tô điểm cho những tòa cung điện và đền thờ dát vàng dọc ngang thành phố. Fletcher lấy dẫn chứng về Ta Prohm (cuối thế kỷ 12 – đầu thế kỷ 13).

23132052_10215119167159321_7971653809023918643_n

Ta Prohm là ngôi đền hiếm hoi gắn với hình ảnh rễ cây cổ thụ đâm xuyên tường đá. Nơi đây thực chất là một tu viện có tên Rajavihara, được nhà vua Jayavarman VII cho xây dựng để tưởng niệm thân mẫu của mình vào năm 1186. Những câu văn bằng chữ Phạn khắc trên những khu tường đá bao quanh Ta Prohm đã chỉ ra rằng, xung quanh đền Ta Prohm từng là nơi cư ngụ của 3.140 ngôi làng. Suốt quá trình xây dựng ngôi đền cỡ trung này, có đến 66.625 người nông dân từng làm công việc cung ứng thức ăn cho đội ngũ nhân công.

“Thật kỳ công” là điều bạn sẽ phải thốt lên, khi biết rằng những phiến đá trầm tích dùng để xây tường và nền đất được lấy từ mỏ đá cách Angkor gần 50 cây số. Những vật liệu này được vận chuyển bằng bè thông qua một mạng lưới kênh đào lấy nước tưới tiêu cho đồng ruộng. Trên những phiến đá lát nền, người ta còn tìm thấy những khoảng hở cỡ bằng thân tre. Có lẽ người xưa đã dùng loại cây này để làm giàn giáo?

Kỳ vĩ là thế, nhưng Angkor đã có lúc bị rơi vào quên lãng. Từ khi người Khmer bị người Xiêm (Thái Lan ngày nay) tấn công vào thế kỷ 15, Angkor không còn là thủ đô, và quần thể kiến trúc đã chìm sâu vào giấc ngủ kéo dài 5 thế kỷ cho đến khi được các tu sĩ người Pháp thức tỉnh vào giữa thế kỷ 19.

 

23120046_1975549992460281_2131866450317754382_o.jpgAngkor, xứ sở nụ cười

Vượt khỏi cảm giác choáng ngợp mà quần thể di tích mang lại, càng ở lại lâu với người Campuchia, bạn sẽ biết mình yêu họ nhiều chính vì tinh thần lạc quan, hiển thị trong từng cử chỉ, lời nói.

Bạn đồng hành lớn tuổi của mình quyết phải mua cho bằng được một bức tượng Phật cười để tặng cho người con trai là thủy thủ thuyền buồm, ngày ngày phải vượt Địa Trung Hải với hàng trăm áp lực.

Còn mình sẽ luôn giữ lại mình nụ cười của Bonley, cậu tài lái tuk tuk ngày ngày đưa đón mình thăm thú đất Siem Riep.

23131611_10215119165559281_592934469085358716_n

Bonley kể, vì gia đình không có điều kiện nên lúc nhỏ cậu đã vào chùa ở với các sư thầy. Ra khỏi chùa, để đỡ đần cha mẹ, cậu phải đi bán đồ lưu niệm cho du khách suốt 7 năm trời. 12 tuổi Bonley mới được vào lớp 1. Lên mỗi cấp lại đổi một, hai, ba, mấy nghề. Vào cấp 3, Bonley đã bôn ba đi làm khách sạn để tự xoay sở tiền học phí với mức lương 150 usd/tháng. Nhưng Bonley không còn làm khách sạn. Sau này cậu cũng không muốn làm cho một ai khác, mà thay vào đó sẽ mở công ty du lịch. Hiện Bonley ngày ngày chạy xe tuk tuk, tối tối theo học lớp Cử nhân Du lịch.

Chuyện về Bonley chuyện về tinh thần vươn lên điển hình của thế hệ những người trẻ Campuchia chịu khó. Và họ vẫn đang chờ bạn ở đó, chấp tay nói lời cám ơn vì đã đến thăm Angkor đền tháp huy hoàng, với nụ cười trên môi, thường trực.

Bài: TRANG AMI

Ảnh: FRANCOISE RIFFET, TRANG AMI

Tip tip

  • Bên cạnh những ngôi đền phải-đến như Angkor Vat, Bayon, Preah Khan và Ta Prohm, bạn có thể dành thời gian ghé Phnom Kulen, Beng Mealea, hay thậm chí là Banteay Srei để có thể cảm nhận rõ hơn về những phong cách đa dạng của nền kiến trúc Angkor cổ. Pre Ko và Bankong là hai ngôi đền tác giả đặc biệt yêu thích.

 

  • Du khách nên lên kế hoạch những ngôi đền sẽ đến thăm và sắp xếp chuyến tham quan theo thứ tự niên đại mà các công trình được xây dựng. Việc này sẽ giúp bạn chọn lựa loại vé phù hợp với các phương án 1 ngày, 3 ngày hay 7 ngày tham quan.
  • Bảo tàng Quốc gia Angkor là nơi trưng bày những tuyệt phẩm kiến trúc và nghệ thuật của nền văn minh Khmer cổ, với nhiều không gian triển lãm được phân theo đề tài và các giai đoạn lịch sử (“Phòng trưng bày 1000 vị Phật”, “Các vị vua Khmer vĩ đại”, “Angkor Thom”, “Angkor Wat”…)
  • Đến Siem Riep, chớ bỏ qua cơ hội ghé thăm những ngôi làng nổi đặc trưng bên dòng Tonle Sap. Có 3 ngôi làng nổi mà bạn có thể lựa chọn quanh khu vực Siem Riep là Kom Pong Plok, Chung Klase và Mai Churey.
Nổi bật

Nông sản 100% bio trong tầm với [English below]

(English version below)

Và thì ra nông sản hữu cơ vẫn luôn ở đó, cho những ai có tấm lòng đủ rộng.

Sau khi đọc cuốn “Từ rừng thẳm Amazon đến quê hương Bolero” của tác giả Nguyễn Tập, tôi càng chắc chắn hơn về ước muốn sớm đặt chân đến Cuba. Lí do của sự cuốn hút không hẳn vì Playa del Este ngập tràn ánh nắng hay cảnh loạt xe cổ nối nhau dọc phố Obispo trên những tấm bưu thiếp thường thấy. Tiếng nhạc của Buena Vista Social Club cũng chỉ là một trong số những điều gây hứng khởi.

Vậy thì đâu là lí do trước nhất?

Được tận mắt chứng kiến cảnh người dân địa phương xếp hàng trước điểm phân phối thực phẩm, với cuốn “sổ gạo” quý báu trong tay.

Và rồi tôi lại được sống qua một trải nghiệm na ná trước cả khi đến được Cuba, nhưng là giữa Paris hoa lệ.

Hẹn đến thăm nhà, người bạn già Blanche cho tôi hai phương án: Ghé nhà lúc 18h30 để cùng bà đi nhận giỏ hàng AMAP, nếu không có thể đến thẳng nhà lúc 19h45. Người Paris vốn luôn miệng than vãn với điệp khúc xoay vòng métro, boulot và dodo (tàu điện ngầm, công việc, giấc ngủ) thế mà thay vì gộp hẳn việc mua rau củ vào cuốc siêu thị mỗi tuần, lại dành hẳn 45 phút để được xếp hàng chờ đợi? Quá tò mò, tất nhiên là tôi không bỏ lỡ cơ hội được đi lãnh giỏ rau củ cùng Blanche.

Ảnh_Farsai C
Credit photo: Farsai C (Unplash)

Nơi AMAP hẹn bà là một cửa hàng sửa chữa xe đạp. Không đèn điện sáng choang cũng chẳng kệ hàng lấp lánh bao bì. Giữa những bu-loong, ốc-vít, sên xích xe đạp, những Parisien lịch lãm nép mình xếp thành hai hàng, trật tự như chờ tới lượt mua ổ bánh mì thơm ngon nơi hàng boulangerie đầu phố. Không khí thân mật. Chắc vì tuần nào cũng gặp nên họ biết nhau hết cả. Liên tục giữa tiếng hôn chào là những câu chuyện phím về đề tài chính trị, kế hoạch đi xem kịch nghệ cuối tuần. Thi thoảng lại nghe có tiếng rao: “Có ai cần trứng không. Tuần này nhà tôi sắp đi nghỉ lễ nên không cần nhiều thế này đâu. Ai có nhiều cà chua thì cho tôi đổi nhé.”

Và cứ thế, câu chuyện tiếp nối dài ra về chuyến đi nghỉ, về những đổi trao, về chất lượng hàng nông sản vụ này…

AMAP (Maintien d’une agriculture de proximité, tạm dịch: Duy trì nền nông nghiệp lân cận) là cái bắt tay đôi bên cùng có lợi giữa người tiêu thụ với nhà sản xuất. Tùy theo nhu cầu của gia đình, người mua sẽ liệt kê những món hàng, khối lượng sản phẩm mà họ cần đến mỗi tuần (bao gồm trái cây, rau củ, trứng, pho-mát…) Kế đến, người nông dân sẽ tập trung khách hàng ở một địa chỉ nào đó để phân phối trực tiếp mà không qua một kênh bán hàng trung gian nào.

AL's-PLACE-October-26-FINALprint
Photo credit: Molly DeCoudreaux

Các mặt hàng nông sản đều là các sản phẩm tươi, đúng mùa, được áp dụng các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, và quan trọng là đảm bảo về chất lượng do được cung ứng từ trang trại trong vùng. Mô hình này không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách giữa người dân thành thị với nông thôn, mà còn là lựa chọn được đánh giá là kinh tế cho cả hai phía. Sẽ không có chuyện cao hứng cho thêm vào giỏ như khi đi siêu thị để rồi thừa mứa hay hư hại, bởi vì ta chỉ có một lượng rau củ nhất định. Tương tự, người nông dân cũng không còn rơi vào cảnh thiếu đầu ra, vì đầu “cung” được định trước cả năm.

Có công lớn nhất trong việc lan tỏa phong trào “từ nông trại đến bàn ăn” (from farm to table) phải kể đến các bếp trưởng. Bếp trưởng Paolo Sari là cái tên được nhiều người biết đến nhờ dự án mà ông bắt tay với người ngư dân cuối cùng của công quốc Monaco.

Không chọn cách làm truyền thống là lên sẵn một thực đơn từ trước, bếp trưởng Paolo Sari nấu nướng dựa vào thành quả mỗi ngày của ngư dân Eric Rinaldi. Mỗi ngày, ông vẫn nấu với những gì mà “ông hàng xóm” biển cả mang tặng.

Monaco
Photo Credit: Nicematin

Liệu có ai muốn chối từ những đĩa thức ăn được chế biến bởi đầu bếp hạng sao Michelin, với những loại hải sản được đánh bắt ở vùng nước biển cách nhà hàng chưa đầy 100m? Cách loại rau củ, vị gia sử dụng trong nấu nướng cũng đều đến từ những ngôi làng lân cận như Saint-Jeannet.

Và bếp trưởng Paolo Sari ở Monaco không hề đơn độc trên hành trình theo đuổi phong cách nấu nướng 100% bio.

AL's-PLACE-October-44-FINALprint-2Al’s Place từng được tạp chí “Bon appétit” xếp hạng là “Nhà hàng tốt nhất nước Mỹ”. Sở hữu một khu vườn cách nhà hàng chừng 2 tiếng di chuyển, phần lớn nông sản mà Al’s Place dùng trong chế biến đều là “của nhà trồng được”. Hàng tuần, họ sẽ nhận được rau củ còn nguyên trong chậu đất, rồi tiếp tục để chúng bên dưới nhà hàng. Chỉ khi nào gần nấu mới xuống hái.

Một cách làm không phải là duy nhất, nhưng lại được áp dụng đến mức chuẩn mực có lẽ là vì Al’s Place nằm ở San Francisco, thành phố đi đầu nước Mỹ về những sáng kiến bảo vệ môi trường. Đây chính là đô thị duy nhất trên thế giới đặt mục tiêu từ nay đến năm 2020 sẽ không còn phải gửi rác đến các nhà máy phân loại. Tất cả mọi thứ đều được tái chế. Toàn bộ rác hữu cơ sẽ được gửi đến một nơi cách phía bắc San Francisco một giờ di chuyển để làm phân ủ. Tiếp tục, phân ủ lại được dùng trong các ruộng nho. Hạt của nho tất nhiên cũng được tính toán để sử dụng cho một việc khác.

Cũng ở San Francisco, có một công ty tên là Imperfect Produce, chuyên phân phối rau củ quả có “ngoại hình” thiếu bắt mắt rồi đóng thành két, gửi về tận nhà cho khách hàng.

Họ bắt tay cùng khoảng 70 trang trại trong vùng để tìm mua những rau củ có bề ngoài không đủ hấp dẫn với các nhà phân phối, nhưng vẫn đảm bảo về chất lượng. Cứ như thế, hàng tháng Imperfect Produce “cứu” được gần 90.000kg trái cây và rau củ khỏi số phận bị cho vào sọt rác.

Bloomfield Organics Team Photo
Photo Credit: Imperfect Produce

Từ bên này San Francisco nhớ buổi chiều cùng Blanche đi lãnh giỏ AMAP ngay giữa lòng Paris bận rộn. Chợt nhận ra là thế giới này dẫu xa xôi về khoảng cách nhưng đâu đó vẫn cất lên những tiếng nói trách nhiệm, thể hiện qua từng lựa chọn, mỗi thói quen. Và thì ra nông sản hữu cơ vẫn luôn ở đó, cho những ai có tấm lòng đủ rộng.

TRANG AMI

100% bio agricultural products within the reach

It turns out that organic agricultural products are always out there, for those who have an open soul.

After reading “Từ rừng thẳm Amazon đến quê hương Bolero” (From Amazon deep forests to the town of Bolero) by Nguyen Thap, I get more desire for visiting Cuba. The reasons are not for only the shining Playa del Este or old cars lining up Obispo streets in normal postcards. The Buena Vista Social Club’s music is also just one of thousand things inspiring me.

So what is the most driving reason? It is for witnessing the real scene in which locals queue in long lines in front of a food distribution place, with their precious “food notebook” in their hands.

And even before reaching Cuba, I had a chance to experience the similar scene in the gorgeous Paris.

Setting a date, my old friend Blanche gave me two options: visiting her house at 18:30 and then going with her to receive AMAP basket of vegetables or coming to meet her at 19:45. Knowing that Parisians always complain about the circle of métro, boulot and dodo (metro, working and sleeping), I was too curious about why they were willing to spend 45 minutes waiting in line for vegetables instead buying them at supermarket on weekends. Therefore, I, of course, didn’t miss the chance to go for the vegetables with Blanche.

Their rendezvous point was a bicycle repair shop. No stunning light, no sparkling package of goods. Surrounding by bolts, screws, chains, and cranksets, elegant Parisians are quietly queuing in two lines as if they are waiting for their turn to buy delicious bread at the boulangerie in the corner of the street. The atmosphere was intimate. Perhaps, after weeks, they had known each other so well. Among greeting kisses were some small talks about politics or a plan of weekend drama watching. Occasionally, some voice emerged from the crowd “Anyone wants eggs? We are going for holiday this week and these are too much. Does anyone want to exchange tomatoes for?”

Ảnh_Ja ma

And in this way, the stories were longer and longer, some about the trips, some exchanges, and some about crop quality this season.

AMAP is a collaboration with mutual benefits between consumers and farmers. Based on each family needs, buyers list all items and quantity of each product (including fruits, vegetables, eggs, cheese, and more) that they want for a week. Then, the farmers gather their consumers at one place and directly deliver their products to them without any middle sales channel.

All agricultural products are seasonal, fresh, produced in environmental friendly cultivating methods, and more importantly, quality assured as they are from regional farms. This model not only helps narrowing the gap between urban people and those who live in rural areas but brings economic benefits to both of them. There will no impromptu excitement to buy more foods and then waste them like shopping at supermarket since consumers set a fixed amount of products at first. Similarly, the farmers will no longer be suffered from the lack of output as the demands are fixed a year in advance.

Ảnh_Noah Buscher

The greatest contribution for spreading this “from farm to table” trend is belong to chefs. Chef Paolo Sari is well-known for the project in which he cooperates with the last fish man of Monaco.

Not following the traditional way of listing a menu in advance, Chef Paolo Sari makes his dishes using seafood caught by the fish man named Eric Rinaldi. He cooks everything given by his dear “neighborhood” everyday.

Could anyone refuse dishes cooked by a Michelin chef with seafood caught from the sea which is no more than 100m from the restaurant? Better till, all vegetables and spices are from the surrounding villages such as Saint-Jeannet.

And Chef Paolo Sari from Monaco is not alone on his way of following 100% bio cooking methods.

Al’s Place, voted by “Bon appétit” magazine as “the best restaurant in America”, is an example. Owning a garden which is 2 hour drive away from the restaurant, Al’s Place offers diners dishes made from their own agricultural products. Every week, they move their vegetables which are till planted on soil to the restaurants. They will only be harvested when needed.

AL's-PLACE-October-897-FINALprint
Photo credit: Molly DeCoudreaux

This is not the only way but Al’s Place has applied it strictly as a high standard maybe because the restaurant is located in San Francisco – the America’s leading city in environmental innovation. The city is the only urban in the world to set the goal of not sending garbage to waste sorting plants by 2020. Everything is recycled. All organic waste will be sent to a place which is one hour drive northward from San Francisco for composting. The compost then will be used for grape fields. Of course, even grape seeds will also be used for a meaningful purpose.

Also based in San Francisco is Imperfect Produce, a company specializing in distributing fruits and vegetables whose “appearance” is not eye-catching enough. They select these products, package in parcels and then send to their customers’ house.

The company collaborates with about 70 regional farms, through distributors, to buy the ugly yet qualified products. By this way, Imperfect Produce “save the life” of nearly 90,000kg of fruits and vegetables.

From this side in San Francisco, I miss the afternoon going with Blanche to receive the AMAP basket in the heart of hustle Paris. I suddenly realize that though the world is separated by distance, somewhere people still share the common sense of responsibility through their little choices and habits. And that’s it, organic agricultural products are till there for the open-souled.

TRANG AMI

Nổi bật

Miền Tây không chỉ mênh mang sông nước

(Travellive magazine, August 2017 issue – Văn hóa – Culture)

Trước khi đến Mekong, ấn tượng mà vùng đất này mang lại cho tôi là giai thoại về câu chuyện tình trái đạo giữa vua Bảo Đại với một thiếu nữ Tây học theo Thiên chúa giáo – người sau này trở thành hoàng hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam – Nam Phương hoàng hậu.

Để cuộc hôn nhân đặc biệt này có thể diễn ra, người Pháp thậm chí còn phải xin phép Vatican cho hai người ai giữ đạo nấy, và các con khi sinh ra đều được rửa tội và giữ đạo Thiên chúa giáo.

Hành trang đến miền Tây của tôi, do đó, ít nhiều man mác nỗi buồn của một chuyện tình chịu nhiều ngăn trở, mà phần nhiều là do khác biệt về tôn giáo.

Thế rồi, chuyến về miền Tây lần đầu trong đời (từ Cần Thơ về Sóc Trăng, xuống Cà Mau rồi ngược lên Châu Đốc) lại cho tôi thấy một miền Tây rất khác, nơi các tôn giáo đặc sắc nhất của người Kinh, người Chăm, người Khmer hòa hợp đứng cạnh nhau, tạo nên một đời sống tín ngưỡng giàu bản sắc.

Miền Tây sông nước_Đời sống thường nhật (8).JPG

Miền Tây là nơi tôi được đến thăm thánh đường Hồi giáo đầu tiên tại Việt Nam, chứng kiến hình ảnh giáo dân lặng lẽ nghiêng mình bên bức tượng gỗ tạc vị linh mục nổi tiếng màu nhiệm, hay thưởng lãm những bức Phật thoại nơi ngôi chùa Khmer điển hình.

Nói về dân tộc Khơ-me là nhắc tới kiến trúc chùa tháp và Phật giáo Tiểu thừa. Trong số 600 ngôi chùa của đồng bào Khmer tại đồng bằng sông Cửu Long, nổi tiếng nhất vẫn là Chùa Dơi. Ngôi chùa có tên Mahatup trong tiếng Khmer còn có tên gọi đặc biệt này là do hiện tượng đàn dơi hàng trăm con tìm về trú ngụ trong vườn chùa mỗi chiều. Có con nặng đến 1kg và có đôi cánh rộng đến 1,5m.

Chùa Dơi (10).JPG

Chùa Dơi cuốn hút bởi những đường nét kiến trúc Angkor riêng có. Ngắm nhìn chính điện với một độ lùi đủ xa, sẽ thấy nổi lên họa tiết ngói màu được sắp vuông vức trên hai tầng mái. Hình tượng rắn Naga được chạm trổ tinh xảo nơi đầu mái, hay tượng tiên nữ trên những hàng cột bao quanh chính điện được tin là hiện thân cho những thử thách mà các Phật tử phải vượt qua trên đường tu tập.

Tạm biệt ngôi chùa trên 400 năm tuổi, chuyến hành trình tiếp tục xuôi về hướng Cà Mau. Đích đến là Nhà thờ Tắc Sậy. Ngay từ cổng vào, nhà thờ đã gây trầm trồ với quy mô đồ sộ của một công trình kiên cố, được xây dựng trên 3 tầng lầu chắc chắn, với tượng thánh giá vươn cao. Toàn bộ phần nội thất bên trong được làm bằng gỗ quý, hòa cùng hiệu ứng đèn vàng thắp sáng trước giờ lễ chiều, mang lại không khí thiêng liêng đặc biệt.

Nhà Thờ Tắc Sậy (1).JPG

Nhà thờ Tắc Sậy nổi tiếng gần xa còn nhờ tiếng lành của linh mục Trương Bửu Diệp. Năm 1946, vì sự tranh chấp giữa các giáo phái, cha Diệp đã bị bắt cùng với hơn 70 giáo dân Họ Đạo Tắc Sậy. Để bảo vệ sự sống của giáo dân, cha Diệp đã quyết định xin được chết thay. Sự hi sinh cùng những giai thoại về phép lạ của cha chính là lí do khiến kẻ ngoại đạo như tôi cũng không khỏi xúc động khi viếng mộ người.

Và nếu Công giáo và Phật giáo là hai tôn giáo phổ biến nhất dải đất hình chữ S, thì tại thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, có một cộng đồng Hồi giáo quy mô khiêm tốn nhưng vẫn giữ được những tập quán tôn giáo của riêng mình.

Làng Chăm Đa Phước (1).JPG

Tại thánh đường Hồi giáo ở Đa Phước, Châu Đốc, bạn sẽ sớm bắt gặp chi tiết mái tròn; biểu tượng mặt trời cùng vầng trăng khuyết; dãy hành lang được lát gạch trắng xóa, tạo cảm giác dài hun hút; và nhất là hai sắc màu xanh, trắng chủ đạo vẫn thường xuất hiện tại các công trình Hồi giáo khác trên thế giới. Nhưng làng Chăm Đa Phước vẫn mang một cá tính riêng, thể hiện bởi góc nhìn xuống hàng thốt nốt và những bụi chuối đặc trưng của làng quê Nam Bộ.

Làng Chăm Đa Phước (5)

Tuy từng được nhìn ngắm hiện vật của nền văn minh có lịch sử lưu trú lâu đời ở vùng duyên hải miền trung này, tại Bảo tàng điêu khắc Chăm (Đà Nẵng), nhưng chỉ khi được tận mắt chứng kiến cảnh các cô gái Chăm quấn khăn choàng thoăn thoắt dệt vải, bắt gặp những người đàn ông đội khăn và mặc váy trong đời sống hàng ngày, mới thấy quý những nỗ lực của họ trong việc duy trì đức tin và tập quán dân tộc mình.

Lần đến thăm ngôi làng Hồi giáo đậm màu văn hóa Ả Rập, tôi cứ ước mình có thêm thời gian để được nán lại ăn bát phở Hallal, chuyện trò với bác sĩ Mohammed và theo châncác bé gái về thăm những ngôi nhà sàn điển hình của xóm Chăm.

Làng Chăm Đa Phước (4).JPG

Những ước mong còn dang dở, hứa hẹn sẽ sớm có ngày trở lại, để được một lần nữa “chạm” vào đời sống cộng cư của đồng bào Kinh, Khmer và Chăm nơi miền Tây Nam Bộ.  

Thông tin thêm

– Ấn tượng mà miền Tây sẽ mang lại cho bạn (trước cả khi đặt chân đến) chắc hẳn sẽ là những địa danh có tên riêng độc đáo (Cái Răng, Cái Bè, Cái Mơn, Tắc Cậu…)

– Ẩm thực miền Tây lấy vị ngọt làm chủ đạo, gây quyến luyến cho du khách từ kiểu ngọt thanh giòn vị của gỏi ngó sen, vị ngọt thấm tháp của đặc sản cá kho tộ, cho đến cái ngọt mặn mòi đặc trưng lẩu mắm.

– Người miền Tây cực kỳ hiếu khách. Nếu đi lang thang trong xóm vào lúc trưa trời, bạn có thể sẽ được chủ nhà mời vô nhậu, đối đãi thân tình như bạn cũ lâu ngày gặp lại.

– Nếu bạn đang tìm một tựa sách đồng hành trên chuyến hành trình miền Tây. “Người tình” (Marguerite Duras) là cái tên dành cho bạn. Lấy bối cảnh vùng sông nước miền Tây đầu thế kỷ, tiểu thuyết kể chuyện một cuộc tình vượt khỏi những quy tắc và ranh giới thông thường, một chuyện tình mênh mông như sông nước xứ này.

Nổi bật

MÙA HÈ BẬN RỘN Ở BARCELONA

(Lifestyle – Travellive magazine, June 2017 issue)

Nắng vàng Địa Trung Hải và sắc xanh bao la của trời biển là phông nền lý tưởng, làm nổi lên những kiệt tác kiến trúc vẫn còn ở lại đây với người Catalan, sau 7 thế kỷ trường tồn. Bạn sẽ phải bối rối trước bao điều thú vị cần khám phá và trải nghiệm khi đến thăm thành phố lớn thứ hai của Tây Ban Nha.

«Xin chào Gaudi !»

barcelona-1586254

Thời Trung cổ, Barcelona là một trong những thành phố hưng thịnh nhất châu Âu. Rất nhiều nhà thờ theo phong cách kiến trúc Gothic vĩ đại về quy mô và giá trị thẩm mĩ đã được xây dựng trong giai đoạn này. Trong đó không thể không kể đến Nhà thờ Chính tòa Barcelona. Gần với chúng ta hơn, Thế vận hội Mùa hè 1992 ở Barcelona là nguyên do ra đời chính đáng của nhiều tòa nhà mang phong cách tiên phong, táo bạo, điều sau đó đã làm thay đổi toàn bộ diện mạo của thành phố cảng.

 

art-1028942

Nhưng dẫu Barcelona có sở hữu khu phố Trung cổ được bảo quản nguyên vẹn nhất châu Âu hay vẫn luôn là cái tên được nhắc đến trong những thước phim về đề tài quy hoạch đô thị kiểu mẫu, người đời vẫn biết đến Barcelona nhiều nhất qua những công trình của Gaudi. Cuối thế kỷ 19 được cho là thời điểm ra đời của xu hướng kiến trúc hiện đại mà kiến trúc sư Antoni Gaudi là bậc thầy của nhân loại. Chính ông đã tạo sự khác biệt của thành phố mình so với tất cả những phố thị khác trên thế giới. Người Catalan vẫn luôn nói rằng, chỉ cần bước xuống phố, thể nào bạn cũng sẽ bắt gặp bóng dáng của Gaudi.

tyler-hendy-67196 (1)

Nếu Casa Vicens có lối trang trí gắn liền với nghệ thuật gốm sứ, La Pedrera gấn ấn tượng bằng những mảng tường được tạo thành bởi hàng trăm phiến đá nhấp nhô, Casa Batlló được xem là công trình điển hình cho phong cách kiến trúc Catalan Art Nouveau thì La Sagrada Familia vẫn là kỳ quan giúp tên tuổi của Gaudi nổi danh toàn thế giới.

91 năm sau ngày mất của kiến trúc sư Antonio Gaudi, Vương cung Thánh đường Sagrada Familia – công trình kiến trúc biểu tượng của Barcelona – vẫn đang trong quá trình thi công. Được lấy cảm hứng từ thế giới tự nhiên, nhà thờ vừa mang dấu ấn của phong cách Gothic với mái vươn cao, vừa thể hiện phong cách cá nhân có phần “điên rồ” của kiến trúc sư đại tài, với tình yêu vô tận dành cho thế giới tưởng tượng và thiên nhiên hoang dã. Nhiều người tin tưởng rằng Nhà thờ sẽ được hoàn thành vào năm 2026, tức khoảng 140 năm sau ngày khởi công.

La Sagrada Familia (4)

Để sở hữu tấm ảnh chụp toàn cảnh mặt tiền La Sagrada Familia, bạn nhớ băng qua công viên đối diện, Placa de Gaudi, và tìm đến góc chụp ở bên kia hồ nước. Nếu khéo léo tận dụng những tàn cây xung quanh, bạn có thể “đánh lừa” người xem với tấm ảnh chụp như thể công trình dang dở này đã hoàn thành.

Lạc lối ở La Rambla

Với chiều dài khoảng 2km, con đường nối liền Quảng trường Catalunya với tượng đài Christopher Columbus ở cảng Vell là một khu phố đi bộ, tấp nập đêm ngày. Ở đây có hằng hà sa số những quán cà phê ngoài trời, nhà hàng, tiệm bán hoa, hàng lưu niệm.

roman-kraft-208004

Ghé con phố La Rambla bất kể thời điểm nào trong ngày, bạn đều có thể tranh thủ tạt vào chợ Boqueria nạp đầy năng lượng. Không chỉ khách du lịch mà cả nhân viên văn phòng ở các công sở kề cận, đầu bếp chuyên nghiệp đến từ nhiều nơi trên thế giới cũng đều tới đây dùng bữa, ngắm đùi jambon thượng hạng, bàn luận cách ngâm ôliu… Hay đơn giản chỉ để trải nghiệm không khí bán mua rôm rả của khu chợ có nguồn gốc tận năm 1217

Chợ Boqueria

Điều thú vị của La Rambla là bạn sẽ không thể biết con đường này sẽ dẫn mình đi đâu. Từ đây, du khách có thể tủa ra những con đường lớn nhỏ cắt ngang để bắt đầu hành trình lang thang hai khu phố lân cận, El Raval và Barri Gòtic. Người bạn đồng hành khi đó không còn là chiếc điện thoại có định vị hay chiếc bản đồ du lịch. Tất cả những gì bạn cần là xếp lại những chỉ dẫn và tự nguyện để duyên đời dẫn lối. Cũng với một tâm thế như vậy, tôi đã tình cờ khám phá ra khu vườn bí mật nằm trong khuôn viên Thư viện Catalunya, nơi chỉ cách khu chợ Boqueria vài bước chân.

Ngay khi vừa bước vào đây, bạn sẽ bị choáng ngợp bởi không gian xanh mát được tạo thành từ những hàng cây chạy dọc dãy hành lang có mái vòm hàng trăm năm tuổi. Kéo một chiếc ghế ngồi yên ngắm dân địa phương say sưa đọc sách, nhắm mắt tận hưởng mùi hương thoang thoảng từ mấy cành quýt trĩu quả hay trở thành khán giả của một ván cờ vua khổng lồ ngay gần đó… đều là những phút trải nghiệm đáng giá cho chuyến hành trình của bạn.

Tác giả ở khu vườn Thư viện Catalunya

Về cảng ăn hải sản

Sau tất cả, Barcelona vẫn là một thành phố cảng với những bãi cát dài bất tận. Vì đã đặt
sẵn bữa ăn trưa tại nhà hàng La Fonda del Port Olimpic, tôi quyết định bắt xe buýt địa phương, rồi men theo con đường ven biển xuôi về hướng cảng Olimpic. Nếu có nhiều thời gian hơn, tôi sẽ đi bộ để có thể khám phá bãi biển Barceloneta và tham quan những công trình nghệ thuật sắp đặt ven biển.

bãi biển Barcelona (2)

Sở dĩ tôi phải vội đến nhà hàng vì La Fonda del Port Olimpic nổi tiếng là nơi phục vụ hải sản ngon nhất Barcelona, và không hề dễ để đặt chỗ cho một ngày thứ 7 như hôm tôi đến. Ngay cả những người sành ẩm thực Địa Trung Hải nhất có lẽ cũng sẽ bối rối khi gọi món. Có tất cả những món ngon ưa thích ở đây, từ vẹm marinara, mực, mì ống tagliatelle với cá hồi, tôm áp chảo, tôm chiên tỏi và nhất là không thể không nhắc đến món paella truyền thống.

Paella (2)

Vốn có nguồn gốc từ những người Hồi giáo di cư đến vùng Valencia hồi thế kỷ 15, paella là món ăn tổng hòa tất cả những nguyên liệu đánh bắt địa phương. Phổ biến nhất phải kể đến công thức món paella hải sản, xúc xích cay và gà Patou. Ở những món ăn truyền thống khác của người Catalunya, bạn sẽ còn bắt gặp những sự kết hợp có phần lạ tai như hải sản với thịt, trái cây và thịt gia cầm, jambon hun khói với trứng cá muối….

Và để nhâm nhi cùng một đĩa paella đa sắc vị, tôi gọi một ly sangria đỏ. Đây là loại cocktail đặc trưng của Tây Ban Nha, có thành phần gồm rượu vang, chất làm ngọt (mật ong, đường, xirô hoặc nước cam), các loại trái cây cắt nhỏ (cam, chanh, táo, dưa, dứa, nho, đào, kiwi hay xoài) cùng rượu brandy. Đừng để bị đánh lừa thị giác bởi mấy lát trái cây, một ly sangria cũng có thể khiến bạn chuếnh choáng say được đấy!

wine-1127884

Nếu muốn ăn mừng, bạn cũng có thể gọi cava, loại rượu vang nổ có phương pháp lên men lần hai ngay trong chai tương tự như quy trình sản xuất rượu sâmpanh.  Có đến 95% lượng rượu cava trên toàn lãnh thổ Tây Ban Nha được sản xuất ở Catalunya, và loại nho được dùng để sản xuất cava chỉ được trồng chủ yếu ở vùng Penedès. Sẽ thật phung phí nếu bạn bỏ lỡ trải nghiệm thưởng thức cava ở ngay trên vùng đất làm ra nó. Riêng mình, vào lần tới quay lại Barcelona, tôi sẽ lên trang Eat With kiếm một lớp dạy nấu paella để có thể tự nấu món này bằng chính hải sản của Đà Nẵng quê hương tôi.
 
Ngắm hoàng hôn ở Parc Guell

Tôi bị ấn tượng bởi Parc Guell sau khi xem cảnh cặp đôi nhân vật chính trong phim “L’Auberge Espagnole” (Nhà trọ Tây Ban Nha) hò hẹn trên những băng ghế dài, nhiều màu sắc, do được tạo nên từ hàng trăm mảnh sành được ghép theo phong cách mosaic. Nhưng, Parc Guell giờ này lại mang đến tôi một trải nghiệm vượt ngoài sức hấp dẫn từ trên màn ảnh.

Theo sắp đặt của đôi bạn địa phương, Maria và David, chúng tôi đã cùng nhau leo lên ngọn đồi 3 Chữ thập nằm trong khuôn viên Parc Guell vào cuối giờ chiều. Với họ, đây là nơi có góc nhìn đẹp nhất xuống Barcelona, với trước mắt là biển trời xanh thẳm và xung quanh là Monjuic, những công viên và khoảng xanh rải rác quanh thành phố.

Góc nhìn từ đồi 3 Chữ thập (1)

Dưới ngọn đồi 3 Chữ thập, mọi cảnh sắc bỗng nhiên rạch ròi, rõ nét đến lạ. Dễ nhận ra nhất là công trình La Sagrada Familia cao lớn vượt bậc so với những khối nhà vuông vức khu Eixample, hay cuối con đường La Rambla tấp nập là lừng lững bức tượng Christopher Columbus oai vệ chỉ tay về phía Tân Thế giới.

Christopher Columbus có đích đến của riêng mình, và tôi cũng vậy. Chính tại khoảnh khắc đứng trên ngọn đồi 3 Chữ thập, tôi đã bắt gặp cảm giác mãn nguyện khi cuối cùng cũng đã thực hiện được ước muốn từ thời còn là sinh viên chương trình trao đổi Erasmus: đến thăm cô bạn thân Maria Angeles Castillo nơi quê hương xứ sở bạn, và cùng bạn tận hưởng khung cảnh hoàng hôn đẹp tuyệt.

17793067_10213025503099028_1208416148_n

Thông tin thêm:

– Wawas Barcelona (khu El Born): Nơi bạn có thể tìm thấy những món đồ lưu niệm nhỏ xinh -Lưu niệm: Công thức viết tay nấu món paella hay chiếc túi xách có họa tiết mảnh sành giống với những công trình kiến trúc của Gaudi.

-Bảo tàng Picasso: Barcelona là điểm hẹn của những người yêu mỹ thuật Tây Ban Nha. Bảo tàng Picasso là nơi sở hữu bộ sưu tập hoàn chỉnh nhất thế giới về những tác phẩm thời trẻ của danh họa này. Ngoài ra còn có MACBA là bảo tàng tiền phong cho nghệ thuật hiện đại.

– Từ vựng du lịch: Có đến 60% người Catalan muốn Catalunya trở thành một quốc gia độc lập ở châu Âu, và họ cũng thích nói tiếng Catalan hơn. Vì thế, chỉ cần dắt túi bên mình một vài câu đơn giản như “Bon día” để chào buổi sáng và “Adéu” khi tạm biệt, bạn sẽ nhận được nụ cười thân thiện của người dân địa phương.

+ Kênh thông tin: Spotted by Locals (www.spottedbylocals.com) là kênh thông tin du lịch hữu ích, hứa hẹn mang đến bạn những trải nghiệm độc nhất nhờ những lời khuyên từ chính người dân địa phương. Thông tin du lịch phiên bản chính thức từ văn phòng du lịch thành phố có thể tìm thấy tại http://www.barcelonaturisme.com

+ Ẩm thực: Tapas là món khai vị, món ăn chơi ưa thích của người Tây Ban Nha, được làm từ nhiều nguyên liệu khác nhau như xúc xích, jambon, thịt hun khói, hải sản chiên giòn. Một số món tapas phổ biến là patatas bravas (khoai tây giầm nước sốt cà chua cay), calamares fritos (mực rán), boquerones (cá cơm), chorizo (xúc xích thịt lợn),berenjenas gratinadas (cà tím nướng pho mát)…

Ảnh: Internet

Nổi bật

Bích họa không biên giới

 

 

(Culture – Travellive magazine April 2017 issue)

Tuy không mang sứ mệnh trọng đại như ghi dấu một niên đại lịch sử hay chuyển tải thông điệp đấu tranh, những bức bích họa của ngôi làng ven biển Hạ Thanh, Tam Thanh ở Quảng Nam, phố cổ George Town trên đảo Penang của Malaysia hay đảo Florianopolis ở Brasil vẫn chiếm trọn cảm tình của du khách nhờ thể hiện được vẻ đẹp dung dị của đời sống địa phương đương đại.

GENERAL (9)

Bích họa của ngày hôm qua

Tranh tường (mural) là một trong những chứng nhân quan trọng cho cuộc sống con người thời tiền sử. Người ta tìm thấy dấu vết của loài người thông qua những bức vẽ tả thực về đề tài động vật trong những hang động hơn 16.000 năm tuổi ở Lascaux, miền tây nam nước Pháp.

Thời Phục Hưng ở Ý, những danh họa bậc thầy như Leonardo Da Vinci và Michelangelo Buonarroti cũng đều đã tìm đến hình thái nghệ thuật này.

Bức bích họa “Bữa ăn tối cuối cùng” của Leonardo tại nhà thờ Santa Maria delle Grazie có thể xem là một trong những thành tựu kiệt xuất mà danh họa này đã để lại cho nhân loại. Tương truyền, sau khi chiếm được Milano, đích thân vua Louis XII đã đến nhà thờ để được chiêm ngưỡng bức tranh và bày tỏ ý muốn được gỡ tranh ra khỏi tường, mang về Pháp.

Thời gian trôi, vai trò của bích họa cũng nhiều đổi khác. Những năm 1920 sau cuộc cách mạng Mexico, nhiều lớp nghệ sĩ tìm đến bích họa như một phương thức truyền thông, qua đó chuyển tải thông điệp xã hội và chính trị đến đông đảo quần chúng. Và trên hết là bày tỏ ước vọng về một xã hội đoàn kết, hòa bình.

Và thời đương đại có thể xem là thời hoàng kim của bích họa, cho phép các nghệ sĩ thỏa chí sáng tạo trong việc thể hiện tâm tư của mình. Những tác phẩm tranh tường mang đề tài đổi thay, kêu gọi chống lại nạn phân biệt chủng tộc, cổ vũ con người sống trách nhiệm với môi trường và xã hội. Hay đơn giản là kể lại tình yêu của người họa sĩ với một vùng đất họ yêu mến, từ những bức tường men đường tàu vào trung tâm thành phố, trên thân những cây cầu vượt, ôm trọn những bờ tường xí nghiệp, quảng trường, nhà ga, phố thị…

GENERAL (6)

Bên cạnh graffiti, tranh khảm, áp phích quảng cáo, khuôn trổ, công trình sắp đặt…, bích họa góp phần tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh của phong trào nghệ thuật đường phố (Street Art), khiến đời sống tinh thần của con người thêm muôn màu thi vị. Và bích họa đã không còn là một đặc ân cho người dân đô thị.

Từ Florianopolis đến Tam Thanh

Dẫu không nổi tiếng bằng Sao Paulo hay Rio de Janeiro, đảo Florianopolis vẫn được xem là thành phố đáng sống của người Brasil nhờ những công trình nghệ thuật giá trị, thể hiện rõ nét tính cách của các nghệ sĩ nổi tiếng như Vejam, Rizo, Valdi Valdi. Đến Lagoa, không gian sở hữu nhiều bức họa nhất trên đảo, bạn sẽ được đắm mình trong thế giới rực rỡ của những nhân vật hoạt họa. Bên cạnh những bức tường, các nghệ sĩ còn “điểm phấn tô son” cả những chiếc thùng rác, cầu vượt, mặt tiền cửa hàng, xe bán thức ăn di động.

Ở bên này Thái Bình Dương, phố cổ George Town, Penang, Malaysia là điểm hẹn của những tín đồ bích họa đường phố. Khu phố cổ được UNESCO công nhận di sản như một bảo tàng hoạt họa ngoài trời, với những bức bích họa được chia thành nhiều hạng mục sáng tác riêng. Bộ tranh 101 Lost Kittens ra đời với mục đích khuấy động nhận thức của cộng đồng đối với động vật đi lạc, những bức Graffity 3D mang đề tài đời sống thường nhật có ý nghĩa vinh danh những người con bản địa. Hay đâu đó trong những con hẻm nhỏ, bạn sẽ đọc được thông điệp chung tay cứu lấy bộ môn nghệ thuật truyền thống Malaysia đang dần mai một.

PENANG MALAYSIA (6).jpg

Và ở Việt Nam cũng có một ngôi làng bích họa tuyệt vời như George Town hay Florianopolis vậy. Nằm trong khuôn khổ dự án trao đổi nghệ thuật cộng đồng với các nghệ sĩ đến từ Hàn Quốc, làng bích họa Tam Thanh nổi lên một năm gần đây như đích đến phải ghé của các bạn trẻ trên hành trình về miền di sản.

Trong không gian hoang sơ giữa một bên là biển Hà Thanh mênh mang cát trắng, một bên là dòng Trường Giang bốn bề ngắt xanh màu lúa, những ngôi nhà cấp 4 đơn sơ như vừa mới bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài.

TAM THANH (11)

Giờ đây, từng ngóc ngách của ngôi làng chài chính là một tác phẩm nghệ thuật riêng có. Những hình ảnh dung dị về chị bán hàng rong với quai gánh trĩu quả, cảnh người ngư dân chuẩn bị dong thuyền ra khơi bắt cá. Hay đơn sơ như một chiếc hàng rào có nước sơn điệp với màu hoa – qua đôi mắt của những người bạn Hàn Quốc – bỗng truyền cảm và giàu cảm hứng lạ kỳ.

Bích họa không biên giới

Bích họa đẹp và cuốn hút chính vì ẩn chứa những giá trị giao lưu văn hóa. Điển hình nhất cho vẻ đẹp này, phải kể đến bức tranh khảm khổng lồ có tên gọi Escadaria Selarón – những bậc cầu thang nhiều màu sắc của Selarón.

Năm 1990, trở về sau chuyến hành trình đến nhiều vùng đất, nghệ sĩ người Chilê Jorge Selarón quyết định cải tạo 250 bậc thang đổ nát gần nhà bằng những viên gạch vuông làm từ sành, gương, gốm. Điều thú vị là, cho đến khi từ giã cõi đời vào năm 2013, Jorge vẫn miệt mài hoàn chỉnh cho bức tranh mosaic của mình bằng những mảnh sành do chính tay du khách từ mọi miền thế giới mang tặng.

Và trong số những bức bích họa ở ngôi làng chài Tam Thanh, gây ấn tượng nhất với tôi chính là bức vẽ một cô gái đang quay mặt về phía biển cả, ánh nhìn kỳ vọng như gửi gắm thông điệp về một tương lai rộng mở cho chính cô, và cho làng mình.

TAM THANH (1).JPG

TRANG AMI

Thông tin thêm:

+ Vị trí: Làng bích họa Tam Thanh được kiến tạo tại ngôi làng ven biển Hạ Thanh thuộc xã Tam Thanh, vùng ngoại ô thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam. Công trình nghệ thuật độc đáo này nằm trong khuôn khổ dự án trao đổi nghệ thuật cộng đồng với các nghệ sĩ đến từ Hàn Quốc. Kể từ 28/6/2016, thời điểm khánh thành công trình, đến nay làng bích họa Tam Thành đã thành điểm du lịch thu hút nhiều du khách trẻ đến khám phá.

+ Hành trình: Từ Hà Nội hoặc TP.HCM, bạn bay đến sân bay Chu Lai. Vào Tam Kỳ, thành phố chính của tỉnh Quảng Nam, bạn tiếp tục đến Tam Thanh bằng xe máy hoặc ôtô. Làng bích họa Tam Thanh cách trung tâm thành phố Tam Kỳ khoảng 7km về hướng Đông.

+ Hoạt động: Ngoài điểm nhấn là công trình bích họa, Tam Thanh còn níu chân du khách bởi những bãi biển đẹp, nguyên sơ cùng bức tranh đời sống vạn chài. Hải sản ở đây nổi tiếng tươi, ngon.

Nổi bật

ĐÀ LẠT, MỘT GÓC NHỎ NƯỚC PHÁP

Bạn đồng hành cùng tôi trong chuyến ghé thăm Đà Lạt lần đầu tiên trong đời là một người Pháp. Chỉ mươi phút khi vừa đặt chân xuống sân bay Liên Khương, Sylvie đã thốt lên: “Chúng ta chẳng khác gì đang đi trên những cung đường Tây Nam nước Pháp.”

Trong suốt kỳ nghỉ cuối tuần ở thành phố mộng mơ này, chúng tôi đã hơn vài lần lặp lại câu nói đó. Chỉ khác ở chỗ sẽ so sánh ấn tượng gặp gỡ mới bằng tên một địa danh khác – trong lúc tản bộ dưới những tán thông, khi đi ngang những cung điện từng là chốn nghỉ dưỡng yêu thích của các quan chức thuộc địa. Hay đơn giản là khoảnh khắc bắt gặp một khóm hoa tưởng chỉ có thể vươn mình khoe sắc trong khí hậu ôn đới.

IMG_3843

Thật tình cờ, nơi chúng tôi trọ lại trong đêm đầu tiên đến Đà Lạt là một cụm biệt thự Pháp được xây dựng đầu những năm 20 của thế kỷ trước. Kín đáo nép mình bên những đồi thông, Dalat Cadasa Resort là cụm 12 biệt thự từng bị bỏ phế trong một thời gian dài, sau được một nhà giáo từ Sài Gòn bắt tay trùng tu, nâng cấp.

57452466

Cả khu resort như một bảo tàng kiến trúc biệt thự Pháp, với mỗi tòa là một vẻ đẹp điển hình của từng vùng miền: Bretagne, Savoie, Provence, Pays-Basque… Chưa hết, nét duyên dáng của những ngôi biệt thự này còn ẩn mình nơi chiếc lò sưởi giữa nhà, góc thưởng trà đọc sách bên ô cửa lớn và khu vườn rực rỡ sắc hoa.

Có tất cả những loài hoa đẹp nhất trong khu vườn biệt thự: hoa hồng, hoa mimosa, hoa bất tử, hoa cẩm tú cầu, hoa trà, hoa thủy tiên, tulip. Và cả loài hoa mong manh mà tôi yêu thích nhất – lưu ly – loài hoa xuất hiện gần như ở bất kì khoảnh khắc nào ta muốn thấy: trong vườn biệt thự, giữa sân nhà thờ lớn, trên ban công những quán cà phê trữ tình, hay trên những lối đi về dọc ngang phố núi.

Cafe Dalat (2)

Sylvie đến Đà Lạt vì lời hứa với một người bạn có bố sinh ra và trải qua những năm tháng trung học tại Lycée Yersin (nay là trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt), một trong 1.000 công trình được Hội Kiến trúc sư thế giới công nhận là công trình xây dựng độc đáo của thế kỷ 20.

Khi nhìn ngắm dãy lớp học hình vòng cung ửng đỏ trong nắng và chiếc tháp chuông sừng sững giữa trời, chúng tôi đã nghĩ đến Toulouse, nơi được mệnh danh là “thành phố hồng” do hầu hết các công trình ở đây đều được xây dựng bằng gạch đỏ không tô. Trường trung học Yersin và Nhà thờ Đức Bà ở Sài Gòn là hai trong số các công trình được xây bằng loại gạch trần này.

Lycée Yersin xưa 2

Bước chân về phía dãy phòng học đối diện, tôi thấy tim đập rộn ràng khi gặp lại những cánh cửa sơn xanh, những cánh cửa vẫn mở toang đón gió Địa Trung Hải trong những ngày nắng ấm ở miền nam nước Pháp.

Đúng vậy, một cánh cửa sổ cũng có thể khiến những trái tim thân Pháp thổn thức nhớ lại những ký ức tươi đẹp nơi đất nước hình lục lăng. Và cũng thật may cho những đứa con xưa khi chốn cũ một thời gắn bó vẫn còn nguyên ở đây, kiên nhẫn đợi đến ngày hội ngộ – dẫu chỉ là qua vài tấm ảnh chụp vội.

Được thiết kế vào năm 1927 bởi kiến trúc sư Moncet, mái trường này từng là nơi theo học của con em người Pháp và những gia đình Việt Nam giàu có. Sau khi mang tên Petit Lycée Dalat rồi Grand Lycée de Dalat, trường chính thức được đổi tên thành Lycée Yersin vào năm 1932 để tưởng nhớ bác sĩ Alexandre Yersin, người đã phát hiện vào một ngày tháng 6 cách đây 124 năm “un grand plateau dénudé mamelonné” (cao nguyên lớn trơ trụi, gò đồi nhấp nhô) mà sau này chúng ta gọi tên là cao nguyên Lang Bian.

Bản thân bác sĩ Yersin có lẽ cũng chẳng biết rằng đó chính là giây phút mở ra một trang sử mới cho vùng đất và cư dân nơi này.

dalat-698857

Nằm trên cao nguyên Lâm Viên, ở độ cao 1.500 m so với mặt nước biển, thiên đường trăng mật của các cặp đôi mới cưới xa kia từng là trạm nghỉ dưỡng của người Pháp trong thế chiến thứ hai, khi súng đạn ngăn cản bước chân họ quay về quê cũ. Người Pháp đã xây dựng rất nhiều công trình mang âm hưởng kiến trúc phương Tây tại Đà Lạt như để tặng những người đồng hương của mình một chút thân quen nơi viễn xứ.

Ga Đà Lạt

Và cũng như những thành phố châu Âu khác, ở Đà Lạt có một nhà thờ chánh tòa theo phong cách Roman với móng hình chữ thập. Đứng trên tháp chuông cao 14m của nhà thờ, bạn sẽ được sở hữu góc nhìn xuống toàn cảnh thành phố. Biểu tượng con gà sừng sững trên nóc tháp chuông gắn liền với chuyện Thánh Phêrô ghi trong Phúc âm nhắc nhở sự sám hối, thức tỉnh. Vì lẽ này, nhà thờ còn có một tên gọi khác là “Nhà thờ Con gà”.

Nhà thờ Chính tòa Đà Lạt_Ảnh Osalam

Thật chẳng ngoa khi ví Đà Lạt như một bảo tàng kiến trúc liên văn hóa, nơi giao thoa giữa vật liệu tre, gỗ của Việt Nam với gạch trần, xi măng cốt thép và thủy tinh mang âm hưởng Tây phương. Nhà thờ Domaine là một công trình điển hình của xu hướng này. Nhiều chuyên gia cho rằng độ dốc mái của nhà thờ được xây cao hơn so với các nhà thờ truyền thống khác là để thể hiện cho lối dựng nhà Rông của đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhà thờ Mai Anh

Sức hút của Đà Lạt nằm ở vẻ đẹp trộn lẫn giữa hai nền văn hóa mà nay vẫn râm ran trong những câu chuyện kể, hiển thị trong từng hàng cây, góc phố một lần ta gặp gỡ nơi vùng đất mộng mơ.

photo-983424

Và với tôi, nếu phải bình chọn khoảnh khắc thấy mình quyến luyến nhất với mảnh đất này, chắc chắn đó là lúc thưởng rượu nơi chòi kính trong suốt ở góc vườn Cadasa cùng bạn đồng hành. Những giọt vang Đà Lạt khi ấy đôi lần dẫn tôi đến những liên tưởng xa xôi, về những ly rượu mừng sóng sánh niềm vui của một gia tộc nào đó, chừng một trăm năm trước, cũng chính tại không gian này

(Travellive magazine – March 2017 issue)

Ảnh: Đồng Thu Hà, Khôi Trần, Việt Trí

Nổi bật

ĐỘC HÀNH

Chúng ta tìm kiếm điều gì trên những chuyến đi?

Maugham, nhà văn danh tiếng người Anh, du hành tới Thái Bình Dương để thu thập chất liệu là những câu chuyện xoay quanh cuộc đời danh họa Paul Gauguin, từ đó viết nên tiểu thuyết “The Moon and Sixpence” (Mặt trăng và đồng xu). Trước đó, khi mới 17 tuổi, Paul Gauguin thực hiện chuyến hành trình vòng quanh thế giới trong khoảng một năm, để rồi trong suốt cuộc đời mình, ông tiếp tục chu du nhiều nơi, vẽ nên nhiều tác phẩm giá trị, trong đó có bức tranh Chúng ta từ đâu đến – Chúng ta là ai – Chúng ta đi về đâu được xem là bức họa tiêu biểu cho triết lý nhân sinh của cuộc đời.

Gần chúng ta hơn có một nữ tác giả mà tôi đặc biệt yêu thích – Tiến sĩ Nguyễn Phương Mai, người đã chấp bút nên “Tôi là một con lừa” và “Con đường Hồi giáo”. Khi được hỏi lí do tại sao tên cô thường xuất hiện trên bảng thông báo giáo viên nghỉ tiết của trường Đại học nơi mình công tác, tác giả trả lời một câu khiến tôi nhớ mãi: “Nghề của tôi là phải đi, không đi rêu bám đầy mình thì dạy cho ai nghe?”

***

Bên cạnh những chuyến đi sẵn định mục đích vì-người-khác như của Tiến sĩ Phương Mai, của Maugham, của Gauguin, những cô gái trẻ sẽ còn thấy mình mê mẩn trước những chuyến hành trình có phần cá nhân hơn (nhưng cũng không hiếm phần kịch tính) – những chuyến độc hành sau khi tình yêu tan vỡ.

Đúng vậy, đôi khi người ta lên đường mà chẳng cần biết nó dẫn đến đâu, chỉ cần biết sáng mai ra sẽ mở mắt dưới một bầu trời khác. Tôi rất ấn tượng bởi hai nhân vật nữ chính, Amanda và Iris, trong phim The Holiday. Sở hữu hai phong cách hoàn toàn trái ngược, điểm chúng duy nhất ở họ đó là cả hai đều thất bại trong tình cảm và đều muốn tìm đến một không gian sống khác hẳn. Và sau khi tỏ ý muốn đổi nhà nhau qua mạng, họ đã có một cuộc đối thoại khiến tôi nhớ mãi.

Amanda: Có đàn ông trong thị trấn của cô không?

Irish: Zero.

Amanda: Khi nào tôi có thể đến?

Irish: Ngày mai có sớm quá không?

Amanda: Ngày mai thì hoàn hảo.

***

Lấy chia tay một cuộc tình làm cột mốc, những cô nàng độc thân bắt đầu lên kế hoạch cho những con đường thênh thang trước mắt. Sang Barcelona học tiếng Tây Ban Nha để lại gần hơn với mục tiêu nói 6 thứ tiếng chính thức của Liên Hợp Quốc, đặt chân đến Cuba trước khi người Mỹ ồ ạt kéo qua, hay sang châu Phi để thỏa chí phiêu lưu nơi những vùng đất hoang sơ nhất thế giới…

Quá nhiều đích đến vẫy gọi, và lời chào mời nào cũng thật hấp dẫn.

***

Một trong những nỗi hấp dẫn của du lịch một mình đó là ta sẽ không phải thỏa hiệp với ý muốn của ai khác. Bạn sẽ được thật là mình – bình minh lúc trưa trời, mặc những gì mình thích, dành cả ngày nằm ườn đọc sách trên giường khách sạn nếu muốn, hay đôi khi có thể gạt hết lịch trình qua một bên để dừng chân lâu hơn trong một quán cà phê nhiều cảm hứng.

Và điều thú vị nhất của độc hành đó là bạn sẽ không biết đường dẫn mình đến gặp ai.

Để nhân rộng xúc cảm tích cực những ngày đầu năm, tôi sẽ kể bạn nghe về chuyện của bạn tôi với một chàng du khách mà cô kết bạn trên Tinder trong thời gian anh du lịch Việt Nam.

Chỉ sau khoảng một tuần chuyện trò, giờ đây họ sẵn sàng trích một phần quỹ thời gian bận rộn mỗi ngày cho nhau. Từ một quán nhỏ giữa lòng khu phố cổ, anh chia sẻ ảnh chụp tô bún chả (mà anh gọi là “snack”) – cô gửi lại ảnh ly cà phê đen đá đang nhâm nhi nơi quán cóc gần nhà. Cô giải đáp cho anh nỗi băn khoăn “Có gì trong ống điếu mà đàn ông Việt rít những hơi dài trên phố?” – anh dạy cô những từ tiếng lóng của xứ sở mình. Rồi cũng đến một ngày anh thỏ thẻ với cô ý tưởng không đi tiếp hành trình như đã định, mà thay vào đó sẽ quay ngược lại thành phố của cô, đơn giản chỉ vì “anh cảm thấy mình cần gặp lại em trước khi về nước”.

Suy cho cùng, có cô gái nào mà không thổn thức khi được thủ thỉ những lời như vậy? Riêng mình, tôi vẫn luôn chờ đợi một lời tỏ tình giống như câu nói mà Bobby dành cho Vonnie trong phim “Café Society”, rằng “Nếu anh được là bạn trai em, anh sẽ không lên đường. Hoặc nếu có lên đường, anh sẽ mang em theo cùng”.

AN HIÊN

Cảm hứng đường đi (Wanderlust Tips magazine February 2017 issue)

Nổi bật

Yêu Tana từ những điều giản dị

 

(Điểm đến – Travellive magazine February 2017 issue)

Khi thấy tôi up ảnh một chiếc Deu Deuch (*) lên Facebook, người bạn Bỉ ngạc nhiên: “Tôi cũng có một chiếc Deu Deuch màu xanh da trời, và không nghĩ ở Madagascar cũng có loại xe này”. Bên cạnh những chiếc taxi hơn 50 năm tuổi bon bon, rẽ ngoặc, lặng lẽ đón đưa trên những con đường dốc khuỷu, Madagascar sẽ còn khiến ta ngạc nhiên thêm nhiều lần nữa.

15134591_10211664831763095_4409499359408638468_n

(*) Deu Deuch: Cách người Pháp gọi dòng xe Citroen 2CV được sản xuất những năm thập niên 1960.

Bức tranh nhuốm màu thời gian

Tôi đến Tana – tên gọi tắt của Antananarivo, thủ đô của Madagascar – nhân Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 16. Là hội nghị quốc tế quan trọng nhất được tổ chức từ sau ngày Madagascar chính thức trở thành một quốc gia độc lập vào năm 1960, với sự tham gia của 80 lãnh đạo các nước thành viên của Tổ chức quốc tế Pháp ngữ, nên có thể cảm nhận được sự háo hức lộ rõ trên khuôn mặt người dân địa phương.

15129031_10211840785521259_5481947732375348696_o

Bác tài Patrick hào hứng chỉ cho chúng tôi con đường mới vừa được khánh thành một ngày trước đó để đón chào sự kiện. Những ngày này cảnh sát xuống đường đông hơn mọi ngày vì lí do an ninh, và để đảm bảo thông suốt giao thông trong những ngày hội nghị. Một bài toán khá là đánh đố cho nhà chức trách bởi thành phố vốn dĩ đã rất thường kẹt xe. Patrick thông báo, để không bị kẹt lại trên đường, các bạn nên dậy từ 6 giờ sáng trong những ngày sắp tới!

15060295512_266c6f6447_o.jpg

Sở dĩ chúng tôi nghỉ lại trung tâm thành phố vì khách sạn gần khu hội nghị đã được đặt hết chỗ, dẫu rất nhiều khách sạn cố tình được xây dựng cho kịp sự kiện này. Grand Hôtel Urban là một trong số đó. Nằm ngay đầu khu Phố Cao trong lòng trung tâm thành phố, khách sạn mới đến mức chúng tôi không thể tìm thấy thông tin trên những trang đặt vé trực tuyến.

Suy nghĩ được là người đầu tiên ngủ trong một khách sạn mới toanh khiến cảm giác mệt mỏi sau gần 30 tiếng vạ vật các sân bay Bangkok và Nairobi của tôi tan biến hết. Nhưng, niềm hạnh phúc “đã ở đây rồi” chỉ thực sự vỡ òa vào sáng hôm sau.

Từ cửa sổ khách sạn, trước mắt tôi là khung cảnh bình yên của cuộc sống những năm 1950, với hình ảnh người đi lễ sớm, những cô gái uyển chuyển bước đi trong chiếc váy cạp cao xòe rộng và đặc biệt là hàng trăm xe cổ túa ra từ khắp các nẻo đường dốc.

15073471_10211664935565690_6014501724435588608_n

Lang thang giữa Tana lãng mạn

Antananarivo là thủ đô, cũng là trung tâm kinh tế, hành chính, văn hóa của đảo quốc bên bờ Ấn Độ Dương, nằm ở phía Đông Nam của châu Phi.

Lịch sử thành phố gắn liền với lịch sử ra đời của một pháo đài. Trong khoảng thời gian từ năm 1610 đến 1630, vua Andrianjaka đã cho xây dựng một pháo đài trên ngọn đồi cao nhất và điều khoảng 1.000 binh lính đến đây bảo vệ công trình. Đó cũng là lí do khởi nguồn cho cái tên Antananarivo, vốn có nghĩa là “Thành phố của ngàn chiến binh” trong tiếng bản địa. Công trình này chính là Cung điện Nữ hoàng, một trong những điểm phải đến khi ghé thăm Tana và cũng là nơi sẽ đem lại cho bạn góc nhìn ôm trọn 12 quả đồi chở che cho thành phố.

15134622_10211664934445662_3026165768808832118_n

Đến Tana, thích nhất là được chuyện trò với người dân bản địa. Tác giả du ký nổi tiếng Dervla Murphy từng nói: “Ngoài những người Tây Tạng, tôi chưa bao giờ gặp những người bản địa nào đáng mến như người Malagasy”.

Sự thú vị của những người bản địa đến từ chính cái tên của họ, những cái tên quá dài vì luôn muốn kể một câu chuyện đằng sau. Họ Andrianjafimarosoa của Sitraka nghĩa là “chàng trai quý tộc hạnh phúc”, còn Ntina bạn tôi lại sở hữu một cái họ có thông điệp thật hay. Miharinavalontsoa – người không giới hạn bản thân vào vật chất mà luôn kiếm tìm một tình yêu thuần khiết.

Những ngày ở Tana, tôi luôn được đón chào bởi những nụ cười bản địa. Họ cười vì tưởng tôi cũng là người địa phương! Đây có lẽ là quốc gia châu Phi duy nhất mà phần đông dân số là người da vàng có tổ tiên di cư từ Đông Nam Á.

4551022335_7a057d03a4_o

Khi đến thăm Cung điện Nữ hoàng, bạn sẽ được hướng dẫn viên giới thiệu bức tượng một người nữ mang dáng vóc điển hình của người con gái Madagascar – đôi mắt xếch Á châu nhưng thân hình rắn chắc và suối tóc xoăn tít đặc trưng của người châu Phi. Theo sử sách ghi lại, người Nam Đảo là giống người định cư đầu tiên tại Madagascar trong khoảng thời gian từ 350 TCN đến 550 CN.

Được nhầm tưởng là người bản địa, nhưng chính cảnh sắc bản địa cũng hơn một lần khiến tôi tưởng mình đang ở Việt Nam. Thật khó để không nghĩ đến Hồ Gươm khi xe chạy ngang hồ Anosy thơ mộng với diện tích tương đương. Và Tana của những con đường rực màu phượng tím khác gì đâu một Đà Lạt mù sương?

Beautiful_jacaranda_Antananarivo_Madagascar.jpg

Và ở nơi có độ cao 1.245m so với mực nước biển, dưới tiết trời lúc nào cũng lành lạnh như những ngày vào thu, thật khó có thể chối từ một (vài) ly rhum arrangé bên những người bạn quốc tế. Đặc trưng của thức uống này đó là sự pha trộn của rượu rum với vani, chanh, quế, gừng hay bất kì hương liệu nào bạn muốn. Cũng như những cuộc chuyện trò, chỉ thú vị khi đổi trao những góc nhìn khác biệt.

15230749_10211698988456991_4719558240233482440_n

Thông tin thêm:

+ Hành trình: Để đến Antananarivo, bạn có thể bắt máy bay thẳng từ Hà Nội đến Nairobi (Kenya) với hãng Kenya Airways, sau đó tiếp tục bắt máy bay của hãng này đến Antananarivo.

+ Ẩm thực: Một trong những món ngon phải thử ở Antananarivo là ravitoto sy henakisoa được làm từ lá sắn tán nghiền với thịt heo, ăn kèm với cơm.

+ Chợ địa phương: Sáng thứ 5 hàng tuần là thời điểm họp chợ đồ cũ ở ven hồ Anosy, nơi bạn có thể gặp gỡ những người bán hàng đến từ nhiều vùng miền khác nhau và mua những món đồ đã trải qua nhiều đời chủ với giá cực rẻ.

+ Chợ nghệ thuật: Hãy tìm đến Zoma concept market để chiêm ngưỡng và mua sắm các sản phẩm sáng tạo của những nghệ nhân trẻ địa phương.

+Khám phá: Bên cạnh Cung điện Nữ hoàng, Ankaditapaka là nơi sở hữu góc nhìn trọn vẹn xuống trung tâm thành phố.

Nổi bật

Biết đâu đấy, biết đâu…

 

Khi yêu bạn sẽ chẳng nhận ra đâu, rằng đã quá lâu ta không được nếm trải thứ hạnh phúc của kẻ độc hành.

Từ giã cuộc sống tiện nghi giữa New York hoa lệ với văn nghiệp thành công và cuộc hôn nhân đang dần trở nên ngột ngạt vì trách nhiệm, Liz quyết định hiện thực hóa những ước ao bao lâu giấu kín trong chiếc rương bí mật, nơi cô cất giữ hàng trăm bài báo du lịch viết về những đích đến mong được đặt chân tới, trước khi khép lại cánh cửa cuộc đời. Và Liz lên đường sang Ý để ăn, sang Ấn Độ nguyện cầu và tới Bali (Indonesia) để tìm kiếm tình yêu đời mình.

EAT PRAY LOVE

Ăn Ý

Tôi từng bị ấn tượng bởi tiêu đề đa nghĩa đầy gợi cảm mà tác giả Ngô Thị Giáng Uyên đặt cho trải nghiệm nước Ý, trong quyển du ký châu Âu Ngón tay mình còn thơm mùi oải hương. Tự nhận là người có tâm hồn ăn uống, cô đưa đọc giả lòng vòng tận hưởng các món đẫy kem ở miền Bắc, thanh đạm với nhiều dầu olive và rau thơm kiểu người miền Trung, và lối nêm nếm đậm đà, dậy vị cay đặc trưng miền Nam nước Ý.

ksxvrqkuxnc-carissa-gan

Và điểm chung giữa Giáng Uyên với Liz đó là họ đều mê mệt thức uống nóng hổi, “sóng sánh đen với lớp bọt li ti nâu vàng”. Chính thức uống này đã giúp Liz tình cờ gặp một cô gái Thụy Điển có chung sở thích thưởng thức espressco cùng một chiếc Napoleon ngọt ngào, người đã cùng cô trải qua những ngày nước Ý “ngon tuyệt”!

4qbofr-z3bq-oliver-klein

Dường như mỗi ngóc ngách đẹp nhất ở Rome, Naples đều đã từng in dấu bước chân Liz và lưu giữ giùm cô những kỷ niệm gắn liền với ẩm thực. Từ những thìa kem gelato ngọt ngào trước Nhà thờ Sant’Agnese ở Agone (Quảng trường Navona, Rome), hay đơn giản là bữa ăn trưa ngập tràn tiếng cười với thầy giáo tiếng Ý tại quán Caffè della Pace ở Via Della Pace 3-7, Rome – chốn tới lui của những nghệ sĩ, ngôi sao giải trí, chính trị gia tài hoa của đất nước hình chiếc ủng.

Và nước Ý tươi đẹp với lối sống “Dolce farniente” (Sự nhàn nhã của việc không làm gì) đã giúp Liz thả lỏng tất cả mọi giác quan, tĩnh tâm soi rọi vào sâu thẳm trái tim mình để nhận ra rằng nỗi buồn của cô cũng hệt như Lăng mộ vua Augustus.

Phế tích đổ nát, tĩnh lặng ẩn sâu trong lòng thành Rome náo nhiệt chính là vết thương lòng mà cô sẽ không buông ra, mãi nằm yên ở đó.

Lần đầu tiên, Liz biết ơn sự đổ nát, vì cô biết rằng đó mới chính là nguồn cội đổi thay, là cái cớ để cô thực hiện chuyến hành trình đời mình.

vxpcptl2tt4-bogdan-dada

Thứ tha ở Ấn

Sau nước Ý, cũng như hàng triệu tín đồ yoga trên thế giới, Liz tìm đến một tu viện (Ashram) ở Ấn Độ mong tìm kiếm bình yên đích thực cho tâm hồn sau những giờ thiền định.  

bfezchfpm2i-igor-ovsyannykov

Thật kỳ khôi, Ấn Độ với công trình lăng mộ Taj Mahal vĩ đại được vua Shah Jahan xây dựng để bày tỏ tình yêu dành cho người vợ của mình khi bà qua đời cũng chính là nơi tục hôn nhân sắp đặt vẫn tồn tại suốt hàng ngàn năm qua.

cf0q9jvp8n8-aatur-harsh

Cuộc gặp của Liz với cô dâu 17 tuổi Tulsi trước thềm cuộc hôn nhân sắp đặt chính là điểm nhấn của những ngày Liz ở Ấn. Mặc cho dằn vặt còn đọng lại sau cuộc hôn nhân buồn, Liz vẫn lạc quan nắm tay và trấn an Tulsi rồi em sẽ có những ngày hạnh phúc. Bí quyết của một kẻ thua cuộc? Hãy mỉm cười nhìn nhau bằng tất cả tình yêu và sự tử tế.

eat-pray-love-2010-indian-wedding-1920x1080-wide-wallpapers-net

Một người bạn đặc biệt khác nữa mà Liz có dịp gặp gỡ ở tu viện là Richard, người đã chỉ cô cách dọn dẹp khối óc để rũ sạch quá khứ và bộc bạch cùng cô những tâm sự bao lâu giấu kín.

Tôi đến đây để tha thứ cho chính mình. Mọi thứ khác rồi sẽ tự ổn cả thôi – Richard đã nói với Liz như vậy trong một buổi hoàng hôn tuyệt đẹp trên sân thượng vắng, nơi mà chỉ ít phút sau đó, Liz đã tưởng tượng thấy chồng cũ trong bộ vest cưới, nói lời yêu thương và cùng cô đắm chìm trong ca khúc Harvest Moon (Neil Young).

Because I’m still in love with you

I want to see you dance again

Because I’m still in love with you

On this harvest moon

Từ giây phút Liz dặn lòng sẽ gửi đến chồng cũ tình yêu và ánh sáng mỗi khi nghĩ đến anh, cô đã thực sự thứ tha chính mình.

Bali, nơi tình yêu hàn gắn

Bất kì ai đã một lần xem Ăn, cầu nguyện và yêu sẽ còn ấn tượng trước hình ảnh Julia Roberts đạp xe băng băng dưới những tán dừa, hào hứng cùng buổi tiệc đêm bên bờ biển và nhất là sẽ hơn một lần cảm thấy thú vị trước những bài học cuộc sống mà vị thầy thuốc kiêm thầy bói già Ketut dành cho nữ du khách sầu muộn.

925419 - EAT PRAY LOVE

Chẳng ở đâu xa, ngay trong những cuộc chuyện trò của họ, bạn sẽ đúc rút được ý nghĩa thực sự của tình yêu – “Đôi khi để mất cân bằng cho tình yêu là một phần của cuộc sống cân bằng”.

Cũng chính người bạn trăm tuổi Ketut và bài học “Mỉm cười với khuôn mặt, mỉm cười với trí óc, và mỉm cười ngay cả với lá gan của mình”, những buổi thiền định mà Liz học được từ Guru ở Ấn, và trên hết là những tình bạn nảy sinh trên đường rong ruổi đã giúp cô nhận ra quy tắc của Vật-lý-truy-tìm:

Nếu bạn đủ can đảm để bỏ lại phía sau tất cả mọi thứ quen thuộc và tiện nghi, mà có thể bất cứ thứ gì từ căn nhà của bạn cho đến những cay đắng, oán giận cũ. Nếu bạn thực sự sẵn sàng coi tất cả những gì xảy ra với bạn trên hành trình như là một manh mối. Nếu bạn chấp nhận xem tất cả những người bạn gặp trên đường đều là thầy mình, và nếu bạn chuẩn bị tất cả để đối mặt và tha thứ cho một số thực tế khó khăn về bản thân, thì sự thật sẽ không giấu diếm bạn.

EAT PRAY LOVE

Và nếu bạn cũng đang mang trong mình một trái tim thương tổn, hãy tặng mình một cuộc hành trình, như Liz.

Sẽ không có món quà nào tốt hơn một chuyến đi đến nơi chưa từng đặt chân tới, nếm những món chưa một lần nghe tên và trò chuyện cùng những người được duyên đời dẫn lối.

Biết đâu đấy, biết đâu trong số những người sắp gặp, sẽ có một ai đó giúp bạn hiểu ra tại sao những mối tình trước đây của bạn chẳng thành.

AN HIÊN

Cảm hứng lên đường

(Wanderlust Tips magazine, January 2017 issue)

Nổi bật

ÁNH SÁNG PHÚT NÀY

Cảm hứng đường đi (Wanderlust Tips magazine, December 2016 issue)

anh-sang-phut-nay

Sau khi xem bộ phim tài liệu kể về những người lính thợ Đông Dương sang Pháp “thay gác” trong các xí nghiệp, đồn điền cho những người lính Pháp tham gia thế chiến, tôi nhớ mãi ấn tượng của một người lính thợ Việt Nam về khoảnh khắc ông được nhìn thấy ánh sáng rực rỡ trên đường phố Marseille khi cập cảng. Tương lai mở ra bao ngày tăm tối, nhưng gượm đã, nhiệm màu trước mắt chẳng phải đáng để trầm trồ? Chàng lính thợ năm ấy có lẽ chẳng biết được giây phút này sẽ được đóng khung trong kí ức mình suốt mấy mươi năm.

Đến Paris dịp cuối thu, đến đâu cũng thấy bóng dáng của ánh sáng – ngoài kia chiếc đồng hồ vĩ đại ở bảo tàng Musée d’Orsay, trên những quả cầu trang trí cây thông Noel, sau những ô kính thời trang nơi trung tâm thương mại dịp Giáng Sinh. Tôi bắt gặp ánh sáng trên cả chuyến tàu điện ngầm cuối ngày.

Paris.jpg

Khi tuyến 6 chạy qua sông Seine và chuẩn bị đáp bến Bir-Hakeim, tôi thấy lòng ấm áp khi chứng kiến cảnh người mẹ parisienne kéo cô con gái nhỏ nhìn về tháp Eiffel nhấp nháy trong đêm. Sau n lần cùng nhau ngắm Eiffel về đêm, hạnh phúc vẫn vẹn nguyện, họ vẫn nhìn nhau vui sướng.

Được cùng nhau trải qua những phút giây diệu kỳ có lẽ cũng chính là lí do hơn 6 triệu con tim đổ về Lyon dịp Lễ hội ánh sáng. Vào năm 1850, giới chức tôn giáo tổ chức cuộc thi thiết kế tượng đức mẹ Maria trên đỉnh đồi Fourvière để cám ơn Đức Mẹ hiển linh, cứu cả thành phố khỏi cơn dịch bệnh. Ngày 8 tháng 12 cùng năm được chọn để tổ chức lễ khánh thành tượng thánh. Thế nhưng khi tượng đã được thắp sáng, pháo hoa sẵn sàng phô diễn trên bầu trời và đường phố hứa hẹn sẽ rộn ràng tiếng kèn đồng, một cơn bão lớn đột ngột kéo đến khiến mọi kế hoạch bị dỡ bỏ. Đến chiều, khi trời tạnh ráo, người dân Lyon chẳng ai bảo ai đồng loạt thắp lên ngọn nến họ chuẩn bị sẵn bên thành cửa sổ cho ngày hội, như một cách bày tỏ niềm tiếc nuối.

648x415_spectacle-place-terreaux-lors-fete-lumieres-2016-lyon

Giây phút mãi mãi ấy chính thức khai sinh một trong ba lễ hội nổi tiếng nhất thế giới, là niềm tự hào của người Pháp bên cạnh Rio de Janeiro của người Brazil và Oktoberfest của người Đức.

Trong tiết trời giá lạnh của những ngày tối vội, ánh sáng mang an vui đến biết bao người. Sắc đỏ từ chiếc đèn sưởi giữ thân ta ấm bên những cuộc chuyện trò bất tận, nơi quán cà phê thân quen góc phố. Mỗi ngọn nến thắp lên nơi vương cung thánh đường là lời khấn nguyện cho ai đó được bình yên.

fvl4b1gjpbk-mike-labrum.jpg

Ánh sáng từ căn hộ cho biết người thân yêu đã về, đang chờ ta đẩy cửa bước vào với cái hôn đoàn tụ.

Và những đốm lửa tí tách trong chiếc lò sưởi củi đốt nhà Bertrand và Blanche sẽ là một trong những phút giây ấm áp đi cùng tôi hết mùa Đông này. Chúng tôi tưởng như có thể ngồi với nhau hàng giờ nghe củi đốt.

AN HIÊN

Nổi bật

MÙA ĐÔNG PARIS & NHỮNG GÓC PHỐ DỊU ÊM

 

(Travellive magazine, December 2016 issue)

Lại một lần nữa Paris hằn lên ký ức tôi những khoảnh khắc tuyệt vời, trong tiết trời lành lạnh và sắc nắng man mác của những ngày đầu Đông. Dưới đây là những địa chỉ bạn không nên bỏ lỡ nếu sang Paris dịp cuối năm.

paris-2

Café sáng bên Canal St-Martin

Đến Canal St-Martin thật sớm vào ngày cuối tuần, bạn sẽ được dạo chơi trong không gian bình yên hiếm có giữa lòng Paris hoa lệ. Bạn có thể tản bộ hoặc thuê một chiếc xe đạp từ hệ thống xe đạp công cộng Vélib để rong ruổi trên những con đường ven kênh.

canal-st-martin_photo_internet-1

Thấp thoáng bên dòng kênh được Napoléon Bonaparte xây dựng từ năm 1802 để cung cấp nước ngọt nhân tạo cho người dân là chiếc cầu sắt đã từng xuất hiện trong phim Amélie, nơi cô thường tìm đến chơi trò liệng đá. Cách đó không xa, loạt cửa hàng “Antoine et Lili” rực rỡ sắc vàng, hồng, xanh táo nằm kề nhau như một tiếng gọi vui vẻ, khiến bạn chỉ muốn lại gần và ngắm nhìn thế giới hoạt hình đầy màu sắc bên trong cửa kính.

canal-st-martin2

Và trong lúc dân Paris và khách du lịch còn ngủ vùi trong chăn ấm, tôi chọn cho mình một chỗ bên ngoài quán cà phê góc phố, gọi một cốc chocolate nóng. Khi mang thức uống cho tôi, cô bồi bàn xinh đẹp gợi ý bật đèn sưởi treo tường cho bớt lạnh. “Oui! Merci beaucoup, mademoiselle” (Cảm ơn quý cô)- tôi đáp liền. Và giờ đây tôi đã có đáp án cho thắc mắc làm sao người Paris có thể ngồi ngoài trời uống cà phê 365 ngày trong năm mà không thấm lạnh.

Vị trí: Kênh Canal St-Martin có chiều dài 4,55km, thuộc hai quận 10 và 11. Để đến đây, bạn có thể bắt métro đến các trạm Stalingrad, République, Goncourt, Jaurès, Oberkampf, Richard-Lenoir, Bastille, và Quai de la Rapée.

Khám phá hẻm Grand Cerf

Bên cạnh các trục đại lộ thẳng tắp, xa hoa như Champs Élysées hay Haussmann, Paris còn làm mê mẩn biết bao lữ khách nhờ những con hẻm nhỏ có mái che, gọi chung là “passage couvert”.

Điểm nổi bật của những con hẻm này đó là chúng thường nằm khuất sau những con đường nhỏ và “kẹp” giữa những tòa nhà đồ sộ nên rất khó nhìn ra. Cũng vì vậy nên Passage du Grand-Cerf tuy nằm ngay gần con phố Montorgueil nhộn nhịp nhưng khi tôi đến lại đặc biệt vắng khách.

grand-cerf

Ra đời vào năm 1825, đây là một trong những “passage couvert” cổ nhất Paris, được bao bọc bằng khung kim loại và sắt, cùng những đường nét chạm trổ kì công. Nhờ hệ thống mái che lắp kính ghép màu cỡ lớn, con hẻm luôn ngập tràn ánh sáng.

Đến đây, bạn sẽ bắt gặp rất nhiều không gian sáng tạo và bày bán các sản phẩm đa dạng. De Marseille et D’Ailleurs bán mĩ phẩm và nước hoa, Le Pas Sage là quán bar theo chủ đề, Lil Weasel chuyên chăn ga gối nệm, trong khi đó, L’Illustre Boutique chọn tôn vinh tranh ảnh minh họa do chính các nghệ sĩ tự tay thiết kế.

cua-hang-lillustre-boutique-4

Những sản phẩm minh họa này chỉ được sản xuất theo phiên bản giới hạn, có đánh số và chữ ký. Ngoài ra, cửa hàng còn có một góc trưng bày các sản phẩm gốm sứ độc đáo của nghệ nhân Elise Lefebvre.

Vị trí: Passage du Grand-Cerf nằm gần phố Montorgueil, thuộc quận 2 và chỉ cách bến métro Étienne Marcel khoảng 3 phút đi bộ.

Thưởng lãm ảnh ngoài trời, nơi chấn song vườn Luxembourg

Trong quyển cẩm nang “Dessine-moi un parisien”, ở bài viết về Jardin du Luxembourg, tác giả Olivier Magny đã khuyên độc giả dành thời gian thưởng lãm ảnh trên những chấn song bao quanh khu vườn trứ danh.

trien-lam-anh-tren-nhung-chan-song-vuon-luxembourg-1

80 bức ảnh treo dọc phố Médicis không chỉ đưa bạn đến thăm những công trình di sản như nhà tưởng niệm, nhà ga, nhà cổ, thánh đường…  trên khắp nước Pháp, mà còn kể bạn nghe câu chuyện về tình yêu nghề và đôi tay tài hoa của những nghệ nhân thủ công.  

Sự kiện: Mùa  Đông  này,  nhân  sự  kiện 20  năm  thành  lập Quỹ  di  sản, Thượng  Viện Pháp  chiêu  đãi  người  dân và du khách một  triển  lãm  ảnh có  tên  gọi “Le Patrimoine, une Passion, des Hommes” kéo dài  từ nay đến ngày 15/1/2017.

Thưởng trà giữa Paris 6ème

Cách bến métro Saint-Placide chỉ vài bước chân, Thés George Cannon là một trong những không gian thưởng trà thú vị nhất quận 6, với hơn 250 loại trà từ khắp nơi trên thế giới (Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Việt Nam…)

tiem-thes-cannon-1

Trong không khí lễ hội của những ngày cuối năm, Thés George Cannon càng trở nên rực rỡ với những hộp trà được thiết kế theo phong cách quà tặng mùa Giáng sinh, có lớp bao bì ngập tràn sắc đỏ. Vị trà mùa này cũng đặc biệt và ngọt ngào hơn vì được ướp cùng những loại thảo mộc và hương liệu từ Pháp như vỏ cam, quế, caramel và lý đen.

Tiệm Thés Cannon  (4).jpg

Sự kiện: Thés George Cannon hiện đang trưng bày triển lãm tranh của Jean Cabane, họa sĩ đến từ miền Nam nước Pháp, sinh sống và sáng tác ở miền Trung Việt Nam hơn 10 năm qua. Triển lãm “Éloge du Silence” sẽ kéo dài đến ngày 7/1/2017.

Đón hoàng hôn ở Le Marais

Le Marais, điểm đến yêu thích của những trái tim yêu tự do, sở hữu hàng loạt những cửa hàng khác nhau: cửa hàng đồ cổ, phòng tranh, quán bar cho người đồng tính, thời trang cho các tín đồ nhạc rock, thời trang may mặc trên vải batik, đồ bạc, nhiếp ảnh, thời trang làm từ len Cashmere cùng rất nhiều quán café mang phong cách concept-store.

mot-chieu-o-khu-le-marais_anh_dominique-bernardini

Thú vị nhất là mỗi khi bắt gặp hình ảnh những cửa hàng thời trang có thương hiệu tên tuổi “chen vai thích cánh” với những tiệm friperie chuyên bán đồ cũ. Vậy mà những cửa hàng thời trang giá mềm vẫn đông người vào ra hơn cả.

Nếu theo dõi các blogger thời trang nổi tiếng thế giới, bạn sẽ thường xuyên bắt gặp cảnh họ lùng sục trong những kho đồ cũ ở Le Marais, để rồi sung sướng khuân về cái đầm vintage, chiếc cặp da từ thời ông ngoại hay đôi khi là cả chiếc áo măng-tô đã ngừng xuất hiện trên đường phố cả chục năm nay. Điều ngọt ngào nhất ở đây chính là giá cả. Bạn chỉ cần chuẩn bị khoảng 10 Euro cho một chiếc túi và 30 Euro cho một áo vest da.

Và để kết lại buổi chiều lang thang Le Marais, bao giờ tôi cũng tìm đến Quảng trường Vosges, quảng trường cổ nhất Paris, được xây dựng vào năm 1605 để kỷ niệm đám cưới vua Louis XIII và công chúa Anna của nước Áo.

Những dãy nhà chạy đối xứng ôm lấy quảng trường như một sự che chở, giúp bạn thoát ly khỏi những âm thanh ồn ã của phố phường ngoài kia. Ngay trong giây phút đó, ngồi ghế đá công viên ngắm những hàng cây đang dần thay lá, tản bộ trên dãy hành lang màu gạch đỏ hay ngắm nghía những mái nhà tĩnh lặng in trên nền trời đang được nhuộm hồng đều là những lựa chọn thật lãng mạn.

place-des-vosges-2

Riêng mình, tôi thích tạt vào quán Ma Bourgogne ngay gần đó, gọi một ly vang đỏ cho điệp với màu trời. Nhưng gọi tên nhãn rượu nào thì còn tùy vào gợi ý của anh bồi nữa chứ!

Vị trí: Le Marais thuộc quận 4 Paris. Bạn có thể bắt métro đến hai bến thuận tiện nhất là Hôtel de Ville và Saint-Paul.

anh_audrey-ak

Nổi bật

Châu Âu mùa không lạnh

(Travellive magazine, November 2016 issue)

Mùa Đông với tôi là thời điểm lí tưởng nhất trong năm để cảm thụ ý nghĩa của sự tận hưởng cuộc sống hiện hữu. Giữa không gian mênh mông tuyết trắng, ta đâu cần một điều gì quá ư hào nhoáng.

photo-1453033999175-4ed3ad562807

Một trong những giảng viên của tôi thời Đại học ở Pháp chia sẻ rằng thầy luôn chờ tới mùa Đông để được ngủ Đông! Đó là khi thầy chủ động ngắt toàn bộ kết nối và chui vào một góc nào đó rồi thoải mái ngủ mà không sợ bị ai quấy rầy. “Ngủ cho thỏa thuê, ngủ cho bõ mấy trăm buổi sáng phải đặt lí trí lên trên thèm muốn ngủ nướng của bản thân!”.

Charlotte bạn tôi cũng nhắc đến mùa Đông với tất cả sự yêu mến, dẫu thói quen ưa thích của bà vào mùa lạnh nhất trong năm khiến một kẻ xuất xứ miền nhiệt đới như tôi có chút rùng mình. Charlotte mê cảm giác đọc sách trên những khối núi phủ băng thuộc dãy Alps hùng vĩ của nước Pháp vào buổi sáng. Còn gì bằng khung cảnh những tia nắng sớm rọi xuống xung quanh bốn bề trắng xóa, trên tay ta là một quyển sách hay và biết rằng chắc phải quá trưa, những khách du lịch trễ nãi kia mới leo lên được tới chỗ mình. Từ Alsace xa xôi, năm nào Charlotte cũng lái xe gần 5 tiếng đồng hồ để đến nhà nghỉ của gia đình nơi làng Combloux. Bà thân thuộc với nơi này đến nỗi đã nằm lòng tất cả những ngả đường lân cận, gắn bó với từng nhà hàng đặc sản trong vùng. Và hễ xe trờ tới đâu cũng có một câu chuyện nhớ ra để kể.

photo-1445543949571-ffc3e0e2f55e

Nếu Charlotte phải đi xa để được hưởng thụ mùa Đông theo cách của riêng mình, một người bạn khác của tôi lại thích được ở lại trong ngôi nhà quen thuộc, tít sâu trong một ngôi làng thưa người ở gần dãy Jura, sát biên giới Thụy Sĩ. Cathy chọn sống tại một nơi hẻo lánh để những thành viên trong gia đình ít có cớ ra ngoài những ngày giá lạnh, một cách để nhân rộng khoảng thời gian được ở cạnh nhau trước khi các con rồi sẽ đi xa khỏi mái nhà xưa. Suy nghĩ này đến từ Cathy thực sự là điều không hề gây bất ngờ, bởi cô là một trong những phụ nữ Pháp nữ tính nhất, vì gia đình nhất mà tôi từng gặp.

A photo by Paul Itkin. unsplash.com/photos/NKSGuJzExIo

Sau này, cứ mỗi lần biết tôi sắp về nước, người mẹ nha sĩ này thường gửi thật nhiều những món quà nhỏ cho các bé mồ côi nơi làng trẻ mà tôi hay lui tới. Có khi là một vali những bàn chải và kem đánh răng mà cô đặt thêm ngoài nhu cầu của phòng nha, khi lại là bút màu và cả những chiếc ví tự mình cắt may, thêu tặng. Ngay lần đầu tiên gặp nhau, chính Cathy đã dạy tôi làm những chiếc macaron lần đầu tiên trong đời với lời nhắn: “Một người phụ nữ có bận rộn đến đâu cũng nên dành thời gian làm bánh cho chồng và những đứa con của mình vào dịp cuối tuần”.

Càng sống xa mùa Đông châu Âu, càng cảm nhận được cái may mắn được gặp gỡ những con người tuyệt vời, lại gần và cùng họ trải qua những khoảnh khắc trọn vẹn của mùa. Suy cho cùng, cuộc đời có thể lấy đi những người ta thương yêu hay đẩy ta ra khỏi vùng trời quen thuộc nhưng chắc chắn không thể xóa nhòa những kí ức vui vẻ mà ta đã cùng nhau tạo dựng.

winter

Tôi vẫn nhớ cây thông Noel đầu tiên trong đời mình tự tay trang hoàng là một cây thông nhựa với chiều cao chỉ khoảng 50 centimet. Chúng tôi, ba cô gái chia chung căn hộ, đã cùng nhau chung tiền để mua nó từ siêu thị giá rẻ Kruidvat. Thời sinh viên nghèo, chỉ cần được cùng nhau xem truyền hình với một cốc sôcôla nóng phủ kẹo xốp dẻo marshmallow là đã rất sang rồi, huống gì sở hữu hẳn một cây thông Noel nơi góc nhà.

Một năm sau, tôi quyết định không tiêu tốn 20 Euro cho cây thông nhựa mà tự mình lắp đặt một cây thông bằng sách. Quyển “Oprah: A biography” của Kitty Kelley dày 608 trang dĩ nhiên là một trong những cuốn được dùng làm chân đế. Còn những cuốn mỏng manh và dễ đọc hơn sẽ được đặt để ngay gần chóp, như một lời mời gọi mỗi lần ta lướt ngang qua: “Hãy đọc em, em mỏng thôi”.

cay-thong-noel-handmade-bang-sach

Và nếu bạn cũng như tôi, cảm thấy mình đọc chưa đủ và cần thiết một động lực nho nhỏ để có thể đọc hết những đầu sách đã mua, tại sao không thử lắp một cây thông bằng sách của riêng mình? Rồi đặt ra thời hạn một năm để từ từ “tháo gỡ” từng cuốn một, trước khi “xây mới” một cây thông khác vào dịp Lễ giáng sinh sang năm? Tôi thích ví von những quyển sách kia như những món quà lấp ló gọi mời trên những cây thông Noel. Chúng vừa khiến ta muốn bóc sạch những lớp giấy gói, vừa dặn lòng đón đợi thêm một chút nữa, một chút nữa thôi, sắp đến đêm 24 rồi.

photo-1461010083959-8a5727311252

Sự thú vị của mùa Đông có lẽ chính vì nó mang đến cho mỗi người một điều gì đó để mong đợi. Đợi dõi theo những điệu nhảy của ánh sáng khi bước đi dưới những con đường trang hoàng lộng lẫy. Đợi nghe khu trung tâm thương mại Galeries Lafayette kể những câu chuyện thần tiên sau ô kính thời trang. Đợi gặp lại cái mùi thơm phức nấp sau những xe hạt dẻ nướng nơi quảng trường thành phố. Đợi được cười phá lên cùng những câu chuyện gẫu của ông bạn hóm hỉnh, bên nồi Fondue Comtoise (lẩu phó mát vùng Franche-Comté). Đợi nhâm nhi một cốc rượu táo nhà làm của ông chủ hàng vui tính có lẽ chẳng nhớ nổi mình đâu – giữa trăm ngàn những lượt khách tề tựu về khu chợ Giáng sinh – để cũng như ta vậy, họ thực hiện cuộc hò hẹn của năm với mùa Đông.

cho-noel-o-jena-duc

Thông tin thêm:

+ Trải nghiệm: Một trong những trải nghiệm yêu thích của du khách và người dân Paris đó là ghé thăm những trung tâm thương mại nổi tiếng để nhìn ngắm những ô kính mùa lễ hội. Bạn nên ghé Printemps Haussmann, Galeries Lafayette, BHV, le Bon Marché… Không gian trưng bày dành cho các bộ sưu tập mới này là ô kính lộng lẫy với thật nhiều nhân vật hóa trang thú vị.

nhung-o-kinh-le-hoi-o-trung-tam-thuong-mai

+ Những món đậm chất Âu nên thử vào dịp Đông:

  • Gan ngỗng vỗ béo (foie gras) là một trong những món ăn thường có mặt trên bàn ăn của các gia đình Pháp vào những dịp lễ. Món ăn này béo nhưng không ngán, đặc biệt thơm ngon và thường được ăn kèm với bánh mỳ hoặc chế biến thành món áp chảo rưới sốt hoa quả, táo xanh đút lò…

IMG_6170 

  • Rượu nóng (mulled wine) là thức uống yêu thích của người dân các nước châu Âu, mà phổ biến nhất là ở Đức. Bạn có thể nhâm nhi một cốc vang đỏ nồng nàn vị cay, thoang thoảng hương thơm của cam, quế, hồi và nụ đinh hương ở các khu chợ Noel.

nguyen-lieu-nau-mulled-wine

Nổi bật

THE SELBY

Nhà riêng, với tôi, là nơi có thể thoải mái thể hiện tính cách thật của mình mà không phải kìm chế, chẳng phải gắng gượng làm hài lòng bất kì một ai khác. Những người có cá tính đặc biệt vì thế cũng sở hữu những không gian sống sáng tạo riêng có.

Nắm bắt tâm lí tò mò muốn được nhìn ngắm chốn về của những tâm hồn nghệ sĩ, Todd Selby bắt đầu chụp lại chỗ ở của bạn bè hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo và đăng lên blog cá nhân. Từ đó, mỗi ngày có hơn 100.000 người vào thăm Theselby.com để được cùng Todd khám phá những góc nhà và chuyện đời anh có duyên gặp gỡ.

selby

Cũng như những follower kia, tôi yêu thích “The Selby is In Your Place”, quyển sách tổng hợp những nếp nhà độc đáo nhất Todd có dịp bấm máy, đến mức xem nó như một nguồn cảm hứng chưa bao giờ tắt – hệt như một bức tranh đã nhìn ngắm nhiều lần trong một bảo tàng quen chân mà vẫn cứ quay lại khi có dịp.

Mỗi lần giở lại sách ảnh sẽ nhận ra một thông điệp mới, bởi trong từng bức ảnh là cả một đời sống nội tâm, và dưới mỗi nếp nhà là nhiều hơn một niềm đam mê.

theselby2

Thì ra người đứng sau sức hút của nhà mốt Chanel, Karl Lagerfeld, lại là một tín đồ của sách. Căn hộ của ông bốn bề là sách, sách cao hơn nóc cửa, sách tràn khắp các gian phòng. Thậm chí cửa hàng sách cạnh nhà cũng chính là tài sản của Karl.

karl

Chốn ở của kiến trúc sư nội thất nổi tiếng Jacques Grange, nơi mà nữ văn sĩ Colette đã từng trú ngụ khi còn sống, lại chẳng khác nào một bảo tàng cá nhân phi văn minh và thời đại. Tại đây, bạn sẽ bắt gặp những tác phẩm điêu khắc Hi Lạp đặt cạnh gốm sứ Trung Hoa, hay cạnh chiếc máy Polaroids mà Warhol từng sử dụng để chụp ảnh lấy ngay những nhân vật nổi tiếng là lọ thuốc ngủ Marilyn Monroe thường xuyên tìm đến mỗi đêm.

the-selby

Todd đi muôn nơi, khám phá không gian sống của bao người, thực chất lại để được nghe kể về những chuyến đi khác. Khay đĩa bạc dùng để phục vụ điểm tâm sáng của cặp vợ chồng Derrick và Jennifer vốn được mua lại từ Hotel du Cap trong kỳ nghỉ trăng mật.

derrick-jennifer

Chiếc túi Louis Vuitton có kích cỡ và kiểu dáng đặc biệt kia đã từng được ông nội của Francesca mua trong chuyến đi Paris vào những năm 1950s.

Ai biết được chiếc túi đã được ông nội mua bằng tất cả những tài sản khi đó, hay nó đơn giản chỉ là một trong những mẫu mà ông nhất định phải sở hữu cho tròn bộ sưu tập những chiếc túi đình đám đương thời” – Như một thói quen, tôi vẫn thường để đầu óc mình miên man chạy những phỏng đoán, liên tưởng về từng vật dụng bắt gặp sau ống kính The Selby, bởi đó là khi cảm hứng lên đường trong tôi lại được lắp đầy. Và thế là, thêm một chuyến đi mới sắp được ra đời.

khong-gian-song-cua-dorothee-schumacher_the-selby

TRANG AMI

(WANDERLUST TIPS magazine, October 2016 issue)

Credit photo: The Selby

Nổi bật

XÌ XỤP MÓN THÁI

Lọt thỏm giữa những tòa cao tầng là quán ăn bình dân mấy mươi năm tuổi đời, hay giữa không gian lạnh lẽo xám xịt được thiết kế theo cảm hứng công nghiệp là những bếp chảo ì xèo xào nấu. Chính sự giao thoa về văn hóa, kiến trúc, nguyên liệu và cả những phương thức nấu nướng khác biệt đã tạo nên dư vị khó quên trong lòng những ai từng trải nghiệm ẩm thực Thái Lan.
Theo sử sách ghi lại, một bộ phận lớn dân tộc Thái có gốc gác là những người di cư từ miền nam Trung Quốc. Nơi miền đất mới, họ vẫn tiếp tục nấu ăn theo thói quen sử dụng những loại gia vị đặc trưng vùng Yunan. Đó cũng chính là một nguyên do lý giải cho vị cay thường thấy trong nền ẩm thực quốc gia này.
Bên cạnh đó, nền ẩm thực tưởng chừng nguyên bản này cũng đã ít nhiều bị ảnh hưởng bởi văn hóa ẩm thực của hai quốc gia láng giềng Malaysia và Ấn Độ. Bạn sẽ thường xuyên bắt gặp bột cà ri, bột tôm khô, xả, cây thìa là, bột bạch đậu khấu, cây rau mùi hay satay trong các món ăn của người dân nơi đây.
Và dẫu người Thái rất để ý đến việc cân bằng cả 5 hương vị cơ bản là mặn, ngọt, chua, cay và đắng trong khi chế biến, thì vị cay bao giờ cũng trội hơn cả. Có người cho rằng đây chỉ là một định kiến sẵn có về đồ ăn Thái, có người thậm chí còn đếm đủ các món để phát hiện là hơn một nửa các món Thái không đậm vị cay hơn những vị còn lại. Nhưng cũng thật khó phân biệt cho những tín đồ ẩm thực như tôi. Lỡ yêu các món cay, lần nào đến Thái tôi cũng tự động tìm đến những cái tên cay xè để rồi lại than: “Đồ Thái sao mà cay quá vậy!”.
Tom Yum Goong
Sự kết hợp ăn ý giữa sả, ớt, riềng, lá chanh, hành khô, nước cốt chanh và nước mắm cùng những con tôm béo ngậy chính là công thức làm nên Tom Yum Goong, một trong những món ăn đáng tự hào của người Thái. Dù ở bất kì lúc nào và tại bất kì đâu, trong lúc đạp xe giữa gió nghiêng biển Bắc hay lang thang Paris quận 13 vốn chẳng thiếu “sơn hào hải vị”, hương vị cay nồng thoảng chút mùi sả của món súp tôm này sẽ đậu lại nơi khứu giác và nhanh chóng dẫn bạn tới nơi cần đến.
Somtum (gỏi đu đủ xanh cay) 
Trong khi đó, Somtum (gỏi đu đủ xanh cay) xuất xứ từ vùng Đông Bắc (Isaan) lại là một món ăn kỳ lạ vì khả năng phân chia thực khách thành hai nhóm: những người thực sự nghiện và những người chỉ biết lắc đầu nguầy nguậy khi nghe nhắc đến. Món này được chế biến từ các nguyên liệu chính gồm tỏi, ớt, đậu xanh, cà chua và đu đủ xắt sợi cùng mắm ba khía. Ở một số vùng, người dân còn cho đậu phụng, tôm khô hoặc ghẹ vào chung để tạo độ giòn và mặn mòi cho món gỏi. Sau khi đã có đầy đủ nguyên liệu, chủ hàng sẽ cho tất cả vào cối giã thật lâu cho thật thấm.
Pad Thai
Ngay cả một món rất đời thường và có mặt ở hầu hết các hang cùng ngõ hẻm là Pad Thai, hay còn được các du khách Việt Nam “dịch” ra với tên gọi phở xào chua ngọt kiểu Thái, cũng luôn được phục vụ kèm một đĩa ớt bột. Đi ăn Pad Thai với cô bạn thân bản địa, bao giờ tôi cũng thấy Penpisut cho cả chén ớt bột vào đĩa phở xào mà không cần đong đếm, đôi khi còn xin thêm. Có lẽ cô đã chạm đến được giới hạn ăn cay của mình để biết ngưỡng nào vừa sức, hoặc cũng có thể vì cô có bí quyết riêng để làm dịu khứu giác.
Riêng mình, tôi luôn chuẩn bị một đĩa xôi xoài sau mỗi lần ăn Pad Thai. Thích nhất là được ngồi ăn xôi xoài sau một hồi lang thang mua sắm ở Siam Center, trong không gian Food Republic được thiết kế theo phong cách New York SOHO với chất liệu xây thô. Cảnh tượng này khiến tôi có cảm giác đang được thưởng thức món “quê nhà” nơi giữa lòng thế giới.
Một không gian khác mà tôi đặc biệt thích giữa Bangkok là Yodpiman River Walk ngụ bên dòng sông Chao Phraya. Ngay cả dân bản địa có nhiều người cũng chưa từng đặt chân đến khu tổ hợp mua sắm kết hợp giải trí và nhà hàng ven sông này, vì Yodpiman chỉ mới được mở cửa vào cuối năm 2014. Không xô bồ đông đúc như Asiatique, ở đây, bạn có thể lựa chọn giữa ẩm thực Thái truyền thống tại quán Je Ngor, ẩm thực Nhật Bản tại Ootoya, hoặc thăm thú, ngó nghiêng những quán cà phê, tiệm bán trang sức và những món đồ thủ công xinh xắn.
Thêm một lí do nữa khiến tôi thích mê Yodpiman chính là việc chỉ cần băng qua sân sau của khu tổ hợp, bạn sẽ đến được chợ hoa nổi tiếng (Talad Pak Klong). Thế giới của bạt ngàn hương sắc ấy chính là ngõ tắt để đến với khu phố cổ Bangkok, nơi bạn có thể sẽ bắt gặp cảnh tượng xì xụp rất đỗi tự nhiên của người dân địa phương trong một hàng quán bản địa, vào một buổi khuya thưa khách. Hãy lưu lại hình ảnh giản dị này, bởi vì bạn chắc chắn sẽ không được chứng kiến khung cảnh ấy tại khu food court trong mấy trung tâm thương mại hay dãy nhà hàng có lối trang trí ấn tượng ở khu Siam, hay Sukhumvit.

(TRAVELLIVE, SỐ THÁNG 10.2016)

Thông tin thêm:
+ Chỉ dẫn: Để tới Yodpiman River Walk, bạn có thể đến bến BTS Saphan Taskin, tìm khu vực dành riêng cho thuyền của Yodpiman. Hoặc gọi taxi đến thẳng chợ hoa Talad Pak Klong rồi băng qua chợ để vào tổ hợp từ cổng sau.
+ Khám phá: Là tín đồ trà chiều, bánh ngọt và cà phê, bạn nhất định phải ghé Casa Lapin để được trải nghiệm một trong những không gian tán chuyện yêu thích của người Bangkok. Tiệm hoa nhỏ nhắn nép mình trước quán cà phê là không gian làm việc của một nghệ nhân trồng và cắm hoa. Bạn có thể gõ cửa xin vào khám phá thế giới đáng yêu này.
Nổi bật

MÙA THU ĐÂU CHỈ BỞI LÁ VÀNG

Chỉ cần sẵn sàng chếch ra ngoài những cung đường quen thuộc, chịu dấn thân vào những hoạt động giàu bản sắc địa phương và nhất định thử những đặc sản quốc hồn quốc túy của mỗi nơi chốn đi qua, bạn sẽ nhận ra mùa thu châu Âu tuyệt đẹp và quyến rũ đâu chỉ bởi lá vàng.

Girona, Tây Ban Nha – Lên đồi ngắm thu sang

Nằm giữa Perpignan và Barcelona, thành phố Girona chắn giữ cửa ngỏ vùng Costa Brava khoác lên mình nét cuốn hút đặc trưng của vùng đất Địa Trung Hải. Những cây cầu, ban công tràn ngập sắc hoa, nhà tắm Ả rập hay tu viện uy nghi đều là những bất ngờ mà những con hẻm nhỏ sẽ đưa bạn đến. Chưa hết, điều chờ đợi bạn phía trước có khi là trung tâm phố thị, nơi văng vẳng vọng lại là tiếng nói cười quen thuộc từ những hàng tapas địa phương.

*Món phải thử: Men theo những bậc tam cấp hẹp và dốc lên đồi cao ngắm thu về là cách mà nhiều du khách sẽ chọn. Nhưng bạn sẽ khác họ nếu trong tay mang theo một túi hạt dẻ nướng và panellets (bánh hạt nhân) như một người địa phương đích thực.

Hồ Como, Ý – Ốc đảo yên bình

Những hồ nước mênh mang dưới chân dãy Alpes hùng vĩ là một trong những ấn tượng nước Ý mà bạn sẽ còn nhớ đến cuối đời. Nổi bật nhất trong số đó phải kể đến hồ Como, nơi ẩn hiện trong tiết trời mát mẻ quanh năm là bóng dáng những lâu đài, biệt thự riêng tư, tráng lệ.

Cảnh sắc nơi đây chính là nguồn cảm hứng sáng tạo của các nhà thơ, nhà soạn nhạc nổi tiếng. Nếu là tín đồ chơi golf hay thuyền buồm, bạn có thể tìm thấy niềm vui của mình nơi những khu nghỉ mát trong vùng.

*Món phải thử: Đến Tremezzo- thành phố bên hồ Como, bạn chớ nên bỏ qua cơ hội trải nghiệm món bánh Pizza của tiệm Pizzeria Balognett. Điểm nhấn chính là ở lớp nước sốt thơm nồng vị tỏi và vỏ bánh tan giòn hiếm thấy.

Leyden, Hà Lan – Phố nhỏ ven kênh

Có gì đặc biệt ở thành phố đại học cổ kính nhất Hà Lan? Câu trả lời không nằm ở một công trình, một danh nhân hay một tích sử kì bí, mà là tổng thể cuộc sống yên bình chảy trôi trên mấy con đường rải sỏi, bên cây cầu ngập tràn sắc hoa hay đơn giản là một buổi chợ phiên đến hẹn lại lên nơi quảng trường.

Leyden – quê nhà của danh họa Rembrandt – được xem là một trong những đô thị cổ và thơ mộng nhất xứ sở cối xay gió nhờ nhịp sống bình dị của người dân nơi đó. Nếu mê mải vẻ đẹp của muôn hoa, bạn có thể thong dong đạp ngược lại hướng trung tâm để được thả mình trong không gian bốn bề sắc hương của những trại hoa lân cận.

*Món phải thử: “Broodje Haring” là món sandwich cá trích sống ướp muối, ăn kèm với hành tây xắt nhỏ. Một món ăn quốc hồn quốc túy của người Hà Lan, được bày bán ở khắp các phố phường đông người qua lại. Người Hà Lan thích ăn món này không kèm bánh mì, khi đó họ sẽ cầm đuôi cá, ngửa đầu lên và thả cho cá trôi tuột xuống bụng!

Munich, Đức – Mùa Oktoberfest

Berlin của những công viên lớn nhỏ nhuộm vàng nắng thu chắc sẽ là nơi bạn nghĩ đến đầu tiên cho chuyến hành trình sắp tới, nhưng Munich còn mang lại nhiều hơn những gì bạn trông đợi. Từ ngày 17/9 đến 3/10 năm nay, hàng triệu du khách từ khắp thế giới sẽ được hòa chung không khí vui tươi của Lễ hội bia lớn và nổi tiếng nhất thế giới: Oktoberfest. Vào dịp này, 6 hãng bia lớn (Augustiner, Hacker-Pschorr, Löwenbräu, Paulaner, Spaten và Hofbräuhaus) sẽ mang đến bạn một bữa tiệc đặc biệt với những vị bia được ủ cho riêng ngày hội.

*Món phải thử: Xúc xích trắng (Weisswurst), món ăn được làm chủ yếu từ thịt bê xay và thịt heo muối, là một trong những món ăn có gốc gác từ vùng Bavaria. Đồng thời, đây cũng là một món nhắm hứa hẹn một chầu bia ngon.

Budapest, Hungary – Ngâm mình trong tiết thu Đông Âu

Tại sao đến Budapest vào mùa này? Bởi nơi đây sở hữu vẻ đẹp cổ điển của hàng loạt công trình kiến trúc mang phong cách Baroque óng lên trong những buổi chiều màu ánh mật, tạo thành một khung cảnh nên thơ hiếm thấy bên dòng Danube xanh trong.

Sẽ là thiếu sót nếu đến đây mà lại không thử trầm mình trong dòng nước nóng tự nhiên của những bể tắm hàng trăm năm tuổi. Széchenyi, bể tắm thuốc lớn nhất châu Âu, chắc chắn sẽ là đích đến lý tưởng của những ngày chớm lạnh nơi thành phố được mệnh danh là “Paris ở phương Đông” này.

*Món phải thử:  Lángos, một món ăn đường phố gồm kem chua, tỏi, pho mát, dăm bông và nước sốt. Niềm tự hào của người Hungary nay có thể tìm thấy ở nhiều quốc gia châu Âu khác, với mỗi nơi là một biến tấu – khi thì phủ thêm sốt cà chua, lúc lại dậy vị cải bắp.

Minho, Bồ Đào Nha – Thưởng rượu giữa “vườn xanh”

Trong những ngày cây cỏ đổi màu, còn gì thích bằng được khám phá vùng trồng nho lớn nhất Bồ Đào Nha, nơi có truyền thống làm rượu lâu đời có gốc gác từ thời La Mã? Sau khi tận mắt chứng kiến vẻ đẹp trời phú khó tin nơi thung lũng, bạn có thể dừng chân tại xưởng rượu nơi thôn dã để cùng trò chuyện với người dân địa phương về giống nho, mùa màng làm ra nó, hay đơn giản chỉ để thưởng thức những giọt vang trắng Vinho Verde tí tách, ngọt lành.

*Món phải thử: Pasteis de nata là món tráng miệng mà bạn sẽ không thể nào quên sau một lần nếm qua. Đằng sau lớp vỏ bánh được nướng giòn tan là hương tươi thanh của chanh, nồng nàn của quế và bùi bùi vị vani cứ mãi vướng vất không rời.

Đảo Corse, Pháp – Nàng thơ của nước Pháp nơi Địa Trung Hải

Corse như một chiếc cầu nối giữa xã hội hiện đại với thiên nhiên hoang dã. Có rất nhiều sự lựa chọn để khám phá nơi đây: Đến thăm ngôi nhà tổ tiên nơi khai sinh vị hoàng đế vĩ đại Napoleon Bonaparte, dạo chơi trong tòa thành cổ hàng trăm năm tuổi ở Bonifacio, mê đắm trong những câu chuyện kì bí lấy chất liệu từ những dãy núi đá vôi màu nham thạch duỗi mình bên vịnh Porto. Cũng có thể đơn giản là thuê một chiếc xe và cứ thế băng qua những cánh đồng nho, cánh đồng ôliu và những rừng thông bạt ngàn nối liền giữa các thành phố đang chuyển mình thay lá… Tất cả đều là những lựa chọn đắt giá cho chuyến hành trình của bạn.

*Món phải thử: Chẳng gì bằng một buổi chiều nơi góc đảo, gọi một đĩa charcuterie (thịt nguội đủ loại) với figatelli (xúc xích gan và thịt lợn), coppa (thịt lợn thăn khô), lonzu (thịt lợn thăn muối), bulagna (thịt bụng tiêu mặn) và nhiều hơn nữa những loại thịt với đủ kiểu tẩm ướp khác nhau. Nhưng sẵn thịt mà không kể đến thứ rượu chảy tràn trong lồng ngực thật cũng chẳng khác nhắc tới Napoleon mà không kể hết danh sách những cuộc tình của ông.

TRAVELLIVE, Số tháng 9.2016

Nổi bật

Nhà mình nơi xứ lạ (Travellive magazine July 2016 issue)

Còn gì bằng nếu bạn được đến ở trong ngôi nhà mơ ước, tại một thành phố mà bạn chưa từng đặt chân đến, và không tốn phí? Nhân vật Amanda trong phim The Holiday (tựa tiếng Việt: “Nơi tình yêu bắt đầu”) đã thử đổi nhà, và trải nghiệm hạnh phúc này đã giúp cô thay đổi toàn bộ cách nhìn về cuộc sống.

Nội dung phim xoay quanh câu chuyện về hai cô gái độc thân – Amanda, một nhà làm phim sống tại Los Angeles (Mỹ) và Iris – một nữ phóng viên sống trong một ngôi nhà nhỏ nơi làng quê thanh bình nước Anh. Đều thất bại nặng nề trong tình cảm, cả hai quyết định lên đường đến một nơi thật xa để quên đi nỗi phiền muộn. Họ tình cờ gặp nhau qua một trang web đổi nhà, và bắt đầu hành trình khám phá niềm vui sống tích cực thông qua những trải nghiệm gặp gỡ được duyên đời dẫn lối. Không có gì phải bàn cãi, The Holiday chính là bộ phim thành công nhất khi nói về xu hướng đổi nhà (home exchange) khi đi du lịch.

Ngôi nhà trong phim The holidayNgôi nhà thôn dã của Iris tại Anh

Làm sống lại một trào lưu

Xuất hiện từ những năm 1950, đổi nhà là một trong những trào lưu phổ biến được biết đến rộng rãi nhờ mang lại rất nhiều điểm cộng cho người sử dụng. Lợi ích trước hết là bạn sẽ không còn phải tốn tiền thuê phòng khách sạn khi đặt chân đến một vùng đất lạ. Không gian rộng rãi với đầy đủ tiện nghi cũng là một điểm nhấn khiến cho chuyến đi của bạn thêm phần thoải mái. Đặc biệt, nhờ có sự liên lạc trao đổi với chủ nhà từ trước, chuyến đi của bạn cũng sẽ được ảnh hưởng ít nhiều bởi hơi thở của phong cách sống bản địa.

W42GD64HOM

Khi đó, bạn sẽ được sống trong một mái nhà đậm đà hương liệu nấu nướng địa phương, đọc những quyển sách gối đầu giường, nghe những đĩa nhạc yêu thích của một người khác, hay tận hưởng cảm giác thư thả thưởng trà trước một khung cảnh lạ nơi hiên nhà. Đây chắc chắn sẽ là những phút giây mà không một kỳ nghỉ thông thường nào có thể mang đến bạn. Hơn nữa, đổi nhà có thể còn bao gồm cả đổi phương tiện đi lại, trao quyền chăm sóc động vật hay cây cảnh trong nhà – những niềm vui cộng hưởng mà chắc chắn bạn sẽ không có được khi chọn khách sạn làm nhà.

photo-1451934403379-ffeff84932da

Ai đó ước được sống trong ngôi nhà của bạn

Elise, chị dâu tôi, là một nghệ nhân gốm sứ người Pháp. Với tính chất công việc thường xuyên phải ngồi một chỗ để nhào nặn sản phẩm, cảm hứng sáng tạo của chị chủ yếu đến từ những câu chuyện được kể lại trên radio. Đúng vậy, những câu chuyện về cuộc sống của mọi người chính là nguồn cảm hứng lớn nhất của Elise. Có lẽ vì thế mà chị đặc biệt thích tham gia sự kiện “Ngày hội cửa mở” để được ghé thăm những ngôi nhà đẹp, nơi đa số chủ nhân hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo và rộng cửa đón chào, chuyện trò với tất cả mọi người.

Được-bước-vào-một-căn-nhà với người phương Tây vốn tôn thờ sự kín đáo cá nhân thì ra là một dịp hiếm có. Chắc vì vậy mà những trang web đổi nhà vẫn nườm nượp người ra kẻ vào đăng kí mà hầu hết trong số đó là những người có học vấn cao và dành nhiều sự quan tâm cho các đề tài bảo tàng, du lịch thân thiện với môi trường, các hoạt động ngoài trời, di sản văn hóa và thực phẩm sạch.

foodiesfeed.com_ready-for-barbeque

Việc một số trang web sử dụng phương án tích điểm cũng cho phép bạn không đổi nhà trực tiếp với người đến nghỉ tại nhà. Thay vào đó, bạn sẽ tích được số điểm nhất định sau mỗi lần đón khách và có thể sử dụng số điểm sau đó để đổi nhà với một người khác trong cộng đồng. Có hàng ngàn ngôi nhà ở ngoài kia cho bạn tha hồ lựa chọn.

Các website đổi nhà đôi khi còn được phân thành nhóm để dễ dàng đáp ứng nhu cầu của từng nhóm cộng đồng khác nhau. Nếu là dân Pháp ngữ và đang muốn tìm đến những ngôi nhà có chủ là người nói tiếng Pháp, trocmaison là trang dành cho bạn. Trong khi đó, geenee lại là nơi hầu hết các địa chỉ mà bạn có thể đổi nhà đều nằm ở các đô thị thời thượng như London, New York, Paris. Những người quan tâm đến môi trường sẽ tìm đến gti-home-exchange, bởi đây chính là nơi họ sẽ tìm được những căn nhà tận dụng tối đa các nguồn năng lượng thiên nhiên.

photo-1460533893735-45cea2212645

Với những người làm việc trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu, Profswitch sẽ không chỉ mang đến bạn cơ hội nghỉ lại không mất phí mà còn là dịp để nối kết với những người trong ngành. Và HomeChicHome (lovehomeswap) chính là cánh cửa thần kỳ, đưa bạn đi muôn nơi – từ ngôi biệt thự 250 tuổi xứ Toscany (Ý) đến căn hộ phong cách Art deco chỉ cách công viên Tête d’or (Lyon, Pháp) vài ba bước đi bộ. Càng không thể không kể đến ngôi nhà với những ô cửa lớn với góc nhìn xuống những con kênh Amsterdam vốn đã thành ấn tượng đặc trưng khi nhắc đến nhà ở của người Hà Lan.

Và nếu vẫn chưa bị thuyết phục bởi ý tưởng đổi nhà với một người xa lạ, Travellive khuyên bạn hãy tìm xem phim The Holiday để hiểu tại sao đây là trải nghiệm sẽ mang bạn đến một tình yêu mới. Đó là trải nghiệm lạ lẫm nhưng thú vị với một vùng đất, một ngôi nhà, một món ăn hay thậm chí là cả một người bản địa đủ hấp dẫn để khiến bạn quay lại thêm hơn một lần khác nữa.  

1CB98C9DF8

TRANG AMI

Nổi bật

Có ai đó đợi tôi trong ngôi nhà của họ (Wanderlust Tips – June 2016 issue)

 

Những người chủ Airbnb không cần phải di chuyển quá xa mà vẫn được du lịch lòng vòng thế giới, thông qua những câu chuyện mà người lữ hành mang tới góp vui cho bữa tiệc “ngủ lại và ăn sáng”. Và những người khách trọ Airbnb? Họ thuộc về muôn nơi.

Airbnb2

Có ai đó đợi tôi trong ngôi nhà của họ?

Là bố đơn thân, Jonathan từng rất chật vật để nuôi dạy 3 đứa trẻ ở Echo Park, Los Angeles. Đã có những tuần liền anh làm việc 80 tiếng đồng hồ để có thể xoay sở nuôi con. Và tất nhiên, với lịch làm việc như thế, Jonathan đã phải gác qua một bên niềm say sưa của bản thân dành cho nghệ thuật gốm sứ.

Cho đến khi bị sa thải, Jonathan quyết định sửa lại một phòng trong nhà, chịu khó ở chật lại để kiếm tiền bằng cách đón khách Airbnb. Những vị khách ghé lại nhà để lại rất nhiều nhận xét tích cực trên tài khoản của Jonathan. Anh cơi nới thêm một phòng nữa cho dịch vụ “bed and breakfast” rồi đón nhiều hơn, nhiều hơn nữa các vị khách ghé nhà… Và Airbnb đã thay đổi cả cuộc đời Jonathan bằng một khoản thu nhập ổn định, thời gian để vun vén cho niềm đam mê gốm sứ và quan trọng là cảm hứng sống của anh đã được vun đầy sau mỗi một lần gặp gỡ.

Còn Shell, một phụ nữ từ New York tuy không nói nhiều về lí lẽ dắt cô đến Airbnb, nhưng lại chia sẻ rất nhiều về cách mà nó đã giúp cô nhìn khác đi về cuộc đời.

ShellShell – Credit photo: Airbnb.com

Với kinh nghiệm đón tiếp hơn 180 khách đến từ mọi miền thế giới, Shell thích ví von căn gác xép nhà mình như cánh cửa thần kỳ, nơi sẽ dẫn dắt những nhân vật với tính cách khác biệt tới với cô. Và chính họ, những khách trọ Airbnb mà cô xem như là các nhân vật văn chương “phải xuất hiện với một lí do nào đó” sẽ giúp Shell làm sáng tỏ những tình tiết mà tiểu thuyết đời cô dần phô bày ra trước mắt người nữ chính.

Jonathan và Shell là hai trong số hơn hai triệu những chủ nhân airbnb rộng cửa chốn ở của mình để chào đón những người khách, giúp họ thực sự được sống như người bản xứ khi đến một vùng đất mới.

“Belong anywhere”

Ra đời tháng 8 năm 2008 tại San Francisco, California, Airbnb hiện là một trong những thương hiệu thành công điển hình của xu hướng “tiêu dùng cộng đồng”. Đây là trang mạng cho phép du khách trả phí để được qua đêm và phục vụ bữa sáng tại nhà riêng của một người bản xứ. Ở nhà riêng, tức là bạn sẽ dùng chung những tiện ích trong nhà và sẻ chia cùng chủ nhà những thói quen đã hình thành nên cuộc sống của họ.

Với hơn 2 triệu loại hình nhà ở tại hơn 34.000 thành phố, trải dài khắp 191 quốc gia, Airbnb hiện là mạng xã hội về chỗ ở có độ phủ sóng rộng nhất thế giới, mở ra cho bạn hằng hà sa số các lựa chọn chỗ ở độc đáo và riêng có. 

Tất cả những trải nghiệm mà bạn luôn mơ ước chưa bao giờ dễ thực hiện đến thế, bởi bạn biết rằng, chỉ vài ba cú click, sẽ có ai đó đợi chờ bạn trong chính ngôi nhà của họ, với những trải nghiệm hoàn toàn tình cờ và riêng có. Lênh đênh trên nhà thuyền ven kênh Amsterdam, làm “công chúa ruộng nho” trong một lâu đài miền nam xứ Pháp, thuê hẳn một villa bên bờ Địa Trung Hải để làm chốn viết lách suốt một tháng trời hay chót vót trên căn hộ cao tầng giữa xô bồ một đô thị lớn đều là những phương án chỗ trọ bạn có thể chọn lựa.

Nếu chỉ một chốn ở thôi thì dễ, nhưng điều tạo nên sự khác biệt giữa Airbnb với homestay hay hotel là Airbnb cho phép bạn sống cùng với chủ nhà một cách đường hoàng, bằng vai phải lứa, như những người bạn ở xa có dịp lại nhà. Airbnb không có chỗ cho mối quan hệ “thượng đế” – người phục vụ, bởi chỉ cần bạn thể hiện kém ở những kỳ trọ trước, chủ nhà kế tiếp sẽ có thể nói không với yêu cầu đặt chỗ. 

Đây là nhà của một ai đó, và họ toàn quyền với việc có cho phép bạn bước vào cuộc sống mình hay không.

Live-There_Tokyo_Elliott_Artist-Loft_20160222_0153_compCredit photo: Airbnb.com

Khi đó, bạn sẽ được nếm thử hũ mứt bà ngoại mới làm được họ cất kỹ trong tủ lạnh, được cho mượn quyển sách gối đầu giường mà có thể gia chủ còn chưa hoàn tất, được nghe một bản nhạc cũ bằng đĩa than quý hiếm hay được ra vườn thu hoạch những quả ngọt, khóm rau nhà trồng.

Tất cả sẻ chia và trải nghiệm đều tình cờ do duyên đời dẫn lối, nên không ai có thể biết được điều gì đang chờ mình. Chắc cũng tại tinh thần này, Airbnb chọn thông điệp mới nhất là “Thuộc về muôn nơi”, để mỗi trái tim lang thang lại có cái cớ để lên đường.

ReadersdigestCredit photo: Readersdigest

TRANG AMI

Nổi bật

Quán cà phê ưa thích “chuẩn Elise”

Bài: Trang Ami [Lifestyle –  Travellive magazine – February 2016 issue]

Trong cuốn “Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối” của chủ nhân Nobel văn học 2014, Patrick Modiano, có một câu mà tôi đặc biệt thích: “Paris thì rộng lớn và ta rất dễ lạc dấu một ai đó ở nơi đây”. Lạc dấu một ai đó, nhưng khó có thể quên mất đường về một quán cà phê.

12046732_1035776976453078_875772694117368426_n

Cả Paris trong sổ tay Elise   

Nếu có một nơi gợi nhắc tôi về những ngày đầu tiên đặt chân đến Paris, chắc hẳn đó sẽ là căn hộ mà để vào được đó phải vượt qua cánh cổng kín bưng, dẫn lối ta vào một khoảng sân khuất, nơi đúng hẹn lại vang tiếng vọng về từ chuông nhà thờ Saint-Laurent sát cạnh. Chính tại căn hộ bé nhỏ chật hẹp luôn đậm đặc thứ không khí lành lạnh ấy, tôi đã lần đầu chạm vào Paris thông qua cuốn sổ tay chi chít những bưu thiếp, bài báo, tờ rơi cắt vội hay đôi dòng ghi chép khẩn trương về một chốn hay ho mới nổi.

Elise có cả Paris trong sổ tay của mình. Đó có thể là một cái nhà máy cũ ven kênh đào Saint-Martin được trưng dụng làm khu chợ đồ bành sáng chủ nhật.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Canal du Saint-Martin, Credit sketch: GeraldineSadlier

Có khi là hàng tạp hóa chuyên bán hương liệu châu Phi, hoặc đôi lúc lại là buổi khai mạc triển lãm trang sức làm từ kim loại của cô bạn học cũ. Tóm lại, cô gái này sở hữu một kho tàng những chốn vui chơi mua sắm không đụng hàng giữa Paris tưởng đâu đã thừa mứa những chốn hay ho. Le Pavillon des Canaux là một trong những nơi như vậy. Một quán café ưa thích «chuẩn Elise ».

11935102_1027225463974896_8231477905186675050_n

Chái ven kênh

Tôi thích dịch tên quán là chái ven kênh, địa chỉ chính xác ở 39 quai de la Loire, Paris 19ème. Từ bến métro gần nhất, nhớ là phải men theo một vài tiệm cắt tóc, mấy hàng giặt đồ công cộng, thêm vài công trình xây dựng choáng hết cả vỉa hè cho khách bộ hành và mấy sạp trái cây trưng bày thẳng lối. Chưa kể còn phải băng qua một cây cầu bắt vào khu dân cư rồi quẹo phải mới thấy được bức tường graffiti ẩn hiện.

Mặt tiền quán-không-chỉ-cà-phê này có góc nhìn xuống sông nước mênh mang. May sao hôm đó là một buổi chiều mưa bay lất phất nên phải phi vào nhà. Đến đây mà ngồi ngoài trời thì trật lất!

12074898_1035773193120123_6171457075382918727_n

Quán được mở ra với mô típ của một căn nhà, chính xác hơn là một căn nhà tỏ ra như vẫn còn người ở. Gian bếp sáng loáng những chiếc xoong, chất chồng các đồ nghề làm bánh. Mép bàn ăn nơi không gian sinh hoạt còn sót lại ít vụn, như thể tối qua đã có kẻ trở về và đặt lên đó cái bánh mì mua vội ở hiệu bánh đầu phố. Còn cái thanh khoác áo, mũ đằng sau bậu cửa kia ơi, chỉ tối nay thôi, mi sẽ không còn được thảnh thơi, trơ trọi!

12063605_1035769246453851_1862355997162035232_n

Ở trong cái quán-café-nhà-ở ấy, mọi ngóc ngách đều được tận dụng làm chỗ ngồi cho khách. Chẳng hạn, bạn có thể chui vào bồn tắm mà nhâm nhi ly sôcôla nóng hay leo lên chiếc giường trải drap hoa, nơi đặt đầy những búp bê lớn nhỏ mà đọc sách, thưởng trà.

12032234_1035774253120017_452911145729867287_n

Phòng bên, nhóm sinh viên đang lao nhao bàn luận về bài thuyết trình sắp tới, mà nếu tò mò ghé mắt sẽ thấy một đứa đang nghiêng ngả trên giường, đứa ỡm ờ tựa ghế, kẻ mân mê một tựa sách, hệt như họ đang trong một không gian quen thuộc của người bạn nào trong nhóm. Không ai quen nhau, nhưng từ khi bước vào, dám ai cũng thấy mình thuộc về một món đồ, một góc nhìn, một chỗ ngồi trong cái chái ấy.

12046959_1035774139786695_115583035387593817_n

Thật sự, điều làm nên sự thú vị lớn nhất của Le Pavillon des Canaux chính là sức biến đổi không ngừng nghỉ bất chấp mọi không gian và công năng. Nhà tắm với chiếc bồn bạn ngồi uống sôcôla năm nào giờ đã thành không gian hớt tóc. Khoảng sân ngăn cách ngôi nhà với lòng sông là nơi diễn ra những lớp Yoga ngoài trời… Đúng vậy, Le Pavillon des Canaux luôn đưa ra nhiều hơn một lí do cho mọi người tới lui và trở lại. Yêu thích thương hiệu Love & Dress – mời vào phòng ăn, góc cây thông Noel, để thưởng lãm những mẫu thiết kế mới. Muốn theo một khóa học ít người nói tới, Stylist ẩm thực hứa hẹn là cua nhiều thú vị. Thèm sống một đêm trắng như thời làm luận văn cuối khóa – cứ tới chái đi, chắc chắn sẽ có bạn đồng hành…

12196252_1053124754718300_1544333922843712032_n

Và có khi cũng chẳng cần một lý do nào đó sâu xa. Với tôi, ghé tới chái ven kênh là để nhớ lại một thời chạy theo thế giới của Elise những ngày mà với cô, Paris còn là cả thế giới.

—————————–

Thông tin thêm :

+ Trang web chính thức của Le Pavillon des Canaux: www.pavillondescanaux.com

+ Để cập nhật danh sách các quán cà phê nhiều cảm hứng nhất Paris, nhớ ghé qua trang: www.goodcoffeeinparis.com

Nổi bật

Don Khone những ngày ngưng kết nối (Travellive số 15.12.2015)

Tưởng chỉ ở mãi bên Tây mới có kiểu du lịch này, nhưng không, ở Lào cũng có những nơi như vậy. Một trong số đó là Don Khone.

Tôi biết đến cụm từ “Du lịch ngưng kết nối” (*) khi theo học lớp Truyền thông du lịch được dẫn dắt bởi vị Giám đốc truyền thông Văn phòng quảng bá du lịch vùng Franche-Comté, Pháp. Với đặc điểm là vùng có mật độ cây xanh rậm rạp nhất nước Pháp, chẳng có gì ngạc nhiên khi nơi đây được xem là một trong những vùng khởi nguyên và lan tỏa xu hướng mới mẻ này.

Khi thế giới ảo tạm ngưng kết nối

Trong số những người quan tâm đến hình thức du lịch này, phổ biến nhất là các thương gia, rộng hơn là những người phải chịu nhiều áp lực trong công việc – những người lúc nào cũng kè kè bên mình những thiết bị công nghệ nối họ với trăm bề tất bật nơi công sở.

Khi đến nơi cần đến, bạn sẽ được giữ hộ hoặc chủ động tắt các thiết bị thu phát sóng Internet và sóng điện thoại để có thể tận hưởng được cảnh sắc thiên nhiên nơi đó. Lý tưởng nhất cho các tuyến du lịch kiểu này thường là trong rừng sâu, nơi mọi sinh hoạt được diễn ra trong ngôi nhà gỗ vắt vẻo trên cây.

img_55221
Credit photo:  Asiaoffthegrid

Tưởng chỉ ở mãi bên Tây mới có kiểu du lịch này, nhưng không, ở Lào cũng có những nơi như vậy. Nổi nhất trong số đó có “Gibbon experience”, một tour cho phép du khách nghỉ lại trong những ngôi nhà cây, nơi có góc nhìn toàn cảnh xuống rừng quốc gia Bokeo, cho phép bạn ngủ dậy trong tiếng vượn kêu và “bay” từ nhà này sang nhà khác bằng hệ thống dây đu (zipline) chằng chịt. Đây cũng chính là món quà mà chúng tôi tặng cho cô bạn đồng nghiệp Servane trước khi cô về Pháp. Với một kẻ mê đắm với văn hóa bản địa và đã từng đặt chân đến cả những chốn thâm sâu bí hiểm nhất xứ Lào, “Gibbon experience” vẫn là trải nghiệm độc đáo nhất của Servane. Rừng quốc gia Bokeo là nơi cô được thỏa thích hiện thực hóa giấc mơ Tarzane tuổi nhỏ của mình.

Còn tôi, chưa đủ dũng khí để đối diện với thử thách zipline, tôi đã chọn Si Phan Don cho hành trình “ngưng kết nối”.

DSC03909

Sống lười nơi vạn đảo

Si Phan Don có nghĩa là “4.000 đảo” mà trong đó nổi bật nhất là Don Det và Don Khone. Với hằng hà sa số các dịch vụ vẫy chào trên mạng internet, Don Det hứa hẹn sẽ là trạm dừng chân của những người thích thử thách trên hành trình dọc ngang Đông Nam Á. Để tránh họ, tôi và Julie chọn Don Khone, cũng là đảo cuối cùng ở phía nam đất Lào, giáp ranh biên giới Campuchia.

Sau bao nhiêu vùng đất tôi có dịp đặt chân qua trong một năm làm việc ở xứ triệu voi, đảo Don Khone là nơi mang đến cảm giác thân thuộc nhất của một xứ Lào đã từng gặp trong sách vở. Phong cảnh chân chất, người dân hiền hòa, và không gian thì tĩnh lặng tuyệt đối.

DSC03894

Trên các diễn đàn, khách du lịch bốn phương chỉ vẽ nhau một hoạt động hứa hẹn lí thú khi tới Don Khone, đó là “hoạt động không làm gì”! Những gì bạn nên làm ở đây đơn giản là thuê một chiếc xe đạp rồi cứ thế chầm chậm những vòng xe trên con đường rợp bóng dừa, giữa những hàng rào đậm màu râm bụt, ngã lưng trên võng đánh một giấc trưa hay say sưa cùng quyển tiểu thuyết đã bao năm dở dang vì đọc mãi chưa tới hồi kết thúc. Thế thôi. Và Julie bảo Don Khone khiến cô thấy nhớ Hội An thật nhiều.

DSC04142

Cũng những hàng dừa nghiêng nghiêng xõa bóng, con sông quanh co uốn lượn trước mỗi mái nhà tranh và tầm nhìn ngắt xanh một màu lúa, nhưng với tôi, có một cái khác rất lớn giữa hai chốn này. Trong khi Hội An có sự giao thoa giữa nhiều nền văn hóa, Don Khone lại giản dị, đơn sơ như chưa từng biết tới thế giới bên ngoài. Thật sự, nếu không có những đầu máy xe lửa, vài chái nhà kiểu đầu thế kỷ và cây cầu Pháp cũ nối liền Don Det và Don Khone, có lẽ chẳng ai tin rằng nơi đây cũng từng chịu đựng sự xáo trộn của những tháng ngày Đông Dương thuộc địa.

Đảo đẹp nhất vào những buổi hoàng hôn. Không chỉ riêng tôi mà dường như tất cả những trái tim ngoại quốc đều bị «đặc sản» ráng chiều làm cho mê đắm. Trong mùi thơm của ly cocktail pha rượu gạo (cocktail Lao Lao), ai nấy neo hồn mình nơi chiếc thuyền câu, hay xa hơn là phóng tầm mắt sang bên kia dòng Mekong, nơi những người phụ nữ bắt đầu thu dọn chăn chiếu phơi ngoài rào, lên đèn, khép lại một ngày nữa đi qua.

DSC03942

Người Lào đặc biệt dễ thương. Sách hướng dẫn nói rằng, nếu một ngày nào đó tình cờ lạc chân vào một chòi canh trên rẫy lạ, hãy cứ sẵn gạo, mắm muối, xoong nồi mà nấu nướng, đánh chén ngon lành. Thậm chí, bạn cũng có thể đào khoai, khai sắn mang về. Chỉ cần sau đó tìm cách báo lại với người canh rẫy, bạn sẽ khiến họ thấy vui mừng vì tự nhiên làm được một việc phúc đức.

DSC04012

Don Khone thơ mộng đến mức thực tế mà như mộng mị, và dẫu ban đầu có chủ ý “ngưng kết nối” hay không, thì khi đến đây, mọi âu lo của đời sống dường như chẳng còn đất diễn. Chỉ còn lại ta với những khoảnh khắc của sự nhàn nhã.

DSC04072

Nghe Buena Vista Social Club nơi tận cùng thế giới

Điều khiến tôi thích nhất ở Don Khone đó là bạn có vẻ như đang ở nơi tận cùng thế giới, nhưng thực tế lại khác hẳn. Chưa có không gian nào thích hợp hơn để nghe Buena Vista Social Club như ở đây. Cứ mỗi tối, tôi và Julie dù có dùng bữa ở đâu cũng lại kết thúc một ngày rong ruổi bằng ly cocktail ở nhà hàng Sala Phae. Ở đây có thứ âm nhạc hàng đêm nhảy múa.

Buena Vista Social Club không phải là một ban nhạc. Đó là tên một câu lạc bộ khiêu vũ và âm nhạc rất nổi vào những năm 40, ở giữa lòng thủ đô Havana, Cuba. Sau 50 năm ngủ quên, câu lạc bộ này chỉ được thức tỉnh bởi cuộc gặp gỡ tình cờ với một tay guitar nổi tiếng người Mỹ, Ry Cooder.

Vẻ đẹp của âm nhạc Buena Vista Social gây ấn tượng vì nó chân chất và có tính biểu tượng. Và Don Khone chạm được tâm hồn tôi là vì nó vẫn tĩnh lặng với vẻ đẹp thanh cảnh rất riêng. Đó là vùng đất đã đã ôm tôi vào lòng, cho tôi nhìn lại cả tuổi thơ xưa cũ, soi rõ tâm hồn ở thì hiện tại và thúc tôi nạp đầy những năng lượng cần thiết.

Và tôi đã sống ở Don Khone những tháng ngày thong thả nhất bởi tôi biết rằng, chỉ sau một chuyến thuyền, vài ba cuốc xe, tôi sẽ lại cập bến bận rộn. Thế giới sẽ trở lại thời điểm cuối năm 2015, và tổ ấm của tôi đang loạn lên sau những ngày không được điều khiển, dù là từ xa.

Bài: TRANG AMI, ẢNH: JULIE REYNIER & NICOLAS WEYDERT 

Thông tin thêm:

+ (*) Du lịch ngưng kết nối: dịch từ tiếng Anh là «unplugged travel» hay «voyage déconnecté» trong tiếng Pháp.

+ Hành trình: Bạn có thể bắt chuyến bay của Vietnam Airlines từ Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh đến Vientian, sau đó bắt xe buýt đêm từ Vientian đến Paksé (khoảng 10 tiếng). Từ đây bắt tiếp xe buýt đến Ban Nakasang (2 tiếng rưỡi), và sau đó tại bến tàu của Ban Nakasang bắt thuyền đến thẳng đảo Don Khone.

+ Hoạt động: Một trong những hoạt động không thể bỏ qua khi đến Don Khone là đi ngắm cá heo nước ngọt Irrawaddy, một trong những loại cá heo có nguy cơ tuyệt chủng có xuất xứ từ dòng sông cùng tên ở Myanmar, và chỉ xuất hiện ở 3 nơi trên thế giới. Nếu muốn được một lần nhìn thấy dòng Mekong giận dữ, nhớ ghé thác Khone (Khone Phapheng), nơi được xem là thác nước lớn nhất Đông Nam Á.

Nổi bật

Besançon không ngủ Đông (Travellive số 15.11.2015)

Cái tên Besançon mang đến cảm giác xa lạ và lạnh lẽo với cả dân Pháp. Nhưng với kẻ đã từng xem đây là nhà như tôi, thành phố này lưu dấu những ký ức đẹp khó phai, dẫu từng phải trải qua kiểu tiết trời khắc nghiệt nhất trong đời tại chính nơi này.

Nơi cái lạnh đã thành “đặc sản”

Trong lớp học về truyền thông địa phương, vị giám đốc truyền thông của Besançon khi đó cho rằng mỗi nơi chốn đều có thể được gọi tên bằng một từ vựng. Ông đã đưa ví dụ cụm từ “nước mắm” khi nhắc đến Việt Nam. Còn với Besançon, rất nhiều người đồng thanh nói “lạnh”!

Ngày 17 tháng 1 năm 1985, dân làng Mouth (cùng nằm trong tỉnh Doubs với Besancon) từng phải sống qua cái lạnh âm 41,2 độ C. Con số kỷ lục này đã mang lại cho ngôi làng biệt danh “vùng tiểu Siberia” của nước Pháp. Besançon thì không lạnh đến mức ấy, nhưng đã có những mùa Đông tôi thấy mình bước đi với đầu gối chạm tuyết vì xe buýt cũng chịu thua. Ở đây, những ngày âm độ được chờ mong hơn là những ngày có tuyết, bởi tuyết rơi trong khoảng nhiệt độ zero, còn nếu âm thì không rơi nổi.

View of Besancon city - France, Doubs
Besancon toàn cảnh

Càng sống qua những ngày giá lạnh ở đây, tôi càng yêu hơn “những ngày cả thành phố cùng nhau giặt giũ và phơi phóng”. Đó là khi tất cả những khoảng xanh trong và ngoài thành phố được lấp đầy bằng những cuộc picnic chóng vội, tranh thủ. Tất cả những nét đẹp của mẹ thiên nhiên đều được hội tụ nơi này. Đó là vẻ đẹp pha trộn giữa cao nguyên, thác nước, sông ngòi và rừng. Rừng ở khắp mọi nơi, những khu rừng sâu và bí ẩn. Có đến hai dãy núi danh tiếng giáp ranh hoặc nằm trong vùng lãnh thổ Franche-Comté, Jura và Vosges. Vào mùa Đông, những dãy núi phủ tuyết mang lại nguồn lợi rất lớn cho người dân trong vùng. Đến hẹn lại lên, dân trượt tuyết và những kẻ viễn du bộ hành (randonneur) năm nào cũng đổ về đây nghỉ dưỡng và tham gia những trò thể thao mùa Đông. Trong số đó có cả những khách du lịch từ Áo, Hà Lan hay những nước Trung Âu cách Besançon cả chục tiếng lái xe.

Chưa hết, những cánh rừng trong dãy Jura còn mang lại một nguồn lợi rất lớn cho nền công nghiệp sản xuất đồ chơi làm bằng gỗ – một ngành công nghiệp nổi bật kéo dài từ thế kỷ 13 đến tận bây giờ. Vì lẽ này, khu chợ Noël hàng năm luôn dành vị trí trang trọng nhất để triển lãm ngôi nhà gỗ của ông già Tuyết. Tại đó, bạn sẽ được gặp những nhân vật hoạt hình và các vật dụng được chế tác hoàn toàn bằng gỗ. Và Noël cũng chính là khoảng thời gian tôi thích nhất trong suốt những tháng ngày cư ngụ phố núi miền Đông.

Thành phố của vẻ đẹp ẩn mình

Tôi tự tin đã đi bộ qua tất cả những con phố lớn nhỏ trong khu trung tâm, và chẳng cần nhìn bản đồ cũng có thể chỉ được những con hẻm tắt để đến đích nhanh nhất. Nhưng đây chỉ là một sự thông thuộc mang tính bề nổi. Để khám phá vẻ đẹp của kiến trúc địa phương, trước hết sẽ phải ngắm nhìn mặt tiền của những tòa nhà mà hầu hết đều được xây từ đá chailluz. Được khai thác từ khu rừng cùng tên, đá chailluz có hai màu xanh da trời lẫn xám và có đặc tính thú vị là liên tục đổi màu theo thời tiết và các thời khắc trong ngày. Tuy nhiên, đó chỉ là lớp lang ngoài cùng của vẻ đẹp Besançon.

Hospital Saint-Jacques of Besancon - France, Doubs
Bệnh viện Saint-Jacques, Besancon

Sự cuốn hút nằm trong những khoảng sân khuất, bên kia cổng lớn, nơi mà rất nhiều khả năng bạn sẽ được nhìn ngắm những chiếc cầu thang lộ thiên kiều diễm, uyển chuyển tựa lưng vào những bức tường rợp lá, trổ hoa. Ở khu Battant có một khoảng sân như vậy, đó là khoảng sân của Hôtel de Champagney ngụ ở số 37 rue Battant. Nếu không được chỉ dẫn từ trước, có lẽ bạn sẽ vô tình bỏ qua tòa nhà lịch sử này. Có quá nhiều thứ để nói về nó. Đầu tiên là những chiếc máng xối hình mặt thú có từ thời thế kỉ 16 vẫn ở đó trấn giữ khoảng tường mặt tiền. Không nhiều những tòa nhà ở Pháp còn giữ được những chiếc máng xối này, mà nổi bật nhất phải kể đến Nhà Thờ Đức Bà Paris. Đừng dừng chân, hãy bước tiếp vào con hẻm tối nằm sát bên cửa hàng bán nhạc cụ. Chào mừng bạn đã đến được với chiếc cầu thang đôi truyền thống nổi tiếng và cổ nhất thành phố!

Đối diện với chiếc cầu thang là một nhà hàng cùng tên với khách sạn. Trông bé nhỏ nhưng sẽ là thiếu sót lớn nếu bạn không đẩy cửa bước vào. Thực đơn của nhà hàng được thay đổi theo mùa, tùy thuộc vào sản phẩm tươi “của vùng trồng được” và những loại rượu đã được tuyển chọn kĩ càng bởi những người sành sỏi. Trịnh trọng và ấm cúng thuộc loại nhất nhì thành phố, nhà hàng là nơi lý tưởng cho những bữa ăn nói chuyện đại sự.

Để điểm thêm một dấu ấn đặc biệt cho cuộc hò hẹn ở Le Champagney, hãy quẹo phải khi từ nhà hàng trở ra. Con đường đá sỏi có vẻ bí ẩn này sẽ dẫn bạn đến một chiếc cầu thang đá lộ thiên và bức tường bên của trường sư phạm (IFMT). Đừng e sợ, cổng trường rộng mở cho cả những lữ khách không phải là sinh viên đang theo học tại đây. Chỉ một vài bước chân nữa thôi, bạn sẽ đến được với Esplanade de Griffon, nơi có góc nhìn đẹp nhất xuống những mái nhà phủ tuyết.

Nhưng nếu bạn thích trèo xuống hơn là leo lên thì vẫn còn một nơi khác mà tôi sẽ không thể chịu được nếu không nhắc đến. Đó là nhà hàng “Au vieux comtois”, một nhà hàng mà mãi đến năm thứ 3 Đại học tôi mới biết đến sau một lần được người bạn địa phương giới thiệu. Quá khó để phát hiện ra nhà hàng lọt thỏm giữa siêu thị Casino và cửa hàng đồ nội thất Style trên phố Grand-rue này, dẫu cho đây có là con đường “xương sống” đông người qua lại nhất khu phố cổ. Nhà hàng này đắt khách đến nỗi bạn sẽ bị từ chối nếu không chịu đặt bàn trước, kể cả đó là một buổi trưa trong tuần. Hầm rượu là khu vực được ưa thích nhất và tất nhiên là bạn sẽ phải chui xuống để đến được đây. Và mặc kệ ngoài kia có gió mưa bão bùng hay nắng nóng tưng bừng, đây chính là thiên đường hạ giới của riêng tôi với mùi thơm của pho mát cancoillotte, lát thịt Franche-Comté thơm nức mũi ăn kèm với nấm tổ ong hay miếng xúc xích morteau óng vàng nổi tiếng. Tôi muốn nhắc đến chiến dịch truyền thông làm mưa làm gió trong các bến đợi métro giữa thủ đô năm nào. Tấm áp phích chụp thanh xúc xích hấp dẫn, đính kèm thêm dòng slogan: “Offrez-vous 20cm de pur bonheur” (Hãy tự tặng mình 20cm thuần hạnh phúc) vậy mà làm dậy sóng dư luận !

Những trái tim không ngủ Đông

Sống ở một nơi mà tháng 4 vẫn hiếm hoi những ngày nắng, bạn sẽ tự nhiên thấy lạnh lẽo trở thành quen thuộc. Những hôm tối trời, hẹn mấy người bạn ra quán lẩu pho mát, nhấp môi vài ly rượu và chuyện gẫu cùng ông chủ nhà hàng về mùa nho làm ra nó thật là một kịch bản hay. Năm nào cũng diễn lại mà không thấy chán!

French pub, Besancon
Quán Pub de l’Etoile trên phố lớn, Grand Rue, vào một đêm tháng 3 năm 2012.

Trời càng làm khó, dân Besançon càng chân tình với nhau. Có lần, tôi cùng người yêu đã được một người phụ nữ đề nghị chở về nhà hộ vì chúng tôi lỡ chuyến buýt khuya. Khi đó bà ta chuẩn bị về đến nhà ở ngay cạnh bến xe, ngoài trời rất lạnh và chúng tôi thì sống ở tận trong trung tâm thành phố. Nhưng cuối cùng chuyến xe đó vẫn diễn ra, đơn giản vì: “Tôi không thể chịu nổi khi nhìn thấy anh chị đứng chờ buýt giữa đêm khuya lạnh lẽo như thế này”.

Sau những mùa đông ở Besançon, tôi nhận ra chẳng có bất cứ thành phố nào trên đời có thể khiến ta thất vọng nếu đôi chân được trang bị ủng tốt, đôi bàn tay được ủ ấm bởi người thương, miệng biết bắt chuyện với dân bản xứ và quan trọng là trái tim đủ cởi mở để đón nhận những trải nghiệm mùa Đông xứ khác.

TRANG AMI

Thông tin thêm:

 

  • Besançon là thành phố thủ phủ của tỉnh Doubs, vùng Franche-Comté, nằm ở miền Đông nước Pháp
  • Từ Việt Nam, bạn có thể bắt chuyến bay thẳng của Vietnam Airlines đến Paris, sau đó di chuyển từ thủ đô về Besançon bằng tàu TGV. Một chuyến TGV đi thẳng từ Paris Gare de Lyon về Besançon-Franche-Comté TGV kéo dài 2 tiếng 5 phút.
  • Ba điểm tham quan không thể bỏ qua của thành phố là Citadelle (tòa thành do thiên tài quân sự Vauban xây dựng vào thế kỉ 17, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới), Musée du temps – Bảo tàng thời gian (nơi trưng bày những sản phẩm một thời oanh liệt của nền công nghiệp đồng hồ ở địa phương) và ngôi nhà số 140 phố Grande-rue, nơi đại danh hào Victor Hugo ra đời.
  • Tất cả những thông tin liên quan đến các trạm trượt tuyết ở Franche-Comté có thể tìm thấy ở trang franche-comte.org, mục Découvrir > Montages du Jura > Hiver et ski dans le massif du Jura.

 

 

Nổi bật

Tapik, chiêu đãi kiểu thiên đường (Travellive magazine, april 2015 issue)

Bài và ảnh: Trang Ami

>> Online Vietnamese/English version

Ở Tapik có tất cả mọi thứ để lấp đầy cuộc sống. Nắng vàng, biển xanh, cát trắng, hàng dừa nghiêng nghiêng xõa bóng, những người hàng xóm vẫy tay chào đón, và hải sản ngon!

Nói không với “thiên đường đại chúng”

Chuyến đi này vận hành theo một chu trình ngược. Chỉ khi đã cầm hai cặp vé đến Manila trong tay, tôi và bạn đồng hành mới bắt đầu tìm kiếm một điểm đến. Boracay là phương án được bạn tôi đề xuất, cũng là chốn được phần đông khách du lịch lựa chọn. Cái suy nghĩ sẽ có một album ảnh từa tựa như những album của người khác khiến tôi quyết định “mình phải đi một chỗ mới!”

Ở cái đất nước có 7107 hòn đảo này phải có một chốn nào đẹp và độc chứ. Và Tapik chính là đích đến được tôi cho vào tầm ngắm sau cả một hành trình zoom vào rồi lại zoom ra trên bản đồ đảo Palawan, hòn đảo rộng lớn nhất quốc gia này.

Để đến được bãi biển Tapik, chúng tôi phải bắt máy bay từ Manila đến thành phố thủ phủ Puerto Princesa, sau đó ngồi xe du lịch mất thêm 6 tiếng đến làng El Nido. Chưa hết, từ đó còn phải bắt thêm một chuyến xe chừng 2 tiếng đồng hồ vòng vèo đường núi nữa.

DSC02713

Vì biết xe sẽ đến El Nido lúc sẩm tối, chúng tôi quyết định ngủ lại làng một đêm thay vì đi thẳng đến Tapik. Tuy mất thêm thời gian, nhưng bù lại sẽ được ngắm ráng chiều trên bãi biển Corong Corong – “nơi đẹp nhất để ngắm hoàng hôn ở Palawan” theo cẩm nang Petit Futé, được dạo thăm buổi họp chợ sáng thứ 7 và trải qua đêm “tập huấn” ngủ trong nhà tranh, trước khi lên đường tới biển Tapik.

Có 3 phương án di chuyển từ El Nido đến Tapik. Thuê xe máy tự lái, liên hệ nhà nghỉ để được đón bằng xe riêng và bắt xe Jeepney cùng người dân địa phương. Bọn tôi chọn phương án cuối cùng, cũng là phương án tiết kiệm nhất – đồng nghĩa với trải nghiệm ngồi lên một cuốc xe chất gà chất vịt, thậm chí là đầy nhóc những thanh niên địa phương chênh vênh trên nóc.

Quãng đường từ El Nido đến ngôi làng Sibaltan (ngôi làng ngay cạnh bãi biển Tapik) chỉ chừng 35 km, nhưng vì đường sá còn nhiều chỗ chưa được rải nhựa, lại thêm việc dừng xe đón/trả khách liên tục nên xe chạy đến 2 giờ mới tới.

Ngồi với người bản xứ, được nghe họ kể về cuộc hành trình hàng trăm km đưa con đi khám bệnh, được nhìn ngắm những vận chuyển lên xuống từ trên nóc xe, được hỏi han về cuộc sống của người dân làng, được kể về chính mình với những người hàng xóm, thấy họ cởi lòng với mình, thấy mình gần gũi với cuộc sống nơi này như thể đây là một chuyến về làng của người con viễn xứ.

DSC02821

Bắt chuyện với một người phụ nữ đã từng rời quê hương đi làm giúp việc ở Ả Rập Saudi trong suốt 6 năm trời, hỏi tại sao chị trở về khi ai cũng ước mơ ra đi lập nghiệp, chị đáp: “Tôi đã lo được cho những người em của mình, đã xong nhiệm vụ nên quyết định quay về”.

Xe về tới làng Sibaltan, Randy, quản lý khu nghỉ dưỡng Tapik beach đã ở đó chờ sẵn. Sau khi cùng nhau đi bộ khoảng 800m dưới hàng hàng lớp lớp những rặng dừa xanh, cuối cùng chúng tôi cũng đến được thiên đường Tapik Beach Park guesthouse. Tuy nơi này chỉ mới chính thức mở cửa đón khách từ cuối năm 2013, nhưng chúng tôi không phải là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến. Trước đấy một tháng, một cô gái tên Thảo người Sài Gòn đã tiếm mất “danh hiệu” này.

DSC02984

Tapik, thiết đãi kiểu thiên đường

Vì nằm ở hướng đông nên “món ngon” không thể bỏ qua khi đến đây là khung cảnh mặt trời mọc. Chưa hết, mỗi đêm Randy còn hào phóng đãi khách một khóm lửa trại bên bờ biển để chờ đón trăng lên. Giữa những cuộc chuyện trò bằng nhiều thứ tiếng, giữa những nhỏ to với người bạn đồng hành, giữa mùi thơm của món ngon trong bếp, giữa hương thanh thanh của những vị rượu quen quen, thấy những giấc mơ tuổi trẻ chơi vơi giữa trời, trong đó có ước mơ được ngắm trăng trên một bãi biển vắng người, như ở đây, giờ này. Ô hay, giữa cái nơi heo hút này, có một ước mơ của mình đã được thắp sáng.

Theo tờ rơi du lịch của chính phủ Philippines, đây là đất nước mà bất cứ người dân nào cũng chỉ cách biển khoảng 2 giờ di chuyển và cuộc sống dưới nước cũng muôn màu như trên cạn vậy. Vì lẽ này, đã tới Philippines thì phải đi lặn biển và dong thuyền ra khơi.DSC02768

Tapik beach park guesthouse đề xuất một tour dạo biển kéo dài từ 10 giờ sáng tới 4 giờ chiều với giá 1200 peso, trải qua 4 địa điểm là Binulbulon, Malabuso, Maosouon và Mazonon. Ở hai địa điểm đầu tiên, chúng tôi được thỏa sức lặn ngắm san hô giữa dòng nước trong veo thấy đáy. Chưa bao giờ những chú rùa biển, những con cá đủ màu và thậm chí là cả những chú tiểu cá mập (baby shark) lại lượn lờ ở một cự li gần đến thế. Sau đó, Randy bí mật hướng thuyền về một hòn đảo mà bãi cát chưa hề in dấu chân ai qua (ít nhất là vào ngày hôm đó). Quá khó để có thể tả lại khung cảnh thần tiên ấy. Đối với bạn đồng hành đến từ Hà Nội của tôi, đây thực sự là lần đầu tiên cô được bước trên một bãi biển không người.

Đã lỡ so nơi này với thiên đường, càng không thể bỏ qua khoản “yến tiệc”. Đêm đầu tiên tới Tapik, Randy đề xuất bọn tôi món cua hấp với nước sốt sữa dừa. Phần mỗi người là hai con cua to cỡ hai bàn tay người chụm lại, giá rẻ đến bất ngờ kể cả với một kẻ đến từ Đà Nẵng như tôi – 200.000vnd.

Ở Philippines, phổ biến nhất có món “adobo” thường được làm từ thịt gà hoặc thịt lợn, ướp tẩm với tỏi và nướng tương trong nhiều giờ liền, trước khi được hầm với giấm, lá nguyệt quế, muối và hạt tiêu đen. Món “Tapik adobo rice” thì lại được biến tấu thêm vào ít sữa dừa bùi bùi, thơm ngậy.

DSC02951

Trong suốt thời gian ở lại đây, tôi bị mê hoặc bởi tất cả những món có chữ “sweet” đi liền đằng trước. Từ “tôm ngọt” tới “mực ngọt”, cứ gọi ra là sẽ có một suất cơm ăn kèm với món hải sản ngọt ngọt mằn mặn, thơm thơm mùi hành. Thỉnh thoảng lại nghe ra một vị chua mỏng mỏng, có lẽ của “kalamansi”, loại chanh nhỏ vẫn thường góp vị trong các món ngon xứ này. Để giải nhiệt, một trái dừa non (“buko”) thu hoạch trực tiếp từ mấy rặng dừa ngoài biển là lựa chọn số một. Thỉnh thoảng giữa hè phố Manila bạn sẽ bắt gặp cảnh những người đi làm uống buko sớm, bất chấp bao nhiêu ánh nhìn kỳ lạ của những người khách du lịch nước ngoài, trong đó có tôi.

Chỉ có một Bo-Bog trên đời!

Từ Tapik phóng tầm nhìn ra xa sẽ thấy một cái đảo hoang, gọi là Bo-Bog. Trên hòn đảo nhỏ xíu và biệt lập này chỉ còn trơ lại một khung tường cũ, trước vốn là căn nhà làm nơi canh gác. Vì hoang sơ lại nằm chơ vơ giữa biển nên ai đến tắm cũng sẽ có cảm giác mình như chúa đảo vậy. Cùng với anh chàng phục vụ tại nhà nghỉ, bọn tôi chèo thuyền kayak ra đến đây vào đúng lúc giữa trưa, trời xanh biển xanh điệp vào nhau tạo thành một khung cảnh an yên hiếm có.

DSC02864

Gần tới lúc rời đi, anh chàng hỏi tôi vậy là đã hết kỳ nghỉ hè rồi sao, vừa hỏi han vừa tỏ ra tiếc nuối thay. Đáp lại, tôi mở cho anh chàng xem video quay cảnh đường phố Đà Nẵng (bụng bảo dạ hẳn xem xong anh ta sẽ ố á khen thành phố cô đẹp quá, tôi ước mơ được tới đó quá), vậy mà anh chàng chỉ nở một nụ cười khoái trá “ở chỗ đó làm gì có Bo-Bog nữa đâu, chắc chán lắm nhỉ”. Trời ơi, trong khi cái làng Sibaltan của anh ta thì internet chập chờn, điện chỉ xuất hiện từ 5pm tới 10pm, nước cứ lâu lâu hỏng một vài tiếng, trò tiêu khiển mỗi chiều của đám trẻ con là dắt nhau ra cào nghêu, bắt ốc còn thanh niên có mỗi một sân bóng rổ và một bàn bida cũ mèm!

DSC02829

Thế đấy, trong mắt anh chàng, làng quê của anh vẫn là nhất, hoang đảo Bo-Bog còn tuyệt vời hơn cả thành phố đáng sống triệu triệu người ngưỡng mộ và mơ được đến sống của tôi. Và chân lí “thiên đường Tapik” của tôi chính là vay mượn từ kiểu tư duy của anh chàng. Cho đến khi tôi chưa tìm được một bãi biển nào xanh hơn, thức ăn ngon hơn, người dân tử tế hơn và cát mịn hơn, thì Tapik cứ “tạm” là thiên đường vậy!

Tac gia

Thông tin thêm

  • Tapik Beach Park thuộc Barangay Sibaltan, một ngôi làng nằm ở phía Đông của El Nido, tỉnh Palawan
  • Những hãng hàng không có đường bay Manila – Puerto Princesa là CebuPacific, PAL Express, AirAsia
  • Từ Manila, bạn có thể bắt máy bay đến thẳng El Nido. Phương án tiết kiệm hơn đó là bắt máy bay đến Puerto Princesa, sau đó đi xe bus (6 tiếng) đến làng El Nido rồi liên hệ Tapik Beach Park để được đón bằng xe riêng
  • Từ tháng 12 đến tháng 5 là khoảng thời gian lý tưởng nhất để du lịch Phillipines với tiết trời mát mẻ, khô ráo
Nổi bật

Gorée, tự do giữa đảo nô lệ (Travellive, số ra 15/3/2015)

Bài: Trang Ami – Ảnh: Maggy Leoncelli

4

Gorée của kiếp bi thương nô lệ giờ đã được thay thế bằng Gorée của những trái tim nghệ sĩ. Còn đối với tôi, Gorée sẽ là kỷ niệm mãi nhớ, về một buổi ngắm hoàng hôn lãng mạn từ khoảng sân hoang tàn nơi góc đảo.

Lời mời ở Le Jovial

Buổi tối mới đến Dakar, tôi tình cờ gặp anh chàng địa phương ở quán bar Anh chàng vui vẻ (Le Jovial). Cồn vào, lời ra, anh chàng làm nghề lễ tân khách sạn đưa số điện thoại và hẹn sẽ dắt tôi đến đảo Gorée vào một ngày nào đó do chính tôi chọn lịch. “Hôm nào em tập huấn xong sớm thì chỉ cần gọi anh một tiếng, ta hẹn nhau nơi bến cảng rồi đi luôn”. Trước khi rời quán, anh chàng còn cố gào vào tai tôi: “Dù anh chẳng quen thân em nhưng nếu biết em đến Dakar mà không đi Gorée thì anh bứt rứt lắm. Em không đi được thì anh tiếc dùm em đấy!”

Để chàng ta khỏi tiếc, tôi quyết định đến thăm Gorée. Nhưng là với một anh chàng khác.

Không lối về

Gorée là một hòn đảo nằm quay mặt về hướng đối diện thủ đô Dakar của Senegal. Tuy chỉ cách thủ phủ chừng 2 km nhưng hòn đảo lại mang trong mình một thân phận lịch sử hoàn toàn riêng biệt. Trong khoảng giữa thế kỉ 15 đến 19, đây là điểm giao dịch nô lệ lớn nhất khu vực châu Phi. Suốt 400 năm ấy, chẳng ai muốn đến Gorée vì điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải khoác lên mình kiếp nô lệ, chẳng biết ngày mai được đưa đi đâu và cũng không thể tự định đoạt được số phận chính mình. Ước tính, có khoảng 20 triệu đàn ông, phụ nữ và trẻ em châu Phi đã bị mang đến Gorée để bán cho những người chiếm hữu, trước khi bị chuyển lên tàu, vượt Đại Tây Dương sang Bắc Mỹ, Nam Mỹ và các nước vùng Caribe.

Photo by Maggy Leoncelli (31)

Loanh quanh trên đảo, đến đâu cũng có thể bắt gặp những công trình ít nhiều gắn bó với những tháng ngày đen tối của lịch sử nhân loại: đồn lũy, xà lim, đường phố, quảng trường, nhưng sống động nhất vẫn là House of slaves (Ngôi nhà của những người nô lệ).

Ngôi nhà được xây dựng vào năm 1776 bởi người Hà Lan này cũng chính là ngôi nhà nô lệ cuối cùng tồn tại ở Gorée. Đến thăm bảo tàng, bạn sẽ được chứng kiến những chiếc xà lim với diện tích vỏn vẹn 2.60 x 2.60m từng là nơi giam giữ từ 15 đến 20 người nô lệ.

Tất cả những ngôi nhà nơi khu vực rìa đảo, thậm chí là cả chính điện của nhà thờ hiện nay, đều đã từng là những nhà giam cầm. Các cô gái trẻ được giam giữ tách biệt với phụ nữ lớn tuổi vì họ có giá hơn. Thậm chí còn có cả một căn xà lim tách biệt dành cho những nô lệ tạm thời không đủ điều kiện, mà cụ thể là những nam nô lệ có mức cân nặng tối thiểu dưới 60kg. Ở đó, họ sẽ được “vỗ béo” bằng món đậu niebe để sớm tăng trọng lượng cơ thể.

Đến thăm Ngôi nhà của những người nô lệ, bạn sẽ nhìn thấy một hành lang hẹp và dốc còn in dòng chữ “Cánh cửa không có đường trở lại”. Một khi bước qua khỏi cánh cửa này để dẫn ra khu vực đậu tàu, những người nô lệ sẽ không bao giờ có thể quay trở lại đất mẹ nữa. Cũng tại đây, rất nhiều trong số họ đã nhảy xuống biển mong tìm cách trốn thoát để rồi thấy mình chẳng thể đi quá xa vì bị bắn bởi lính canh hoặc bị cấu xé bởi cá mập. Chính những vết thương còn lại sau thời gian bị xiềng xích cầm tù đã “tố cáo” họ với lũ cá háu đói ấy.

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã phải thốt lên hai chữ “rất mạnh mẽ” để nói về cảm xúc của mình sau khoảnh khắc bước qua hành lang hẹp nơi Ngôi nhà nô lệ.

Và cũng chính những dấu tích gắn liền với thời kỳ lịch sử quan trọng này mà UNESCO đã công nhận các công trình trên đảo Gorée là di sản thế giới vào năm 1978.

2

Gorée của những xúc cảm mới

Gorée chất chứa trong mình vẻ đẹp “đa chủng tộc” do được khoác lên mình những mảng màu khác nhau. Qua mỗi thời kỳ cai quản, người Bồ Đào Nha, người Hà Lan, người Anh, người Pháp đã không chỉ đảm nhiệm công việc cai trị mà còn để lại ít nhiều những nét kiến trúc riêng biệt trên mỗi mảng tường, mái ngói, hàng cây.

Photo by Maggy Leoncelli (38)

Tôi mê cảm giác ngồi nghỉ trưa nơi góc thềm Bảo tàng Hải dương học. Khi đó, tôi đã được nhìn ngắm những bận rộn của dân làng. Lanh lảnh bên tai là tiếng hò hét vui vẻ của đám trẻ địa phương quanh trái bóng lăn, trước mắt là hình ảnh cụ già thong thả chuyện trò dưới bóng râm bao báp, xa xa là cảnh những người mẹ địu con trong hiu hiu gió biển Đại Tây Dương.

Photo by Maggy Leoncelli (36)

Theo lời của Caty, một người phụ nữ làm nghề bán trang sức địa phương, thì hòn đảo “không xe hơi, không cả xe đạp” này hiện là nơi sinh sống của khoảng 1700 người. Cư dân gắn bó nhất với hai nghề đi biển và kinh doanh các mặt hàng trang sức. Khi thuyền vừa cập bến cũng là lúc đám phụ nữ bán hàng chia nhau từng “con mồi” mà họ đã nhanh chóng cho vào tầm ngắm. Cứ thế, họ đi theo thân thiết gọi bạn là “cô bạn gái yêu dấu của tôi ơi”, “em gái nhỏ bé ơi” và tiếp đó sẽ là tiết mục khen bạn đẹp (nhưng vẫn đẹp hơn khi khoác lên mình trang sức của họ, tất nhiên!) Kinh nghiệm là nếu không đi cùng với dân địa phương thì tốt nhất là đừng mua gì cả vì kiểu gì bạn cũng sẽ bị hớ. Cô bạn Maggy của tôi từng được chào mời chiếc vòng cổ giá khởi điểm 40.000 CFA, nhưng rút cuộc lại mua về với số tiền vỏn vẹn 6.000 CFA.

3

Ngán ngẩm những lẵng nhẵng mời chào, anh chàng đồng hành rủ tôi bỏ lại tất cả náo nhiệt của khu vực bến tàu để cùng nhau lên le Castel, một khu đồi lởm chởm đá bao lấy vùng công sự của đảo, cũng là nơi có góc nhìn bao quát xuống toàn bộ hòn đảo.

Không còn những người bán hàng chèo kéo, chẳng còn tiếng mặc cả, trước mắt tôi giờ là cuộc sống len lỏi trong những ngóc ngách của công trình quân sự. Chủ nhà là những người nghệ sĩ hào phóng. Họ sẵn sàng mở toang cửa nhà mời bạn vào chơi sau chỉ một nụ cười chào, lôi cho được những quả baobab nơi góc nhà ra bóc tách “biểu diễn” thứ quả truyền thống, hay thậm chí là cố nhét vào tay bạn đứa cháu hàng xóm và đòi được chụp ảnh bạn với thằng nhóc. Tất cả những gì họ làm chỉ vị một mục đích duy nhất: để bạn có một ấn tượng Gorée độc nhất.

10671230_10152513984736947_7164936731006171109_n

Trong số những cư dân ở ngôi làng công sự này, nổi nhất có lẽ là Balla Ngongo, người nghệ sĩ Senegal nổi tiếng đã quyết định chọn le Castel ở Gorée làm nơi triển lãm một vài công trình sáng tác của mình. Hầu hết những tác phẩm này được làm từ vật liệu tái chế.

Photo by Maggy Leoncelli (26)

Lang thang giữa ngôi làng nghệ sĩ, chắc chắn bạn sẽ nhìn thấy một khẩu súng thần công khổng lồ chóc ngóc trên đỉnh đồi công sự. Khẩu thần công có tầm bắn đến 14km này chỉ được dùng đúng một lần vào năm 1940 bởi người Pháp, nhằm bắn hạ một chiếc thuyền của Anh trong trận chiến Dakar. Đến nay, dù gỉ rét xác súng vẫn còn nằm lại trên đỉnh. Điều thú vị là những xưởng vẽ thông nhau trong hầm công sự tối om kia có thể sẽ được dẫn ra ngoài từ “bụng” khẩu thần công ấy. Một khám phá bất ngờ và đủ vui cho một buổi chiều lang thang trên đồi.

Thế nhưng, le Castel lại không phải chốn lí tưởng nhất để ngắm vẻ đẹp cuối ngày ở Gorée. Tin tưởng kinh nghiệm lần thứ 5 đến đảo của anh chàng đồng hành, chúng tôi cùng nhau thả dốc xuống dưới trung tâm đảo và tiến vào một khoảng sân khuất. Nếu trí nhớ của tôi đủ tốt thì đó là ngôi nhà hoang có gắn biển “Sapeur Pompier” (Lính cứu hỏa) của một thời xa cũ.

Photo by Maggy Leoncelli (39)

Ngắm hoàng hôn tại nơi này đẹp hơn trên đỉnh công sự vì ở đây có tiếng trống sabar vẳng bên tai, có những điệu nhảy của mấy cô gái đảo, có tiếng cười đùa của lũ trẻ con chơi trò rượt đuổi và có cả một Dakar đang lên đèn trước mắt…

Hoang hon o Goree

Có lẽ vì khoảnh khắc này mà hoàng hôn lại là thời điểm nhiều cặp tình nhân cập bến Goreé nhất. Từ Dakar, họ chờ cho những dấu chân khách du lịch đã rời đi rồi mới lên phà ra đảo. Đâu có xa, giữa Dakar và Gorée chỉ cách nhau có một chuyến phà kéo dài 20 phút chứ mấy. Và nếu có để lỡ chuyến phà cuối cùng lúc 11 giờ đêm thì cũng có sao? Ngắm hoàng hôn cùng nhau trên đảo chẳng phải là một cái cớ quá thuyết phục để ở lại đây đêm nay…

TRANG AMI

Thông tin thêm

  • Từ Việt Nam, bạn có thể bắt chuyến bay thẳng đến Paris rồi từ đây lại bắt các chuyến bay Air France từ Paris sang Dakar (khoảng 5 giờ đồng hồ)
  • Francs CFA là đồng tiền được sử dụng rộng rãi ở một số nước khu vực Tây Phi, trong đó có Senegal
  • Loài cây biểu tượng của Senegal với hình hài sum suê như những bộ rễ mọc ngược có tên là baobab (bao báp). Cơm khô trong trái baobab được dùng làm một loại nước uống phổ biến có tên là “Bui”
  • Việt Nam không có đại sứ quán Senegal nên thủ tục xin visa sẽ được thực hiện qua Internet. Mọi thông tin liên quan bạn có thể tìm thấy tại www.visasenegal.sn
Nổi bật

Hội An, nơi cả thế giới dừng chân (Travellive magazine, january 2015 issue)

Tôi đã rời những điều thân thuộc để tìm tới giữa lòng thế giới, để khi trở về thấy nhà mình là nơi cả thế giới muốn được cùng “nghỉ lại và ăn sáng”.

Hội An nơi cả thế giới dừng chân - Travellive magazine
                                      

Nếu hỏi đâu là thời điểm tuyệt nhất để đến Hội An, câu trả lời có thể sẽ rơi vào bất kì 11 tháng còn lại trong năm, nhưng kiểu gì cũng không thể là tháng cuối cùng! Có gì hấp dẫn trên những con phố vốn đã trầm mặc nay càng nặng nỗi ưu tư vì không khí lạnh? Biển Cửa Đại của những cơn sóng xám xịt làm sao sánh được với những ngày “nắng vàng, biển xanh và em”?

Thế mà, tháng 12 nhà tôi lại đông khách “airbnb” (bed&breakfast) nhất.

Tôi vẫn tức cười khi so sánh những vị khách này với hình ảnh làn gió ùa vào nhà, chẳng cần biết từ đâu và bao giờ thì rời đi. Tất nhiên là giữa những đến và đi là những mẩu chuyện cười đến rung cả bàn ăn, còn bàn ăn những ngày có họ cũng tung tóe hơn vì chẳng ai đủ từ tốn và kiên nhẫn dùng chiếc kềm bóc vỏ cua một cách bài bản như ở khách sạn có gắn sao.

Nghỉ lại nhà chúng tôi khiến họ có cảm giác thân tình như đây là nhà họ, nhà ở một nơi thật xa.

***

Chúng tôi không đến từ Hội An. Thiết tha một cuộc sống xa khỏi tiếng còi xe và không gian chật chội nơi đô thị, gia đình tôi quyết định dời về một xã nhỏ, cách phố cổ chừng 10 phút chạy xe. Người bố họa sĩ gốc gác miền Nam nước Pháp của tôi gần như ngay lập tức si mê mảnh đất có góc nhìn xuống cánh đồng hợp tác xã. Ông nhất định phải cất nhà trên mảnh đất ấy để sáng sáng được chạy bộ dạo quanh không gian ngát mùi lúa chín.

Hội An từ định nghĩa một đô thị cổ tấp nập hàng hiệu may đo, nhà hàng cà phê sầm uất, bỗng dưng trở thành một Hội An thôn quê, nơi mà vợ chồng Rebecca người Úc đến trải qua kì trăng mật đã để lại chia sẻ rằng họ quá yêu những buổi sáng cưỡi xe đạp băng qua đám gà, vịt (thỉnh thoảng còn có cả bò) rồi sau đó dừng chân trong chốt lát tại quán café đầu hẻm, trước khi bắt đầu một ngày khám phá…

Tôi đã chẳng bao giờ nghĩ được rằng “nhà ba mẹ” cũng là một phương án điểm đến trăng mật, nếu không có Rebecca.

HOI AN NOI CA THE GIOI DUNG CHAN-page-004

***

Hội An đã dắt chúng tôi đến với những gắn bó mới lạ.

Cách trung tâm phố cổ chưa tới 20 phút chạy xe máy là nơi sinh sống của một gia đình có nghề đi thuyền. Cả 7 con người ta mà chỉ chui rúc trong một căn nhà cấp 4. Nghèo nhưng hết cỡ hào phóng.

Hồi mới tới Hội An, ba tôi tình cờ gặp một chàng lái đò tự giới thiệu tên Dũng và được anh chàng mời đi thuyền. Trong lúc chèo, đám bạn thuyền bên hỏi mày lấy ông Tây bao nhiêu, anh chàng đáp chỉ chở đi chơi miễn phí và sẽ không đòi ông ta đồng nào. Tất cả diễn ra bằng tiếng Việt và mọi người nghĩ rằng ông không hiểu. Phải rồi, ông chẳng tỏ ra là ông hiểu, chỉ nín thinh động lòng.

Sau này, chúng tôi phát hiện rằng hôm đó Dũng không phải đang chèo cái thuyền của nhà anh ấy, đó là thuyền đi mượn.

Trở về nhà, cùng với tổ chức từ thiện Giọt nước, các tình nguyện viên sắm cho Dũng một cái thuyền để anh ngày ngày ngao du khu rừng dừa Bảy Mẫu. Có thuyền rồi, Dũng có thêm công việc chở khách mà đa số đều là những “làn gió” được nhà tôi dẫn đến.

Cũng may là thành phố đang rầm rộ đầu tư phát triển du lịch ở các làng nghề ngoại ven nhằm giảm tải sức tập trung của du khách trong khu phố cổ. Thế là anh Dũng không sợ thất nghiệp rồi.

***

Nói về đám bạn mới bước ra từ airbnb thì ôi thôi vô thiên lủng. Có cô nàng Ally Hàn Quốc chỉn chu tác phong người làm truyền thông ở một ngân hàng bên Singapore thì cũng có hai cô người Mỹ “lông bông” thế giới để khám phá về văn hóa “rượu chè”, dự tính sẽ cho ra đời một công ty nhập khẩu rượu vào Mỹ.

Hôm nay tôi có thể ăn tối cùng anh chàng Vivek gốc Ấn đang đi vòng quanh thế giới “để nghiệm lại xem bản thân có thực sự muốn lấy vợ hay không, trước khi quay về “chui đầu vào rọ”, tối hôm sau đã thấy mình đi bar với hai cô gái Đức thánh thót như sáo sậu.

Rồi đầu óc của tôi có phong phú tới đâu cũng chẳng đủ để tưởng tượng là có ngày mình chuẩn bị món điểm tâm Cao Lầu cho một anh chàng từng (cùng đồng nghiệp) làm ra Google Drive.

Hôm trước rõ ràng trong “profile” hiển thị thông tin khách là đầu bếp, trò chuyện mới hay anh chàng Pierre-Hugo đã chuyển hệ sang làm “nhân viên nhân sự của một hãng sản xuất máy bay”. Đơn giản vì “airbnb chưa cập nhật được công việc hiện tại, nó chỉ lưu lại công việc ở thời điểm tôi tạo tài khoản thôi”.

Từ đầu bếp đến nhân sự một hãng máy bay có lẽ chỉ cách nhau một gang tay thật.

***

Nếu cảng thị Hội An đã từng in dấu chân của các thương nhân người Nhật, người Hoa, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp đến bán mua trao đổi từ thế kỉ 15 trở lại, thì ngày nay cũng vậy, đây là nơi mà những trái tim ngoại quốc “tìm về, khóa trái cánh cửa lòng mình lại rồi vứt chìa khóa đi” (lối so sánh của đài DVTV).

Điểm chung của những con người này không chỉ là việc họ té vào tình yêu và sống lại Hội An mà còn vì họ đều đã đến đây và dưỡng bồi những giấc mơ đời mình.

Ban đầu học đến chơi 2 tuần, sau đó kì nghỉ được kéo dài thêm ra, sau cùng họ quay về nước dọn đồ sang đây ở hẳn. Họ có thể là bà kiến trúc sư mê ý tưởng mở một cửa hàng “brocante” (cửa hàng chuyên bán đồ cũ), có khi là tác giả văn học có tên trong sách giáo khoa, có lúc lại là nhà thiết kế mê mệt thứ lụa ở xứ sở nào xa lắc, nhưng cuối cùng lại chọn Việt Nam để hiện thực ước muốn tạo lập thương hiệu cho riêng mình.

Trong số những người bạn xa xứ ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với Reiko của quán U café Hội An. Cái tên U có thể hiểu thành hai nghĩa, hoặc là Ứ trong Ứ đọng – bởi quán hay bị lụt khi mùa mưa về, hoặc là Ừ như cách nói vâng của người Quảng. Quán café nằm bên bờ sông Hoài này không chỉ nổi bật với trường phái ẩm thực fusion (kết hợp truyền thống Việt Nam – Nhật Bản), dự án mở lớp đào tạo dịch vụ làm du lịch và ngoại ngữ (tiếng Anh, tiếng Nhật và tiếng Etperantô) cho các bạn nhỏ khó khăn, mà còn nung nấu trong mình ước ao nhân rộng thứ cà phê hữu cơ mà mọi người lăn lội tìm được trên Daklak. Điều tôi quý nhất ở U nằm ở hệ thống lọc nước thân thiện môi trường duy nhất tại Việt Nam nhờ được trang bị một hệ thống cống sinh thái học (eco-biological).

Trong khi tất cả mọi người đều đang bận tâm đến việc giải quyết hậu quả của những cơn lũ nơi phố cổ, một người bạn Nhật lại loay hoay tìm cách lọc sạch những “cơn lũ” của quán café mình thải ra, để nó không ảnh hưởng tới môi trường sinh thái.

***

Người Nhật quan tâm đến Hội An cũng như cách mà người Việt tri ân bạn bè tứ xứ.

Bất cứ ai đến Hội An cũng ghé thăm chùa Cầu, một công trình do các thương gia Nhật Bản gom góp xây dựng vào khoảng thế kỉ 17 với mục đích ban đầu là để “yểm” con thủy quái Mamazu ngoài khơi xa, không cho nó quẫy mình làm động đất, cũng nhằm mang lại sự yên ổn làm ăn cho cư dân phố Hội. Nhân chuyến ghé thăm Hội An năm 1719, chúa Nguyễn Phúc Chu đã đặt tên “Lai Viễn” cho chiếc cầu, mang ý nghĩa “bạn đến từ phương xa”.

Dù có thể là vô tình, ý nghĩa cái tên của cây cầu biểu tượng vẫn tồn tại trong thực tế hiện tại. Và biết đâu đấy, chính bạn cũng sẽ là một người “bạn từ phương xa” đến đây, té vào tình yêu và quyết định ở lại với người dân phố Hội.

TRANG AMI

Nổi bật

Intouchable

Từ hồi chuyển vào nhà mới, mình như trở thành một trong những nhân vật chính của một bộ phim câm.

Trên mảnh đất này, ngoài mình là người trọ đầu tiên và duy nhất cho đến hiện tại, còn có hai ông cháu. Mình nhìn thấy họ không nhiều. Vào đúng 9 giờ kém 10 mỗi sáng, người cháu luôn mặc chiếc áo màu da cam sẽ ngồi trên thềm nhà để chờ đợi một điều không thuộc phận sự của cậu ta. Cậu ta chờ mở cổng cho mình.

Giữa mình và chàng thiếu niên này chỉ có hai lần nhìn thấy và nói với nhau lời cám ơn và xin chào, “khop chai” và “sabaidee”, mỗi ngày.

Với người ông, mình có nhiều cơ hội va chạm hơn. Đó là những va chạm không trực tiếp.

Vì không thể sử dụng một ngôn ngữ chung để truyền thông với nhau, mình chọn cách không sử dụng lời nói. Cho đến giờ này, tất cả những tủn mủn như việc cây đinh bị sút trên tay nắm cửa bếp hay việc nước toilettes không đủ mạnh đều đã được ông xử lí ngay hôm sau, khi mình đi vắng, dù không cần đến lời báo của mình.

Có lẽ ông đã nghe thấy tiếng mình cầm cán dao nện vào thanh nắm khi thử tự xử lí. Hoặc có lẽ ông thông thạo căn nhà của mình như chính không gian sống của chính ông nên cũng nhạy sóng với những khác thường.

Tuy nhiên, không phải bất cứ sự can thiệp không lời nào cũng khiến mình hài lòng.

Mỗi tuần 2 lần sẽ có một người phụ nữ đến dọn nhà mà sau này mình mới phát hiện đó chính là cô con dâu của ông già. Những ngày đầu khi mà mình còn chưa sử dụng căn bếp, nhiệm vụ của cô là chỉnh drap giường, chùi toilettes và lau nhà. Cách đây 3 hôm, cô khiến mình xấu hổ khi nhìn thấy bồn rửa chén chất đống đã được rửa sạch. Không một váng mỡ. Mình đã nhíu mày và gần như ngay lập tức tóm lấy điện thoại để nhắn tin cho chủ nhà. “Làm ơn hãy nói với cô giúp việc rằng rửa chén không phải là nhiệm vụ của cô ấy. Tôi sẽ là người rửa chén dĩa bẩn của mình”.

Thực tế, cảm giác nhìn thấy đống chén bẩn do mình gây ra được một người thứ ba xử lí không hề là một cảm giác nhẹ nhõm. Thậm chí, việc nghe cô bé người Việt lâu năm ở Lào bảo rằng “khu nhà của chị có lẽ chỉ người nước ngoài ở vì người Lào không thích sống gần chùa vì chùa là nơi người ta hay gửi tro và di ảnh của người đã chết đến để thờ cúng” còn khiến mình thấy nhẹ nhõm hơn.

Chị người Việt bán cơm tỏ ra ngạc nhiên khi mình sống một mình. Chị bảo, từ nhỏ đến lớn chưa bao giờ chị ở một mình nên rất sợ điều này. Mình có sợ không?

Mình có tư cách để sợ không, khi mà mình không đang một mình.

Bằng một cách nào đó, họ luôn để mắt và thầm lặng canh gác cho sự tiện nghi của mình.

Hai người họ sòng phẳng một cách kì lạ.

Đó là hai người mà nếu tối qua được mình mang cho đĩa thịt heo kho sả thì sáng nay đã để lại ngay trong chiếc đĩa mang trả một quả đu đủ. Một quả đu đủ chín vàng.

Nổi bật

#JesuisCharlie

Có lẽ sáng nay những người cha, người mẹ, người chồng, người vợ đó đã không hề biết được rằng họ sẽ có một ngày chấn động nơi công sở, lúc lên đường đi làm. Và tối nay, cả nước Pháp sẽ đón họ trở về trên những nẻo đường, quảng trường, góc phố.

Là yên nghỉ chứ không phải thảm sát vì ngòi bút của sự tự do chẳng chết bao giờ.

Hôm nay tất cả chúng ta là người Pháp. Là nhà báo. Là nạn nhân của khủng bố. Là những nhà cách mạng của tự do ngôn luận. Là Charlie!

10897790_10205844032319455_4696845038255927789_n

Nổi bật

Xanh tươi chưa từng là một đặc ân

“Cultivé” là một tính từ có hai nghĩa mà mới nghe tưởng rất không liên quan trong tiếng Pháp, đó là “trồng trọt” (một cái cây có sự trồng trọt) và “học thức” (một kẻ có học thức).

Chỉ là tưởng thôi bởi nếu nghe lại nhiều lần, gặp lại trong nhiều ngữ cảnh, mới thấy chúng có một chút râu rễ nào đó dính líu tới nhau.

Nếu như một cái cây trở nên xanh tươi nhờ được ai đó chăm bón tưới tắm thì người nào được đắp bồi, dưỡng dục cũng sẽ tinh tường trước cuộc đời.

Con người may hơn cái cây ở chỗ họ có thể di dịch từ nơi này tới nơi khác để thu lượm kiến thức và quan trọng là có thể tự chủ việc phát triển trí tuệ của mình (hoặc không). Đấy, may mắn chia đều cho tất cả nhưng lại có nhiều người lầm rằng nó là một đặc ân riêng cho những đứa trẻ ngoan.

Nổi bật

Cuộc sống không thể thiếu quần áo

Hay thật, cuộc sống của 10 tháng nay tóm lại gọn lỏn trong một valise và một két sắt. Nếu két sắt đựng những quyển sách đã vào đầu, thì valise chỉ toàn quần áo và những thứ sẽ cho vào đầu.

Con người ta có thể di cư từ nơi này sang nơi khác, chuyển đổi nền văn hoá này sang nếp sống khác chỉ với hành trang vỏn vẹn là một đống áo quần, vài ba quyển sách, một túi sản phẩm chăm sóc cá nhân, và tiền. Áo quần là thứ chiếm nhiều diện tích nhất.

Cả hôm nay vẫn luôn thắc mắc tại sao thứ mà ta cần nhất lại là thứ khiến ta cứ phải mang vào rồi lại cởi ra. Như tình yêu vậy, có khi rất gần, có lúc rất xa, có khi còn sống, có khi chết khô đi rồi, nhưng mỗi ngày ta vẫn cười, vẫn khóc với tình yêu. Áo quần cũng như tình yêu, phức tạp nhiều lúc muốn vứt quách, ở lỗ cho rồi, nhưng cuối cùng nó vẫn ở trên ta.

Nổi bật

Amsterdam, Amsterdam

 Gái hư đến Amsterdam ?

Tôi đặc biệt thiết tha những câu slogan đính trên áo thun du lịch ở các thành phố từng đặt chân qua. Bỏ xa những đối thủ nặng kí khác như Paris hoa lệ hay London nhiệt tình tuổi trẻ, Amsterdam chính là thành phố có những slogan khiến tôi liên tục ố á vì thích thú. Có chiếc áo thun với kí hiệu M (McDonald’s) bị chỉnh trang lại thành thế ngồi dạng chân gợi mời của cô đào nóng bỏng, không quên phụ họa thêm dòng slogan cố hữu « I’m lovin’ it ». Hay chiếc bao cao su có hình minh họa ở ngoài là ổ bánh mì baguette của người Pháp sẽ được khuyến mãi thêm dòng nhắn nhủ Bon appétit vô cùng mang tính hình tượng. Nhưng đặc biệt nhất vẫn là dòng slogan liên quan ít nhiều đến gái hư : « Gái ngoan (chỉ) lên thiên đàng, gái hư đến Amsterdam » hay « Gái hư trở nên hoang dại ở Amsterdam ». Khoan vội gật đầu, sự ngoan hay hư của một cô gái là điều không thể phán xét ngày một ngày hai.

Thật vây, thích thú đó, cười vui đó, nhưng mỗi lần đọc thấy chữ gái hư ở Amsterdam, tôi vẫn thấy trống hoác trong lòng một nỗi lăn tăn khó tả. Các cô khách du lịch ngoài kia dễ dàng phá lên cười khi vô tình « được » liệt vào hàng gái hư như cái slogan đã tố cáo, nhưng chắc chắn có những cô gái không thể cười nổi khi nhìn thấy dòng chữ đó. Đó là những cô gái điếm buồn của tôi. Em có thể từ Mỹ Latinh nồng nhiệt, Phi châu nóng lửa hay tự chính Âu châu quê mình. Sự khác biệt từ chính hình hài, màu da của những cô gái bán hoa ở De Wallen (khu đèn đỏ lớn và có tiếng nhất ở Amsterdam) thể hiện ngay chính thái độ của họ khi ỡm ờ chào mời với khách. Với số lượng đối thủ cạnh tranh dày đặc và những ô cửa kính dọc khắp các con kênh khu trung tâm, các cô gái bán hoa tự tìm cho mình những các tiếp cận khách hàng khác biệt. Có cô táo bạo tiến sát ô cửa kính sẵn sàng kéo tuột chiếc quần nhỏ khi có khách tỏ ý săm soi, có cô thẳng thừng trừng mắt trước những khách du lịch vị thành niên hăng hái tò mò, nhưng cũng có nàng bình thản nhìn đoàn khách du lịch duyệt binh qua mắt mình, như thể ánh mắt soi mói là một phần của cái nghề buôn hoa bán phấn mà cô đang đeo đuổi. Raluca, cô bạn Rumani của tôi, có lần còn nhìn thấy một cô gái điếm bình chân như vại ngồi đọc sách đằng sau ô cửa hoang lạc.

Vậy đó, ai bảo một cô gái điếm thì không được đọc sách? Và càng chẳng có lí do để cấm họ đọc sách trong lúc chờ hành nghề. Cái sự chờ đợi của những cô gái điếm thực ra không mới. Họ đã chờ những chuyến tàu cập bến từ hồi thế kỉ 14, chờ những anh thủy thủ cần kíp một chút tình nơi đất cảng. Hồi đó, sau những chuyến lênh đênh bạc sóng, thủy thủ đã quá quen thuộc hình ảnh những người phụ nữ xách đèn lồng đỏ đến cảng biển để tìm khách. Và Khu đèn đỏ ra đời như một lẽ dĩ nhiên : có cung ắt có cầu. Chính vì những người đẹp đã giữ một vị thế quan trọng trong đời sống ái ân của giới thủy thủ mà trong bài hát « Ở cảng Amsterdam », danh ca người Bỉ Jacques Brel đã xướng lên :

« Ở cảng Amsterdam

Những chàng thủy thủ lướt khướt

Họ nốc và lại nốc

Rồi lại cứ nốc mãi

Họ nốc rượu chúc tụng những gái điếm từ Amsterdam

Từ Hambourd hay từ nơi khác nữa… »

Cũng như trái tim những chàng thủy thủ trong bài hát « Ở cảng Amsterdam » (Jacques Brel), khát khao nổi loạn của người trẻ trong tôi luôn đòi được thỏa mãn khi đến phố thị nơi này – thành phố của những « đôi chân cột bong bóng ».

Thành phố có đôi chân cột bong bóng

« Ba ơi, có phải là khi còn trẻ, người ta phải một hút cần sa trong những quán cà phê ở Hà Lan không ?» Câu hỏi đó dường như luôn vang lên sau cánh cửa của gia đình có con cái đến tuổi vị thành niên trên khắp thế giới này. Chị gái Elise của tôi cũng có lần nói « Đến giờ tuy đã đi du lịch khắp nhiều thành phố trên thế giới nhưng chị vẫn chưa đến Amsterdam vì những người bạn đã đến đó về đều xiểng liểng vì cần sa và những đêm trác táng ». Không phải tự nhiên mà Amsterdam bị cả thế giới đánh đồng với hình ảnh thác loạn, bởi nó là nơi quy về một mối của những thói hư tật xấu bị bài trừ ở hầu như đa số các quốc gia khác. Trong cái thành phố có vẻ ngoài hết mực lãng mạn và chỉn chu này, hết gái điếm lại đến cần sa.

Tháng 5 năm ngoái, giới chức Hà Lan quy định nửa cuối năm 2011 sẽ không cho phép bán ma túy cho khách du lịch nước ngoài, khiến những người chưa một lần đến Amsterdam sốt sắng tiếc nuối cho ngày tàn của một thời đại hút và bay. Tuy nhiên, đến đầu năm nay, tình hình tiêu thụ ma túy trong du khách nước ngoài vẫn chưa có gì cấm cản. Xoay quanh chuyện bật đèn xanh cho ma túy cũng có một số điều lệ đắt giá: Không bán ma túy nặng, không quảng cáo, cấm bán cho trẻ em, không bán hơn 5g cho một lần giao dịch với một người…

Các coffee shop là nơi người ta có thể mua và tiêu thụ cannabis (cần sa, một loại ma túy lấy từ cây dầu gai) và ma túy dưới những quy định khá nghiêm ngặt. Có thể bắt gặp hình ảnh cannabis xuất hiện trên những logo, kí hiệu ở khắp mọi nơi, ngay cả trong các cửa hàng lưu niệm cũng tràn trề những chiếc kẹo mùi cannabis. Mùi nồng ngái của loại cần sa này vẫn luôn lởn vởn thoáng ẩn thoáng hiện trên đường phố Hà Lan. Nếu thực sự quan tâm đến cannabis, bạn có thể tìm đến các bảo tàng cần sa nằm khiêm tốn cạnh các con kênh khu trung tâm. Ở dưới các bảo tàng này thường có một căn phòng bên dưới tầng hầm để trồng cần sa cảnh và đừng quên đặt câu hỏi cho những nhân viên bảo tàng.

Có dịp dừng chân một coffee shop bít bưng kín cửa then cài, tôi còn nhớ như in cảm giác hồi hộp khi đưa điếu thuốc quấn cần sa lên miệng, trong tiếng ngăn cản yếu ớt của anh bạn đồng hành. Với khoảng 5 euros cho một điếu thuốc quấn, tôi vậy là cũng đã có cảm giác thử qua một trong những món ăn chơi khét tiếng cấm kị trên đời. Nhưng thật… tiếc là tôi đã chẳng có cảm giác gì đáng kể bởi theo lời của anh chàng phục vụ trong quán giải thích thì « Những người đã từng hút thuốc sẽ không có được cảm giác gì vào lần đầu tiên hút cannabis ». Vậy nên, không phải bất kì ai cũng có thể có được cảm giác « Đừng uống và lái xe mà hút và bay » như slogan dễ dàng bắt gặp ở Amsterdam.

Mùa Xuân năm nay, chị Elise quyết định cùng chồng và cậu con trai trưa tròn một tuổi ghé thăm Amsterdam lần đầu tiên trong đời. Tôi trộm nghĩ, có lẽ Elise muốn tận mục sở thị phố thị nơi này để chuẩn bị cho khúc mắc của cậu con trai trong chừng hai mươi năm nữa. Chẳng biết lúc đó Amsterdam có còn bật đèn xanh với ma túy không ? Nếu mà có thì tôi (may phước) chắc không phải là người buồn nhất.

TRANG AMI

Nổi bật

Cho tôi một chốn để ngủ, và ăn sáng

Thường đến chơi nhà những người bạn nước ngoài, tôi rất ấn tượng với những buổi điểm tâm sáng hào phóng và thân thiện. Dù có phải đến công sở từ sớm thì họ vẫn bày ra la liệt những bánh ngọt, mứt quả nhà làm, chuẩn bị đúng phóc loại nước trái cây bạn hay uống hay không quên để lại mẩu sticker chúc một ngày tốt lành viết vội.

Và BnB đã mang lại cho tất cả chúng ta cơ hội được chiêu đãi với tất cả thịnh tình như thế, dù đó là ở nhà một người xa lạ!

Gần hơn với con người

Dịch vụ ngủ lại và ăn sáng tại nhà một ai đó bạn không hề quen biết từ trước là concept của BnB (hay B&B, BB) và sáng kiến này được cho là “gần với con người nhất” trong số những concept nghỉ trọ khi đi du lịch. Khi đó, những người chủ nhà sẽ chào đón bạn với sự tử tế của một người cung ứng dịch vụ, sự hào phóng của một người bản xứ nhiệt thành và sự thân thiện như một người bạn lâu năm không gặp.

Mò mẫm trên trang web Airbnb, bạn sẽ được “thậm nhập” vào thế giới đằng sau những cánh cửa, gặp gỡ những câu chuyện đời sống, ngắm nghía cách mà họ trang bày cho căn nhà của mình, và điều quan trọng là sẽ có cơ hội trải qua kỳ nghỉ với bất cứ gia đình nào có mặt trên hệ thống. Đó có thể là căn phòng gác mái của con cái chủ nhà đã đi du học, hay đơn giản là căn phòng của một cậu sinh viên về nước nghỉ Giáng sinh, muốn cho thuê lại vài ngày để “hòa vốn” thuê nhà. Vì lẽ đó, bạn sẽ có thể tự do ngắm nghía những dấu ấn cá tính của họ thể hiện trong việc trưng bày nội thất, đọc “ké” những cuốn sách họ đã từng gối đầu giường, thay vì nghỉ lại những căn phòng lạnh lẽo hơi người nơi khách sạn.

Nói là “ngủ và ăn sáng” nhưng vẫn có những gia đình sẵn sàng nấu cho bạn một bữa cơm tối thân mật (tất nhiên là có trả phí thêm, ngoài chi phí thuê phòng). Thậm chí, họ còn có thể cùng bạn đi tham quan thành phố, tham gia các hoạt động chèo thuyền, trekking, lội suối, dẫn bạn đến gặp những người thợ thủ công trong làng…

Giờ đây, việc được ngủ tại một căn hộ có ban-công muôn hoa đua sắc với góc nhìn xuống tháp Eiffel, qua đêm ở một trang trại trên thảo nguyên bát ngát, nghỉ ngơi trong một căn phòng hiện đại sáng loáng giữa New York city… đã không còn quá xa vời. Và điều đặc biệt là mỗi nơi đều có những câu chuyện đằng sau đang chờ bạn khai mở.

Vẫn là nhà, nhưng ở một nơi rất xa

Nếu còn nhớ bộ phim The holiday, bạn chắc chắn sẽ khó quên được khoảnh khắc cô nàng Iris nhảy cẫng lên khi lần lượt khám phá những ngóc ngách tiện nghi, độc đáo trong cơ ngơi sang trọng của Amanda, người đã đồng ý đổi nhà cho cô trong suốt kỳ nghỉ Đông năm nào. Hai cô gái với hai phong cách sống hoàn toàn trái ngược nhau, đã tình cờ đến ở nhà nhau và rồi tìm thấy những lí lẽ đáng yêu của cuộc sống từ chính “phi vụ đổi chác” đó.

Với BnB sự thú vị cũng y hệt vậy, bởi bạn sẽ được chia sẻ gần như tất cả mọi thứ với chủ nhân: phòng khách, phòng bếp, phòng đọc sách, hồ bơi, sân vườn và cả những tài lẻ của nhau.

Annette tu Uc

Gia đình tôi có đợt đón hai cô cậu 17 tuổi từ Sydney, ghé nhà vào chặng cuối của chuyến hành trình gap-year trước khi cả hai trở lại Úc làm thêm để bù lại số tiền thâm hụt cho chuyến du lịch. Đêm cuối, cả nhà tôi rủ cả hai cô cậu đi một quán café nhạc sống hát cho nhau nghe, và họ đã khiến cả hội bất ngờ vì khả năng chơi trống, hát hò điêu luyện, vốn là kết quả những đêm cả hai đi bar hát kiếm tiền.

Còn Elise từ Singapore thì chia sẻ: “Điều khiến mình thích nhất khi BnB đó là có người trò chuyện cùng, chẳng hạn vào buổi sáng khi ra dùng bữa trong chính phòng khách của chủ nhà. Còn nếu ở khách sạn thì sẽ chẳng có ai nói với mình quá một câu Xin chào, mọi người rất giữ kẽ, câu nệ”. Có lẽ vì sự thoải mái đó mà Elise dường như cũng rộng lòng hơn với những câu chuyện của mình. Cô đã kể rất nhiều với tôi về Xã hội Malaisia nơi cô sinh ra và trưởng thành, Singapore nơi cô cùng chồng đang làm việc, những vùng đất châu Âu cô đã rong chơi thời du học hay cả những kế hoạch cho chuyến trăng mật ở Kenya sắp tới. Từ bao giờ, vị khách Elise đã trở thành cô bạn gái mà tôi nhất định sẽ hẹn gặp khi ghé Singapore.image

Có thật mọi cánh cửa đều mở?

Tất nhiên là điều này chỉ có trong quảng cáo! Chủ nhà không thể lựa chọn tính cách con cái của chính họ, nhưng lại hoàn toàn có quyền treo biển “miễn tiếp” những-đứa-con-từ-trên-trời-rơi-xuống nếu cảm thấy bạn không phù hợp, vì họ sẽ phải sống cùng với bạn trong suốt quãng thời gian đó.

Mỗi chủ nhà và thành viên BnB đều có một trang mạng riêng, cho phép để lại nhận xét về nhau. Cứ thế, người thứ ba sẽ có thể đọc thấy những ấn tượng bạn đã để lại trong lòng những vị chủ nhà trước đó. Và tất nhiên, bạn cũng sẽ đọc được những ấn tượng của mấy vị khách trước về vị chủ nhà đó.

Thế nên, miễn “ngoan”, chẳng ai sẽ nỡ từ chối cho bạn một chỗ trọ và một bữa điểm tâm “nhà làm”!

TRANG AMI

Những tên gọi khách của BnB trên thế giới

  • Ở Cuba, bạn có thể bắt gặp mô hình này tại “casa particular”
  • Người Pháp lại có cách gọi khác là “chambres d’hôtes”, tạm dịch sát nghĩa sẽ là “những căn phòng của chủ nhà”
  • Tại xứ Tây Ban Nha, tên của BnB là “casas rurales”
  • Và cuối cùng, người Hà Lan sẽ gọi hình thức này là “pension”
Nổi bật

Thất nghiệp ở Pháp và ở Việt Nam

Nói thất nghiệp ở Pháp thì oan quá vì chưa bao giờ mình thực sự tìm việc ở Pháp (với suy nghĩ tìm cũng sẽ không thấy, thấy cũng không tới lượt mình, nên thôi thì không trông mong từ đầu), còn Việt Nam thì cũng chẳng phải đang thất nghiệp mà là “bỏ một chậu nước ngọt để chuẩn bị nhảy qua thau nước mặn” – nhưng dù sao cũng là cảm giác bỗng nhiên rảnh rang sau một thời gian vò võ 9 tiếng văn phòng mỗi ngày. Thử làm một so sánh về trải nghiệm thất nghiệp Pháp – Việt Nam, cho vui!

Bánh mì hay nhậu

Thất nghiệp ở Pháp đáng quan ngại hơn ở Việt Nam khoản ăn uống vì chẳng ai sẵn sàng mua cho mình một cái bánh mì, vì bạn còn lo cái bánh mì của bạn (bạn nào cho vay hẳn bột mì để nhào bánh thì đã cho mượn rồi, trả nợ bạn chưa xong thì vay thêm đâu có được, mà thể loại “bạn bột mì” chỉ đếm trên đầu ngón tay thôi). Mỗi lần đi siêu thị về chất đầy tủ lạnh là một lần sót ruột, dặn lòng lần sau mua ít nhé, tiền trong tài khoản cạn rồi, khoản nợ đã to hơn rồi. Còn ở Việt Nam, một người bạn tỉ năm chưa gặp vẫn sẵn sàng bóc đầu đi nhậu. Chỉ cần mình đủ dũng khí nói “tôi hết tiền” thì sẽ được bao lô trọn gói, từ đồ nhắm tới rượu, bia, café, thuốc lá, hệt như chúng mình vẫn chưa hề có cuộc chia ly – dù túi nó có khi tiền còn xẹp hơn cả túi mình!

Facebook và mặt người 

Ở Pháp, một ngày thất nghiệp bắt đầu bằng công việc lên net, vừa điểm tâm vừa comment Facebook, vừa ăn trưa vừa like Facebook, vừa định ngủ trưa lại có notification ầm ĩ rồi bận rộn reply đến quên luôn giấc ngủ, chiều tà tính ra phố đi siêu thị cũng bị Facebook mê hoặc đến giờ đóng cửa (lại nghĩ “may quá, có Facebook bữa nay lại lui tiền chợ được một ngày)… Thành ra, ở Pháp mà scandal một phát biết ngay, cô nào vừa up cái gì lên Facebook xong bẽ bàng kéo xuống cũng ghi tâm khắc cốt, chuyện Facebooker này ghét Facebooker nọ tự nhiên cũng vơ vô người để rồi thấy nội tâm mình giằng xé hệt như người trong cuộc. Thế là hết giờ, thế là chìm vào giấc ngủ, thế là hôm sau lại tiếp tục chương trình văn nghệ với hai vị Facebooker đâu đâu và quên luôn nhiệm vụ kiếm việc cấp bách.

Rảnh không, không rảnh

Thất nghiệp ở Việt Nam, có quá nhiều việc để làm nên chẳng phải giờ phút nào cũng kịp nhớ ra là “à, tôi thất nghiệp”. Buổi sáng vừa mở mắt đã lao lên word gõ bài, tự hiểu đây là giờ phút hiếm hoi bình yên quý giá nhất trong ngày. Vừa hay, ngoại ngọt ngào “chở ngoại đi chùa”, là lại ra đường nhìn dòng người lao tới chỗ làm với tất cả hưng phấn “ô hô, ta đây rảnh không, ta đây không có một ngày 9 tiếng đằng đẵng trước mắt”. Hàng ngay ra đường gặp một, hai, ba, năm, bảy, chín, một trăm, một triệu… bao nhiêu con người qua lại giữa phố phường, chẳng như ở Pháp có cả tuần lễ chỉ ra ngoài đúng hai lần để đổ rác và đi siêu thị. Tối về nhà, thấy mình vẫn giữa lòng Xã hội, rủi ro tự kỷ bay xa.

Đi hay ở

Thất nghiệp ở Pháp rất áp lực về những chuyến di cư. Thời gian còn lại để kiếm việc đếm bằng mùa, bằng tháng. Mỗi sáng thức dậy đã lo nghĩ đến một cái ngày nghe-thì-xa-tít-tắp nhưng lại gần-ngay-trước-mắt. Cái ngày hết hạn trong thẻ cư trú. Áp lực thứ hai đến từ những chuyến đi của bạn. Ở Pháp, thất nghiệp, suốt ngày lên Facebook, suốt ngày nhìn thấy những check-in của bạn bè ở xứ này xứ khác, thấy tủi thân, thấy chùng chân, thấy cảm tình lấn át bao nhiêu là sáng suốt. Tự động đặt mình và cái-kẻ-vừa-check-in-kia lên một bàn cân vô hình với lòng vòng những câu hỏi “Tại sao nó làm việc ở Việt Nam mà vẫn có tiền đi du lịch nước ngoài”, “Tình hình trong nước đã khá đến mức lương cao thế ư?”, “Hay là mình cứ ở lại đi… bưng phở”? Đi về Việt Nam hay đi bưng phở, mãi mãi là một câu hỏi quá khó để có câu trả lời. Cái nào cũng hấp dẫn, dù về Việt Nam thì được đường hoàng vào ra tiệm Phở, còn ở Pháp thì phải cun cút chạy đi bưng Phở cho kẻ khác ăn!

Photo from Internet

Run rẩy và niềm tin

Thất nghiệp ở Pháp, bước ra đường tự nhiên thấy mình là kẻ tội đồ. Lên tivi thỉnh thoảng lại nghe Đảng này Đảng nọ cãi nhau có nên tống hết dân nước ngoài về. Đi xin gia hạn thẻ cư trú, đụng phải ánh mắt dò xét của bà viên chức “có thật muốn học ngành này thêm để nâng cao hiểu biết, hay chỉ là một động tác giả để kéo dài thời hạn cư trú”. Lúc trả lời bà viên chức, cố gắng nói cứng “tôi không xin bất cứ trợ cấp nào từ nước Pháp ngoài trợ cấp tiền nhà như quyền lợi của bất kì sinh viên nào khác, tôi không ở lại Pháp để đi làm thêm bất hợp pháp” nhưng giọng run rẩy, cả người run rẩy, cả một tâm trạng run rẩy khi nghĩ về quãng đường phía trước. Còn ở Việt Nam, thất nghiệp đã là chuyện quá thường. Bạn cũ gặp lại, phân nửa chưa có việc làm hoặc đang cần mẫn đếm lui giờ làm ở siêu thị, cửa hàng. Ông bạn tốt nghiệp Kinh tế hí hửng khoe đã vào được Lễ tân một khách sạn 5 sao, ông anh kể chuyện cậu bạn cùng lớp Bách khoa hài lòng với vị trí bảo vệ khách sạn, một người lạ nào đó hụt hẫng và khiến gia đình phát khóc khi bị nghỉ việc, dù đó là công việc nhận mẫu xét nghiệm và chỉ cần vận động đôi chân để chạy lên chạy xuống cầu thang – tiệt không đụng tới chuyên ngành mấy năm Đại học. Thất nghiệp nhưng không thiếu việc, bởi cơ hội vẫn ở khắp nơi. Hàng ngày vẫn ra rả tuyển nhân viên bán hàng đa cấp. Mạng việc làm vẫn liên tục update. Bạn bè vẫn í ới “mày ơi, tao có dự án”. Và bao nhiêu thứ công việc muốn-làm-trong-đời như chạy bàn café, bartender, sửa xe gắn máy vẫn hấp dẫn mời gọi một lần trải nghiệm. Thấy đời vẫn vui, tiền vẫn dễ kiếm, và mình vẫn hài lòng.

Từ chối và tại sao lại bị từ chối

Thất nghiệp ở Pháp căng thẳng mỗi lần nộp đơn. Nộp xong sợ nhận một lá thư từ chối trong thùng thư, sợ nhận mail kêu đi phỏng vấn sẽ không có tiền nhảy tàu, sợ gọi skype sẽ không nghe kịp người ta nói gì, sợ ngoại ngữ không đủ tốt để đảm nhiệm công việc dù chỉ mới đọc miêu tả, sợ tính hài hước của mình bị “chênh, phô, vô duyên” khi nghĩ tới những cuộc vui công sở, sợ đủ điều, sợ được nhận việc thì cả một mớ thủ tục lằng nhằng cần phải đối diện nữa. Còn ở Việt Nam lại chẳng sợ bất cứ một “thế lực thù địch” nào. Điện thoại nghe không rõ sẽ “Xin lỗi chị vui lòng nói to hơn một chút nhé”. Ở Việt Nam, không nhận được thư trả lời sẽ gọi điện trực tiếp lên cơ quan tuyển dụng hỏi “tại sao chưa trả lời”, bị từ chối sẽ viết mail “tại sao tôi thế này mà không nhận”. Hà ha.

Tiền, tiền

Thất nghiệp ở Pháp mệt mỏi về tâm trạng, chán chường về cuộc sống, héo úa về tâm can, cảm thấy cô đơn, cảm thấy chẳng ai đủ tiềm lực tài chính cho mình vay mượn khi cần thiết. Ở Việt Nam, cuộc đời vẫn chảy trôi tuồn tuột, dự án vẫn nhiều, tiền vẫn vào, đồ ngon vẫn ê hề, những chuyến đi vẫn mời gọi và… tiền vẫn thiếu, nhưng không bao giờ kẹt. Ngoại sẵn sàng “đi về quê đi, đi đi rồi ngoại bao, bao hết từ A tới Z, con khỏi phải lo”. Mẹ sẵn sàng vồ vập hỏi “bao nhiêu, khi nào cần” mà chẳng màng “tại sao, bao giờ trả”, hoặc thậm chí mặt mày ủ rũ buồn tình đều bị mẹ quy ra là hết tiền để rút tiền ra cho vì một lí lẽ nào đó “đó, đi mà đổ xăng”, “mua cái chi mà ăn”…

Vui hay không vui

Tóm lại, thất nghiệp ở đâu cũng đau khổ thiếu thốn, nhưng ở Việt Nam thì không cấp bách, mà quan trọng là vui. Vui vì không còn phải lao nhao chạy đua với cái máy tính giờ làm bằng vân tay, chẳng còn phải mệt mỏi chống chọi với không khí điều hòa qua giờ Ngọ. Vui vì biết mình không còn phải đối chọi với ông chủ nhà cho thuê, chẳng còn sợ bị chính phủ sở tại đuổi về quê, không sợ ra đường với cái túi lép kẹp chục euros đổ lại (với mình có 200k cầm ra đường đi uống café là ngon rồi). Vui vì mình thất nghiệp ở Việt Nam, nhưng sở hữu một tấm bằng của Pháp. Bằng của Pháp muôn năm, bằng của Pháp muôn năm.

TRANG AMI

((Thế giới gia đình, số ra 22/4/2014)

P/s: Câu cuối đang chọc ngoáy các bạn du học Pháp về mà thất nghiệp đấy nhé haha.

Nổi bật

Những chuyến xe đêm (Người Đẹp magazine, January issue, 2014)

Vượt biên luôn cho tôi cảm giác nghiêm trọng, dẫu cho biên giới châu Âu đã rộng mở đến mức hải quan còn chẳng buồn chặn xe lại hỏi thăm.

Đã có một năm trời tôi bắt tuyến xe bus Hà Lan – Pháp (và ngược lại) trung bình một lần mỗi tháng. Những lần đầu có hơi khớp, nhưng đi một hồi rồi cũng đến lúc không còn cảm giác đơn độc. Tôi cũng chẳng còn lạ lẫm những đôi mắt ái ngại của đội cảnh sát khi nhìn cô gái mơn mởn tuổi đôi mươi, một mình một lap ngồi trước sảnh nhà ga, chờ bắt chuyến bus khởi hành lúc nửa đêm. Có lần bác tài gốc Ả rập muốn lừa tôi xuống thành phố lạ để tiết kiệm quãng đường. May mà tôi không dễ bị lừa, lì lợm, và nói được tiếng Pháp.

Chừng đó chuyến xe là bao nhiêu lần được nghe những lí lẽ vượt biên khác nhau. Có lần tôi ngồi cạnh một ông bố làm nghề thợ sơn nhà, vừa tan việc là ông nhảy xe đi thăm cậu con trai học ở Grenoble luôn. Ông không đủ thời gian để sửa soạn gì nhiều, hành trang vỏn vẹn một túi bánh mì cho đỡn tốn tiền mua thức ăn dọc đường, những giọt mồ hôi của cả ngày lao động ngoài trời còn chưa kịp khô. Khoảng cách cả ngàn cây số của hai cha con tự nhiên được lấp đầy. Ông bố hứng thú nói với tôi rằng, chỉ một cái chớp mắt thôi, ông sẽ được thấy cậu con trai của mình. Mà đúng là chỉ một cái chớp mắt thật, ông dễ ngủ cực kỳ – vừa nhắm mắt là ngáy o o đến sáng.

Một lần khác, tôi gặp cô bé mới lớn phải chia đều những kỳ nghỉ của mình cho bố và mẹ, vốn đã ly dị và sống ở hai đất nước khác nhau. Ước mơ của cô bé giản dị thôi “không cần hai người quay lại với nhau, chỉ cần một trong hai dời về thành phố mà người kia sống để em đỡ phải đi đi về về”. Vậy đấy, đôi khi những đứa con chỉ cần một sự chia ly ít rắc rối kéo theo, để chúng đủ sức quan tâm một lúc được cả hai người lớn.

Điều khiến tôi yêu thích những chia sẻ dọc đường kiểu này có lẽ vì nó không có chỗ cho sự đánh giá. Người kể chuyện cũng không sợ xúc cảm của mình rơi vào tai một kẻ thứ ba nào khác. Trong khoảnh khắc mơ màng của đêm tối, người ta cũng chẳng muốn phân định giữa chuyện của mình hay người khác.

Lần nọ, chú chó nghiệp vụ của cảnh sát Luxembourg lần ra mùi cần sa trong ba lô một anh chàng đi cùng xe bus. Dù không biết sẽ phải chờ đợi trong bao lâu, nhưng cả xe đã nhất trí ở lại chờ. 3 tiếng sau khi anh chàng quay lại, cả xe chỉ hỏi thăm xem đã diễn ra những gì trong đồn cảnh sát, tuyệt không một lời phàn nàn. Anh ta đã gặp đủ rắc rối rồi, nếu tiếp tục phải chịu đựng bọn tôi thì chẳng phải anh chàng sẽ càng thêm mệt mỏi sao? Lần đó tôi nhận ra một điều kỳ cục rằng những người xa lạ chính ra lại dễ bao dung cho nhau nhất.

Quãng đường The Hague – Rotterdam – Antwerpen – Brussels – Liège – Luxembourg – Dijon chỉ có một, nhưng mỗi chuyến đi mang lại cho tôi một cảm xúc mới toanh. Có lẽ vì những nỗi bận tâm trong đầu tôi thay đổi theo từng thời điểm, vì người đồng hạnh ngồi ghế bên cạnh cần những sự hỏi thăm lại từ đầu, và vì cuộc sống ngoài ô cửa kia cũng chuyển động theo mùa. 12 tiếng thật ra cũng có phần ngột ngạt với một đôi chân không được duỗi thẳng vào những mùa nắng đẹp, nhưng mùa Đông thì khác. Tôi thích cảm giác bó gối ngắm tuyết bám thành lớp bên ngoài cửa kính. Thỉnh thoảng giữa đêm tối lại hiện lên một cây thông

Noel được quấn sau những dải đèn màu lấp lánh. Tất cả những thần tiên của mùa Giáng sinh cứ thế trải dài ra trước mắt.

Rồi những chuyến xe vượt biên giới cũng phải có ngày kết thúc. Chuyến hành trình cuối cùng thực sự khó, tôi thậm chí đã không dám nhìn ra cửa sổ mỗi lần xe lướt qua những góc phố quen. Đừng nói là quen, bởi tôi đã từng bước đi trên đó bao giờ?

TRANG AMI

Nổi bật

Ai đã trở thành người Hà Lan sau tôi? (Người đẹp magazine, December issue, 2013)

Một năm ở Hà Lan thật là kỳ lạ. Tôi hệt như một kẻ “ngoài lề Xã hội”, không hề biết thế sự nước đó như thế nào, xăng xe rau ráng đắt rẻ ra sao. Chuyện, tôi có biết đọc tiếng Hà Lan đâu. Đó là nơi mà tôi chỉ hiểu được một số từ bản ngữ thông dụng vẫn la liệt xuất hiện ngoài phố: Đẩy/ Kéo (cửa), Phòng vệ sinh, Nhà cho thuê/Nhà bán, Miễn phí, Phụ nữ/Đàn ông, Cám ơn và Thịt Gà.

Không biết chữ địa phương, lại lười mở miệng nói chuyện bằng ngôn ngữ quốc tế (nhiều người Hà Lan lớn tuổi vẫn có thói quen trả lời bằng ngônngữ của họ), tôi đành quan sát mọi người bằng giác cảm cuối cùng qua đôi mắt. Những ngày chưa quen với hệ thống đèn giao thông dành cho xe đạp, tôi cứ thế máy móc bắt chước những người đạp xe trước mình, để rồi ngạc nhiên thấy mình cũng liều lĩnh băng ngang khi có đèn đỏ, miễn khi đó dưới làn đường không có xe chạy. Không biết đọc mấy tấm tích-kê dán ngoài bì đựng thức ăn, tôi đoán mò mức độ ngon dở qua cái nhíu mày của những người mua hàng trong siêu thị.

Cuộc sống cứ thế tiếp diễn, tôi và mọi người cứ thế hiểu nhau qua những ánh mắt nhìn. Ít có cơ hội truyền thông, hoàn cảnh sống dễ dàng đẩy tôi vào nhiều khoảnh khắc thấy mình đơn độc.

***

Người ta vẫn thường nói rằng sự cô độc là điều đáng sợ không nên đánh bạn cùng, là vì con người cần phải được gói tém bằng những giá trị của quần thể. Nhưng Hà Lan đã cho tôi thời cơ để được thui thủi trong căn hộ ở Cornelis Houtmanstraat.

Những buổi tối với hai cô bạn chia nhà là niềm vui hiếm hoi của giai đoạn đó, đơn giản vì những nỗi lo riêng đã quắp họ ra đường vào ban ngày. Raluca làm việc suốt ngày ở một quán bar kiểu Anh, sáng chủ nhật thường là thời gian bận rộn nhất với đám khách mê Rugby. Caty lại là tín đồ tiệc tùng, cô thường hay “lêu lỏng” ở nhà một người bạn nào đó từ tối thứ 6, đôi khi ngủ luôn ở đó đến chiều chủ nhật mới lồm cồm về nhà, chuẩn bị cho một tuần làm việc mới. Cuộc sống thui thủi của tôi vậy là vẫn được duy trì. Đôi khi cả tuần lễ chỉ đặt chân ra đường vài ba tiếng để lên trường hoặc đi siêu thị.

Niềm vui ít ỏi còn lại của tôi là khi đạp xe giữa những con đường mòn trong khu rừng cạnh nhà. Cây cối và bầu trời an ủi tinh thần bằng thứ màu xanh nguội lạnh, chỉ có cảm giác lành lạnh xốc vô mũi là trọn vẹn. Những lúc đó thấy nhớ cảm giác ngồi sau tay lái người thân của mình, giữa những cánh rừng ở miền Nam nước Pháp. Nhớ, nhưng sau đó lại phải ý thức rằng đã đến lúc người phải cầm lái của cuộc đời rừng rú này.

***

Đạp xe cuốn mình vào một vòng chuyển động không ngừng nghỉ của cả đôi chân và đầu óc. Những lúc chưa biết sẽ phải mua gì ở siêu thị Albert Heijn gần nhà, tôi không vội đi đường lớn mà đạp xe băng qua đường rừng để tiện đường suy nghĩ. Huống gì đây cũng là cách khiến mình đẹp lên, trong mắt chính mình và cả người khác. Trong cuốn “In the city of bikes” của tác giả Pete Jordan, ông hào phóng phong phụ nữ Hà Lan có vòng ba hấp dẫn nhất thế giới nhờ thói quen đạp xe xuống đường mỗi ngày. Thật tình tôi chẳng thiết

có vòng ba thu hút, nhưng lại đủ keo kiệt để không chịu chi 2,4 euros chỉ cho 30 phút đi tàu điện. Hơn nữa, trừ khoảng thời gian lúc vừa leo lên yên xe, suy cho cùng đạp xe cũng là cách làm ấm mình hiệu quả.

Đúng vậy, lí do thuyết phục nhất của việc chuộng xe đạp có lẽ là để chống lại cái lạnh của biển Bắc. Có thể thấy những chàng trai mặc vest đạp xe đến công sở mỗi sáng, nghe đâu trong số đó có cả ngài thủ tướng.

Còn một điều khiến tôi luôn sờ tới ghi-đông của mình, ngay cả những ngày Đông lạnh lẽo là vì những “va chạm” rất con người. Chiếc xe đạp cọc cạch mấy lần đổi chủ tôi mua ở Amsterdam, cả khóa lẫn xe chỉ vỏn vẹn chỉ 60 đồng, nhưng mỗi lần lủng lốp, tôi lại phải chi đến sáu trăm nghìn cho một cú vá xe. Thế mà có những lần vắng chủ, anh thợ sửa xe cao gấp đôi người tôi đã sẵn sàng phẩy tay, bảo hãy đi đi trước khi ông chủ kịp về. Hi vọng người Hà Lan đủ tử tế với nhau để không cần phải dùng đến camera theo dõi ở chỗ làm.

Còn nữa, đã hơn một lần ai đó đạp xe lên “nhắc tuồng” tôi về cái chân chống lỏng lẻo. Bản thân tôi vẫn thường đạp xe thật chậm ngang chỗ người nghệ sĩ đường phố trước nhà ga trung tâm, để được nghe ông ta gào thật to những nỗi khổ sở của mình. Sau này, trước khi rời Hà Lan tôi quyết định mua một CD của người nghệ sĩ mang tên Chuck Deely này. Album có tên Street Living, hiển nhiên rồi!

Có câu “Kẻ chưa từng bị ăn cắp xe đạp thì chưa phải là một người Hà Lan thực thụ”. Cho nên, dù từng sống ở đó hơn mấy trăm ngày, cuối cùng tôi vẫn chưa được là một người Hà Lan đích thực. Đành tạo điều kiện cho một ai đó muốn làm người Hà Lan sau mình bằng cách để xe lại trước nhà ga Den Haag Centraal.

TRANG AMI

Nổi bật

Métro Paris là một con ếch! (Người Đẹp magazine, số tháng 10)

Métro Paris rất ngược đời, trái khuấy! Chẳng thể tưởng tượng những chiếc cổng kì công phong cách Art Nouveau được giới nhiếp ảnh trầm trồ theo đuổi, lại dẫn ta vào cảnh tượng nheo nhóc của giới ăn xin đường phố hay những người vô gia cư lăn lóc ngủ trên ke. Vậy mà, trên chính những chuyến tàu điện ngầm bệ rạc đó tôi đã thấy mình lớn lên, cùng với tình yêu nước Pháp nảy nở bên ngực trái.

Paris-metro-porte-Dauphine (Photo from Internet)

***

Chắc những cô gái đó sẽ không tưởng tượng được là chính tôi cũng từng nhìn những cặp đôi Âu – Á vào ra quán Phở chỗ làm thêm với cùng một niềm ganh tị tương tự. Có lẽ họ đã tưởng là cô gái trông có vẻ sung sướng này chưa từng biết đi làm thêm bị bóc lột là gì, bởi một người có bạn trai người Pháp hẳn sẽ không chấp nhận làm ở một nhà hàng châu Á với mức lương rẻ mạt, nhất là khi công việc đó không được khai báo hợp pháp? Một chàng trai Pháp mực thước, lãng mạn và hào hoa chắc chắn sẽ không bao giờ chấp nhận những điều đó và để cho cô gái của mình phải động tay vào. Những rất tiếc là họ đã đoán sau, sai từ việc đoán mò tôi và François là một cặp.

Cũng như họ, tôi cũng đã sống qua những chuyến tàu cuối ngày với đôi chân mỏi rục và một trái tim mỏi mệt vì những nỗi lo cơm áo. Đó là những ngày nhìn Paris hoa lệ, không sợ cướp, chẳng sợ bị cướp, mà chỉ sợ tương lai sẽ phải tiếp tục trải qua những ngày chạy bàn không thấy mặt trời như vậy. Nhưng rồi, chỉ cần nghĩ tới ngày mai là tất cả mọi năng lượng ở đâu bỗng chốc ùa về, đủ giúp tôi kéo đôi chân mỏi rạc về đến ngôi nhà của ông bà Bertrand-Blanche đã cho tôi trú ngụ.

Photo from Internet

Sau một giấc ngủ, tôi biết sáng mai ra mình sẽ được mặc những bộ quần áo thơm tho và đẹp đẽ, cùng métro lao đến văn phòng thực tập ở quận vương giả nhất Paris, rồi sau đó sẽ đi shopping ở đại lộ Champs Élysées. Tôi sẽ lại được vào ra những bảo tàng nghệ thuật mà giới mộ điệu toàn thế giới vẫn luôn mơ ước được một lần đặt chân tới trong đời. Và quan trọng là khi những tháng ngày thực tập ở Paris kết thúc, tôi sẽ lên tàu về Besançon phố cổ êm đềm, nơi một chàng trai Việt Nam đã theo đuổi tôi qua quãng đường dài hơn 10.000km, đang chờ tôi trở về.

***

Trên chuyến tàu tiến vào Paris ngày đầu tiên đến Pháp, tôi thấy tràn trề nỗi thất vọng ghê gớm. Những bức tường đầy những graffiti, những cửa sổ mà áo quần phơi tứ chiến, những khu chung cư nhếch nhác – hứa hẹn những cuộc đời phức tạp, chẳng như một Paris lịch lãm vẫn thường bắt gặp trên phim ảnh. Tôi thậm chí đã cho cả máy ảnh vào ba-lô vì biết sẽ chẳng cần đến nó trong suốt hành trình vào đến Gare du Nord.

Những bến métro quen thuộc của thuở đầu ngơ ngác là nơi mà hầu như khách du lịch nào cũng đều ghé qua, bến Trocadéro nơi có thể cho cả tháp Eiffel vào lòng bàn tay hay bến Charles de Gaulle Étoile dẫn ra Khải Hoàn Môn chẳng hạn. Lúc một mình, tôi thường sẽ băng rất nhanh qua các đường hầm quanh co của hệ thống métro được cho là phức tạp nhất thế giới mà không cần phải quá lăn tăn điều gì. Tại sao phải sợ nhầm đường khi ta có quá nhiều thời gian rỗi. Chẳng phải đằng nào thì cũng sẽ tới đích và không có ai đang đợi ta ở bến cuối sao?

Không, sẽ có người chờ tôi ở bến métro nào đó chứ! Vấn đề chỉ là thời gian. Khi đã sống ở Pháp dài lâu hơn và những mối quan hệ mới đã được nới rộng ra, chắc chắn sẽ phải có một ngày nào đó có ai đó chờ tôi ở bến Opéra quen thuộc – nơi vẫn thường lẻ loi ngồi nhìn thành phố lên đèn, thắp sáng những chờ mong được ai đó dắt tay đi.

***

Bậc tam cấp trước Opera_Photo từ Internet

Cuộc hẹn là vào 9h tối trước bến métro nhà hát lớn thành phố vào ngày thứ hai của Lễ phục sinh và tôi vừa bấc giác thấy bóng người đang tiến tới. Là François. Anh chàng tiến gần và làm thủ tục hôn vào hai má tôi, đường hoàng trở thành chàng trai Pháp đầu tiên được tôi hẹn hò riêng lẻ. Không với tư cách hẹn hò của một cặp đôi, nhưng phải thú thật là tim tôi đã đập loạn nhịp mỗi lúc anh chàng cúi người xuống, nhờ nhắc lại một điều gì đó ban nãy anh không nghe rõ, mỗi lúc anh nhắc nhớ tôi đừng lăn tăn mà hãy bước qua vạch kẻ vì đường phố bao giờ cũng ưu tiên cho kẻ bộ hành (đặc biệt khi kẻ đi bộ là một cô gái trẻ chưa chồng!)… và nhất là khi đám nhân viên phục vụ của nhà hàng Nhật Bản kín đáo ngó nghiêng việc tôi được sánh bước cùng một anh chàng gốc Pháp điển trai đến thế.

***

Tại sao tôi gọi métro ở Paris là một con ếch? Vì mặc cho lớp da xấu xí của ấn tượng ban đầu, chỉ cần một ít thời gian gắn bó, con ếch sẽ biến thành chàng hoàng tử dẫn tôi đến tất thảy những ngóc ngách đẹp đẽ nhất Paris và dắt tôi qua bấy nhiêu cung bậc của một thời thật nhất của tuổi trẻ.

TRANG AMI

Nổi bật

Sao ta vẫn chưa chịu rẽ? [Người Đẹp số tháng 9]

Một cái vẫy tay chào từ buồng lái của chiếc máy bay chạy ngược chiều bên kia đường băng, một chiếc chong chóng phấp phới trên nóc xe taxi vào ngày khai giảng, một chuyến xe đầy ắp tiếng nhạc Daft Punk với người-bạn-không-tuổi… khiến những chặng đường dễ thương hơn biết mấy.

Thời gian đi thực tập ở thành phố Montpellier nơi miền nam nước Pháp, ngày nào tôi cũng phải trải qua gần hai tiếng khứ hồi trên tramway. Có hàng tá cách để sống qua quãng thời gian tẻ nhạt này, nhưng không hẳn lúc nào chúng cũng phát huy tác dụng. Bao giờ tôi cũng bắt đầu buổi sáng với một, hai, hoặc ba đầu báo miễn phí được đặt nơi bến. Vừa đọc báo vừa canh me giờ tàu đến trước Gare Saint Roch để lại mau mắn nhảy xuống tàu, máy móc băng qua công viên Planchon, rồi lại miệt mài bắt một chuyến tàu khác. Trên đường trở về, tôi lại bận rộn với những mẩu chuyện không đầu không cuối của những người ngồi cùng toa. Có khi là tiếng một anh chàng đang bàn luận về bộ phim tối qua với cô người yêu trong điện thoại, có lúc lại là tiếng người mẹ hỏi dò xem con gái hôm nay đã được trường cho ăn gì vào buổi lỡ. Mọi sự cứ diễn ra đều đặn như thế, cho tới khi nghe thấy tiếng cô bé học trò nói to với lũ bạn “Ráng lên nhé các cậu, nốt hôm nay là cuối tuần rồi đấy” thì ngày hôm nay của tôi mới thực sự bừng tỉnh. Những niềm vui nho nhỏ thường tình của ngày được nhìn nhận với một tâm hồn tràn trề xúc cảm: “Cái maxi chocolat giòn rịm, giọt chocolat chảy tới tận răng. Hai ông bảo vệ ở tầng dưới vẫn mỉm cười chúc ngày tốt lành, chào mình khi bước vào tòa nhà. Phòng ăn chung thơm phức mùi nước chùi nhà. Vẫn còn chỗ trong tủ lạnh để đặt thức ăn mang theo cho buổi trưa.” Những hạnh phúc giản dị thôi, nhưng không phải ngày nào tôi cũng nhìn thấy được.

***

Astor, một ông bạn họa sĩ của gia đình, có lần nhắn nhủ là ông hi vọng sẽ không phải nhìn thấy tôi chạy theo một chiếc taxi vàng chạch ở New York. Ý của Astor là ông muốn tôi sẽ có một tương lai khác hơn, với những mục đích theo đuổi khác những cô gái khác trên đời. Có lẽ Astor nghĩ trên đời này chiếc taxi nào cũng na ná và chán phèo như nhau, nhưng ông đã lầm.

Ở Việt Nam hè này, lần đầu tiên tôi được ngồi trong một chiếc xe taxi không sặc mùi điều hòa máy lạnh, đơn giản vì bác tài đã chủ động nhét vào nắp xe một nắm lá thơm. Chỉ có những người tỉ mẩn và thực sự yêu quý công việc của mình mới có thể nghĩ ra một cách làm ngạt ngào như vậy. Hay, trên đoạn đường Trần Cao Vân vào ngày lễ khai giảng năm học, tôi sung sướng chạy đuổi để nhìn theo chong chóng bảy sắc vầu vòng lắp trên nóc một chiếc taxi vàng. Không cần biết người lái taxi này có phải cố tình làm như vậy để “dụ khị” những cô cậu học trò lười đến lớp, hay đơn giản chỉ để tô điểm cho một ngày đặc biệt trong năm của cậu con trai út, nhưng từ lúc nào, xúc cảm riêng tư của bác tài đã lan tỏa và biến chuyển thành một thứ thiện cảm chảy tràn trong tôi, và cả những người đi đường khác nữa.

Cũng có những người đồng hành đã khiến những chuyến xe của tôi trở nên vô cùng thi vị. François là một người như vậy. Trước khi lên xe, anh chàng đã sốt sắng hỏi tôi hôm nay có xịt nước hoa không? Nếu câu trả lời là có á, anh ta sẽ không sờ tới điếu thuốc nào trong cả chuyến xe vì sợ mùi khói sẽ ám vào nước hoa kẻ đi nhờ. Sự ga-lăng của người Pháp cũng được thể hiện rõ nhất trong cách người ta điều khiển xe. Lần tôi đi ké xe François về căn hộ chia chung, lúc gần đến cái gốc dẫn lên vỉa hè, anh chàng mau mắn: “Xin lỗi Trang, em sẽ tha lỗi cho anh nhé, vì anh cho xe lên vỉa hè nghĩa là em sắp phải ê mông lắm đấy!” Hay, ngày đến Paris lần đầu tiên trong đời, trong lúc chờ đèn đỏ nơi ngã tư sau Nhà Thờ Đức Bà, một anh chàng lái xe bus hai toa đã dừng phịch cái xe của anh ta để cho tôi qua đường, dù khi đó đang là đèn xanh của anh ấy. Rầm! Tôi vừa bị anh chàng lái xe bus của RATP bắt cóc trái tim rồi!

***

Viết trên Facebook, bạn tôi liến thoắng kể rằng cha cô luôn mở những album của nhóm nhạc Daft Punk vào những khi đúng thời điểm nhất, với những nấc volume hợp lí nhất, và “Voilà, đó là tại sao tớ luôn sướng điên lên khi được chạy qua những chuyến xe ròng rã cả 12 tiếng đồng hồ một ngày với ông ấy”.

***

Thời du học, căn hộ của tôi ở Hà Lan nằm ngay cạnh một khu rừng vốn là nơi sinh sống của nữ hoàng Hà Lan và gia đình hoàng tộc từ mấy mươi năm nay. Từ ngã ba con đường Cornelis Houtmanstraat, chỉ cần quẹo trái và đạp băng qua đường là tôi đã đến được khu rừng Haagse Bos trứ danh. Chỉ tiếc là tôi chỉ biết đến sự tồn tại của nó vào một ngày nắng lên, nhân lần chọn đi đường khác để lên trung tâm thay vì đạp theo lối mòn của con đường quen thuộc mỗi ngày.

Như thế đó, cuộc sống có nhiều ngã rẽ của những hạnh phúc hiển nhiên và vô số cách để mỗi chuyến hành trình trở nên thú vị, mà sao ta vẫn chưa chịu rẽ?

TRANG AMI

Nổi bật

Chỉ là suýt thôi! [Người Đẹp magazine, September issue)

Amsterdam, Zurich và Barcelona là ba trong số nhiều thành phố đã chiếm lĩnh một phần ngọt ngào của kí ức, nhưng chẳng nơi đâu đủ sức níu tôi ở lại.

Tôi có duyên với Hà Lan. Noel đầu tiên du học xa nhà, thành phố du lịch đầu tiên mà tôi đặt chân tới chính là thủ đô không ngủ Amsterdam. Tất nhiên, trái tim bé bỏng của cô gái 19 tuổi đã chẳng thể cầm cự nổi những buổi tối nhấp nháy ánh đèn của phố đèn đỏ về đêm, thanh âm cuồng nhiệt nơi các quán rượu và nhất là sự thu hút từ những anh chàng có đôi mắt xanh màu biển cả. Đó là những ngày điểm tâm ở pub, buổi lỡ ở bar và đêm về lang thang hộp đêm cạnh khách sạn để thử cho bằng hết những loại cocktail trứ danh ở đời. Tối khuya thậm chí còn có cả tiết mục phì phèo cannabis (một loại ma túy hợp pháp ở Hà Lan). Phải rồi, người ta đến Paris để yêu, đi Barcelona đặng trầm trồ những công trình kiến trúc và đến Amsterdam để “bay”. Phấp phới đâu đó trước các cửa hàng lưu niệm nơi khu centrum, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những chiếc áo thun du lịch “Đừng uống và lái xe mà hãy hút và bay” (Don’t drink and drive, let’s smoke and fly”), nhắc nhớ về một chuyến đi nông nổi mà cuồng nhiệt sẽ không có một lần nào khác. Cũng có lẽ vậy mà ở bất kì ngóc ngách nào của thành phố, bạn cũng sẽ ngửi thấy mùi cần sa tung bay trong gió. Trên đường trở về Pháp, túi tiền tôi còn đúng 3 đồng 2 euros và lí lẽ giúp tôi vượt qua được sức níukéo của Amsterdam đơn giản là vì sau bất cứ cơn say nào cũng cần một cái đầu tỉnh táo (ít nhất là để còn biết tìm đường về nhà).

Drunk in Amsterdam _ Photo from Internet

Sau Hà Lan, tôi tìm đến một thái cực hoàn toàn khác lạ bằng cách dốc hết vốn liếng vào tiền mua vé tàu, lên đường đến một trong những thành phố sang trọng nhất nhì Thụy Sĩ. Lần đó, vali tôi chất đầy thực phẩm khô vì biết trước mình sẽ không đủ tiền để chi cho những bữa ăn đắt đỏ ở Zurich. Ôm một trái tim hồn nhiên và khờ dại, tôi té vào tình yêu với tất cả ngưỡng mộ dành cho thành phố nơi ta được bước đi trên những núi vàng. Chẳng có nơi nào trên thế giới giữ tiền tốt hơn Thụy Sĩ, và đây có lẽ cũng là nơi mà người ta ít ngần ngại chi tiền cho những thụ hưởng trong đời. Viết cho bạn bè ở nhà, tôi ghi: “Ở mấy nước khác nếu có gara để xe hơi ngay trong khu trung tâm đã là kẻ lắm tiền, thì tại cái đất Zurich này, người ta còn có cả gara để đựng ca-nô riêng”. Vào buổi tối, tôi đặc biệt thích dạo chơi trên Bahnhofstrasse, nơi được mệnh danh là một trong những đại lộ đắt đỏ và xa hoa bậc nhất thế giới. Khi đó tôi sẽ tha hồ ngó nghiêng bộ sưu tập thời trang mới coóng, hay săm soi mác giá chục ngàn euros dành cho những chiếc đồng hồ đỉnh cao của sự tỉ mẫn và chuẩn xác. Chuyến tàu dạo quanh sông Limmat vào buổi chiều cũng là một trong những khoảnh khắc tôi muốn nhiều lần sống lại. Theo chuyến tàu trôi xa, sẽ chỉ còn tiếng chim hót trong vườn bách thảo hay cảnh những người bạn hào hứng chuyện phím nơi quán café ven sông. Những tất bật và toan tính của đời sống tự nhiên tan biến vào sắc trắng của tuyết vĩnh cửu trên đỉnh Alpes ở phía xa trời. Với một cô sinh viên đang phải xoay vần giữa cơm áo gạo tiền của đời sống hàng ngày, việc đến Zurich cho tôi cảm giác gấp rút của một kẻ đang bí mật dạo chơi trong ngôi nhà người khác, cứ nay náy lo chủ nhà sẽ về bất chợt. Và tôi đã rời Zurich với lí lẽ rằng chúng tôi chưa thể là một cặp “môn đăng hộ đối”.

Photo from Internet

Đến Barcelona, tôi loáng choáng trong nỗi thân quen khủng khiếp với những chiếc xe không biết tới làn đường, của những nhà hàng mà tiếng chuyện trò ồn như một trận cãi vã, của con phố đi bộ mà đội ngũ móc túi khét tiếng ma lanh nhất nhì thế giới, của đám đông khách du lịch lách cách máy ảnh, của những nhóm doanh nhân những nước giàu mới nổi đi loanh quanh các ngõ ngách, lợi dụng khủng hoảng để manh nha thu mua mọi thứ. Barcelona luôn làm tôi nghĩ tới thành phố triệu dân của mình ở Việt Nam, lắm xe gắn máy và đủ thể loại âm thanh đường phố, nơi tất cả mọi hoạt động đều diễn ra ở ngoài đường từ sáng hôm đến tối mịt. Nhưng rồi, sau tất cả những xấu xí đã thành nếp của một thành phố ra dáng kinh đô du lịch, Barcelona đã rất nhiệt tình trong việc kéo tôi vào một giấc mơ còn chưa muốn tỉnh. Trong giấc mơ đó không có những giấc ngủ thiếu giờ, không deadline chất đống, chẳng Internet, cũng mặc kệ luôn những ngổn ngang dự tính ở hay rời Âu châu. Barcelona khẽ nói với tôi  là “đừng đi đâu hết, ở lại đây, với anh”.

Photo from Internet

Và suýt nữa thì tôi ở lại thiệt, nhưng chỉ là suýt thôi.

Bởi, cũng như bất kì phố thị khác trên đời, tôi đã lỡ xem Barcelona như một trong vô số chặng dừng chân đời mình. Không được ở lại, để có thể tiếp tục đi, và đi xa hơn.

TRANG AMI